بازار فولاد از بحران جنگی خارج شد/احتکار ورق گرم با فروش بورسی پایان می‌یابد

گروه اقتصادی: رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به خروج بازار فولاد از شرایط جنگی، گفت مصرف‌کنندگان اکنون امکان خرید در بورس کالا را دارند. یکی از معضلات اصلی این بازار، احتکار ورق گرم توسط خریداران است؛ آنها محصولات را نگه می‌دارند تا بعداً با قیمت بالاتر بفروشند. راهکار اصلاحی، فروش ورق گرم از طریق بورس است. علیزاده تأکید کرد حتی محصولات ساخته شده از ورق گرم نیز باید به صورت بورسی عرضه شوند. بورس می‌تواند شلختگی موجود در بازار فولاد را برطرف کند.

بازار فولاد از بحران جنگی خارج شد

به گزارش بولتن نیوز به نقل از اطلاع باما رضا علیزاده، رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس، از بهبود شرایط بازار فولاد خبر می‌دهد. به گفته او، با تلاش دستگاه‌های مختلف، این بازار توانسته از وضعیت بحرانی ناشی از جنگ خارج شود. مصرف‌کنندگان حالا این فرصت را دارند که نیاز خود را از طریق بورس کالا تأمین کنند. اما این پایان ماجرا نیست. یک معضل قدیمی هنوز پابرجاست: احتکار ورق گرم.

**آفت بازار؛ بخر، نگه دار، گران بفروش**

بر اساس اظهارات علیزاده، مشکل اصلی جایی است که خریداران ورق گرم از شرکت‌های تولیدی، محصولات تهیه‌شده را وارد بازار نمی‌کنند. در عوض، آنها ورق‌ها را انبار می‌کنند و منتظر می‌مانند تا قیمت‌ها بیشتر بالا برود. بعد از چند هفته یا چند ماه، همان محصول را با نرخی به مراتب بالاتر به دست مصرف‌کننده نهایی می‌رسانند.

این رفتار که در اقتصاد به آن «احتکار» می‌گویند، زنجیره تأمین را مختل می‌کند. کارخانه‌های پایین‌دستی که به ورق گرم نیاز دارند، یا باید با قیمت گزاف از واسطه‌ها بخرند یا خط تولیدشان متوقف بماند. نتیجه نهایی هم افزایش قیمت تمام‌شده کالاهایی است که در نهایت به جیب مصرف‌کننده نهایی می‌رود.

**راهکار مجلس؛ بورس، نه خرید و فروش سنتی**

برای اصلاح این روند معیوب، رئیس کمیسیون صنایع یک راهکار مشخص ارائه می‌دهد: ورق گرم باید از طریق بورس به فروش برسد. نه از طریق معاملات سنتی و نه از طریق قراردادهای دوجانبه که قابلیت رصد و نظارت ندارند.

بورس کالا شفافیت دارد. قیمت‌ها در آن کشف می‌شود و همه خریداران در یک شرایط رقابتی وارد معامله می‌شوند. علاوه بر این، بورس امکان رصد زنجیره تأمین را فراهم می‌کند؛ یعنی می‌شود دید که ورق گرم خریده شده، به دست چه کسی رسیده و آیا واقعاً وارد چرخه تولید شده یا در انبار خاک می‌خورد.

**الزام قانونی برای محصولات ساخته شده از ورق گرم**

علیزاده فراتر از ورق گرم خام هم رفته است. به اعتقاد او، حتی محصولات ساخته شده از ورق گرم نیز باید مشمول این قاعده شوند. یعنی هر چیزی که از ورق گرم تولید می‌شود (مثل لوله، پروفیل، قطعات خودرو، لوازم خانگی فلزی و…) باید مسیر شفاف بورس را طی کند.

او تأکید دارد این موضوع به قدری مهم است که مراجع قانونی باید «بورسی شدن محصولات ساخته شده از ورق گرم» را لازم و واجب‌الاجرا بدانند. یعنی فقط یک توصیه نیست؛ باید تبدیل به قانون شود.

**بورس؛ درمان شلختگی بازار**

علیزاده در بخش پایانی صحبت‌های خود، بورس را راهکار نهایی برای رفع «شلختگی» بازار فولاد معرفی می‌کند. شلختگی یعنی وضعیتی که در آن قواعد مشخصی حاکم نیست، بعضی بازیگران از عدم شفافیت سوءاستفاده می‌کنند و قیمت‌ها بازتابی از واقعیت عرضه و تقاضا نیست.

بورس با ایجاد یک بازار رسمی، شفاف و قابل نظارت، می‌تواند این شلختگی را به تدریج از بین ببرد. هرچند این مسیر هموار نیست و نیاز به اراده جدی از سوی نهادهای نظارتی و قانونگذاری دارد.

**نظر فعالان بازار؛ موافقان و مخالفان**

در میان فعالان بازار فولاد، نظرات درباره بورسی شدن اجباری متفاوت است. برخی از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان بزرگ از این طرح استقبال می‌کنند، چون معتقدند دست واسطه‌ها و احتکارکنندگان را کوتاه می‌کند. در مقابل، برخی دیگر نگران انعطاف‌ناپذیری بورس و پیچیدگی‌های اداری آن هستند.

اما رئیس کمیسیون صنایع به نظر می‌رسد مصمم است که این طرح را پیش ببرد. با توجه به نفوذ و جایگاه مجلس، احتمالاً در ماه‌های آینده شاهد طرح‌های قانونی در این زمینه خواهیم بود.

قدم اول برای شفافیت برداشته شده

بازار فولاد ایران پس از گذر از بحران جنگ، حالا با چالش احتکار و شفافیت دست و پنجه نرم می‌کند. پیشنهاد رئیس کمیسیون صنایع و معادن مجلس برای بورسی شدن ورق گرم و حتی محصولات ساخته شده از آن، یک گام جدی در جهت ساماندهی این بازار است. اگر این طرح به قانون تبدیل شود و به درستی اجرا گردد، می‌تواند شفافیت را به بازار فولاد برگرداند و دست واسطه‌های سوداگر را کوتاه کند. اما راه زیادی تا اجرای کامل مانده است؛ هم نیاز به تصویب قانون دارد، هم به زیرساخت‌های نظارتی قوی و هم به تغییر فرهنگ خرید و فروش در این صنعت.