مازندران ۱۴۰۴؛ از قطب کشاورزی و صنایع غذایی تا دروازه تجارت شمال ایران

گرو اقتصادی، استان مازندران در سال ۱۴۰۴ همچنان یکی از مهم‌ترین پیشران‌های اقتصادی شمال کشور به شمار می‌رود؛ استانی که اقتصاد آن بر پایه کشاورزی، صنایع غذایی، گردشگری، دامداری، شیلات، صنایع معدنی، نساجی، فرش و صنایع‌دستی بنا شده و هم‌زمان با برخورداری از بنادر مهم دریای خزر، نقش قابل توجهی در صادرات و ترانزیت کالا ایفا می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد حجم تولید محصولات کشاورزی و صنعتی مازندران در سال جاری رشد محسوسی داشته و این استان همچنان جایگاه نخست کشور را در تولید بسیاری از محصولات باغی و غذایی حفظ کرده است.

به گزارش بولتن نیوز، اقتصاد مازندران در سال ۱۴۰۴ همچنان بر محور کشاورزی می‌چرخد و این استان یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های تولید محصولات غذایی ایران به شمار می‌رود. برنج، مرکبات، کیوی، گل و گیاه زینتی، چای، محصولات گلخانه‌ای و دانه‌های روغنی مهم‌ترین تولیدات کشاورزی استان هستند.

برآورد می‌شود تولید برنج مازندران در سال ۱۴۰۴ به حدود یک میلیون تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تن شلتوک برسد و همچنان بیشترین سهم تولید برنج کشور را در اختیار داشته باشد. شهرستان‌های آمل، بابل، قائمشهر، فریدونکنار، جویبار و ساری مهم‌ترین مراکز شالیکاری استان محسوب می‌شوند. همچنین ارقام طارم، هاشمی و فجر همچنان مهم‌ترین ارقام برنج تولیدی استان هستند.

در حوزه باغداری نیز مازندران جایگاه ممتاز خود را حفظ کرده است. تولید مرکبات استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۲.۵ تا ۳ میلیون تن برآورد می‌شود و پرتقال و نارنگی مهم‌ترین محصولات باغی استان هستند. شهرستان‌های ساری، جویبار، تنکابن، قائمشهر، بهشهر و نکا از مراکز اصلی تولید مرکبات به شمار می‌روند. گزارش‌های بین‌المللی نشان می‌دهد مازندران همچنان نزدیک به نیمی از مرکبات ایران را تولید می‌کند و صادرات مرکبات و کیوی استان در سال جاری رشد داشته است.

تولید کیوی نیز در غرب مازندران به ویژه در تنکابن، عباس‌آباد، رامسر و نوشهر به بیش از ۳۰۰ هزار تن رسیده و بخش قابل توجهی از آن به روسیه، هند و کشورهای آسیای میانه صادر می‌شود. در سال جاری بیش از ۴۴ هزار تن مرکبات و کیوی از مازندران صادر شده است.

مازندران همچنین یکی از قطب‌های تولید گل و گیاه زینتی کشور است و سالانه صدها میلیون شاخه گل و میلیون‌ها گلدان گیاه زینتی در شهرهایی مانند محمودآباد، عباس‌آباد، چالوس و تنکابن تولید می‌شود. تولید محصولات گلخانه‌ای، توت‌فرنگی، سبزی و صیفی نیز در سال ۱۴۰۴ روند افزایشی داشته است.

دامداری، طیور و شیلات؛ مزیت غذایی شمال کشور

دامداری و تولیدات دامی بخش مهم دیگری از اقتصاد مازندران را تشکیل می‌دهد. این استان یکی از قطب‌های اصلی تولید گوشت مرغ و فرآورده‌های لبنی ایران است و زنجیره گسترده‌ای از واحدهای مرغداری، دامداری صنعتی و صنایع غذایی در آن فعالیت می‌کنند.

برآورد می‌شود تولید گوشت مرغ استان در سال ۱۴۰۴ از مرز ۵۰۰ هزار تن عبور کند و مازندران همچنان رتبه نخست یا دوم تولید مرغ کشور را در اختیار داشته باشد. شهرستان‌های قائمشهر، آمل، بابل و جویبار مهم‌ترین مراکز پرورش طیور هستند.

تولید شیر خام استان نیز بیش از ۸۰۰ هزار تن برآورد می‌شود و کارخانه‌های صنایع لبنی متعددی در ساری، آمل و بابل فعال هستند. همچنین تولید گوشت قرمز، تخم‌مرغ و عسل در سال جاری رشد داشته است.

در حوزه شیلات نیز مازندران یکی از مهم‌ترین استان‌های ساحلی کشور محسوب می‌شود. تولید ماهیان گرم‌آبی، سردآبی و آبزی‌پروری دریایی در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۱۰۰ هزار تن رسیده است. پرورش ماهی در قفس، تولید خاویار و فعالیت شرکت‌های شیلاتی در شهرهای ساحلی از جمله نکات مهم اقتصادی استان به شمار می‌رود.

صنایع غذایی و صنعتی؛ پیوند کشاورزی با تولید

وجود ظرفیت عظیم کشاورزی موجب شده صنایع تبدیلی و غذایی در مازندران توسعه گسترده‌ای پیدا کند. کارخانه‌های شالیکوبی، بسته‌بندی برنج، صنایع کنسرو، آبمیوه، لبنیات، خوراک دام و طیور و فرآوری مرکبات سهم مهمی در اقتصاد استان دارند.

شهرک‌های صنعتی ساری، بابل، آمل، قائمشهر و بهشهر از مهم‌ترین مراکز صنعتی استان محسوب می‌شوند. کارخانه‌های صنایع غذایی، چوب و کاغذ، فولاد، سیمان و صنایع سلولزی در این شهرک‌ها فعال هستند.

از مهم‌ترین مراکز صنعتی استان می‌توان به کارخانه چوب و کاغذ مازندران در ساری، شرکت‌های لبنی و صنایع غذایی کاله در آمل، صنایع نساجی قائمشهر و کارخانه‌های فرآوری مرکبات اشاره کرد. همچنین صنایع بسته‌بندی برنج و محصولات کشاورزی سهم قابل توجهی در اشتغال استان دارند.

برآورد می‌شود ارزش تولیدات صنعتی مازندران در سال ۱۴۰۴ به ده‌ها هزار میلیارد تومان برسد و صنایع غذایی همچنان بیشترین سهم را در تولید صنعتی استان داشته باشند.

معادن؛ ظرفیت کمتر دیده شده اقتصاد مازندران

اگرچه اقتصاد مازندران بیشتر با کشاورزی و گردشگری شناخته می‌شود، اما بخش معدن نیز در سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته است. مهم‌ترین معادن استان شامل معادن شن و ماسه، زغال‌سنگ، فلورین، سنگ آهک و سنگ‌های ساختمانی است.

معادن زغال‌سنگ سوادکوه همچنان از مهم‌ترین معادن شمال کشور به شمار می‌روند و بخش قابل توجهی از مواد اولیه صنایع فولاد را تأمین می‌کنند. همچنین معادن سنگ و مصالح ساختمانی در شهرستان‌های نور، سوادکوه، آمل و بهشهر فعال هستند.

تولید مواد معدنی مازندران در سال ۱۴۰۴ بیش از ۱۰ میلیون تن برآورد می‌شود و بخش عمده آن مربوط به مصالح ساختمانی، شن و ماسه و سنگ‌های معدنی است. توسعه صنایع فرآوری معدنی و جلوگیری از خام‌فروشی از مهم‌ترین برنامه‌های استان در این حوزه اعلام شده است.

نساجی، فرش و صنایع‌دستی؛ میراث تولید در شمال ایران

نساجی یکی از قدیمی‌ترین صنایع مازندران محسوب می‌شود و شهر قائمشهر همچنان به عنوان یکی از مراکز تاریخی صنعت نساجی ایران شناخته می‌شود. واحدهای تولید پارچه، پوشاک، نخ و الیاف در قائمشهر، بابل و ساری فعالیت دارند و بخشی از بازار داخلی کشور را تأمین می‌کنند.

در حوزه فرش نیز قالیبافی سنتی در مناطق روستایی استان ادامه دارد و فرش‌های دستباف مازندران به دلیل طرح‌های بومی و رنگ‌بندی خاص شناخته می‌شوند. تولید گلیم، جاجیم، نمدمالی، حصیربافی و صنایع چوبی از مهم‌ترین صنایع‌دستی استان است.

برآورد می‌شود هزاران هنرمند صنایع‌دستی در مازندران فعال باشند و تولیدات آن‌ها علاوه بر بازار داخلی، بخشی از بازار گردشگری شمال کشور را نیز تأمین کند.

گردشگری؛ صنعت راهبردی مازندران

مازندران در سال ۱۴۰۴ همچنان مهم‌ترین مقصد گردشگری داخلی ایران به شمار می‌رود. سواحل دریای خزر، جنگل‌های هیرکانی، آبگرم‌ها، روستاهای بکر، جاذبه‌های طبیعی و آب‌وهوای معتدل موجب شده این استان سالانه میزبان میلیون‌ها گردشگر باشد.

شهرهای رامسر، چالوس، نوشهر، متل‌قو، محمودآباد، بابلسر، نور و ساری مهم‌ترین مراکز گردشگری استان هستند. جنگل‌های دوهزار و سه‌هزار، جاده چالوس، دریاچه الندان، دشت ناز، آبشار شاهاندشت و پارک‌های جنگلی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی مازندران محسوب می‌شوند.

برآورد می‌شود تعداد سفرهای ثبت شده به مازندران در سال ۱۴۰۴ از ۵۰ میلیون نفر-شب فراتر رفته باشد. همچنین صدها هتل، مجتمع گردشگری، اقامتگاه بوم‌گردی و ویلا در سراسر استان فعال هستند و گردشگری سهم مهمی در اشتغال و درآمد استان دارد.

گمرکات، بنادر و ترانزیت کالا؛ دروازه تجاری شمال

مازندران به دلیل دسترسی به دریای خزر یکی از استان‌های مهم تجاری کشور محسوب می‌شود. بنادر امیرآباد، نوشهر و فریدونکنار سه بندر مهم اقتصادی استان هستند که نقش مهمی در واردات، صادرات و ترانزیت کالا ایفا می‌کنند.

بندر امیرآباد در شرق مازندران یکی از بزرگ‌ترین بنادر شمال کشور و حلقه مهم کریدور شمال ـ جنوب محسوب می‌شود. صادرات محصولات کشاورزی، سیمان، مواد معدنی و کالاهای صنعتی از طریق این بندر انجام می‌شود و واردات غلات، نهاده‌های دامی و کالاهای اساسی نیز از طریق آن صورت می‌گیرد.

بندر نوشهر نیز یکی از قدیمی‌ترین بنادر خزر است و نقش مهمی در تجارت با روسیه، قزاقستان، ترکمنستان و سایر کشورهای حاشیه خزر دارد. بندر فریدونکنار نیز به عنوان بندر صادراتی محصولات کشاورزی و مواد غذایی شناخته می‌شود.

برآورد می‌شود حجم عملیات تخلیه و بارگیری بنادر مازندران در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۸ تا ۱۰ میلیون تن برسد و سهم ترانزیت کالا از مسیر شمال کشور نیز روند افزایشی داشته باشد. صادرات مرکبات، کیوی، لبنیات، مصالح ساختمانی و فرآورده‌های صنعتی از مهم‌ترین کالاهای صادراتی استان هستند. (

چشم‌انداز اقتصادی مازندران در سال ۱۴۰۵

چشم‌انداز اقتصادی مازندران در سال ۱۴۰۵ مبتنی بر توسعه صنایع غذایی، افزایش صادرات محصولات کشاورزی، گسترش تجارت دریایی، رونق گردشگری و تکمیل زیرساخت‌های حمل‌ونقل خواهد بود. انتظار می‌رود با توسعه کریدور شمال ـ جنوب، افزایش ظرفیت بنادر امیرآباد و نوشهر و رشد سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی، سهم مازندران در تجارت منطقه‌ای دریای خزر افزایش یابد. همچنین توسعه گلخانه‌ها، نوسازی باغات مرکبات، مکانیزه شدن کشاورزی، گسترش پرورش آبزیان و افزایش سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری می‌تواند اقتصاد استان را متنوع‌تر کند. کارشناسان معتقدند در صورت بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، کاهش موانع صادراتی و توسعه صنایع فرآوری، مازندران در سال‌های آینده می‌تواند به یکی از مهم‌ترین قطب‌های صادرات محصولات غذایی و گردشگری ایران تبدیل شود.