لرستان ۱۴۰۴؛ از جهش کشاورزی و صنایع معدنی تا ظرفیتهای نوظهور گردشگری در قلب زاگرس
گروه اقتصادی، استان لرستان در سال ۱۴۰۴ با اتکا به ظرفیتهای متنوع صنعتی، معدنی، کشاورزی، دامپروری، صنایعدستی و گردشگری، یکی از استانهای دارای پتانسیل بالای رشد اقتصادی در غرب ایران بوده است. بررسی آمارهای رسمی نشان میدهد کشاورزی همچنان پیشران اصلی اقتصاد استان است، اما همزمان توسعه صنایع معدنی، کارخانههای بزرگ، صادرات گمرکی و رونق توریسم طبیعی و تاریخی، مسیر تازهای برای تنوعبخشی به اقتصاد لرستان ایجاد کرده است. بر پایه دادههای منتشرشده در سال ۱۴۰۴، لرستان در بسیاری از شاخصهای تولیدی روند رو به رشد داشته است.
به گزارش بولتن نیوز، بخش کشاورزی مهمترین بخش اقتصادی لرستان در سال ۱۴۰۴ باقی ماند و مهمترین تولیدات و برآورد تولید شامل گندم، جو، حبوبات، انجیر، انار، سیب، زردآلو، سبزی و صیفیجات، محصولات گلخانهای و آبزیان بود که مجموع تولید آنها حدود سه میلیون تن برآورد شد. این میزان در کنار ارزش اقتصادی حدود ۱۲۰ هزار میلیارد تومان، نشاندهنده نقش راهبردی این بخش در اقتصاد استان است.
مهمترین محصولات کشاورزی استان شامل گندم با تمرکز در دشتهای خرمآباد، کوهدشت و الشتر، حبوبات بهویژه نخود و عدس در دلفان و سلسله، انجیر در پلدختر، انار در کوهدشت، سیب در بروجرد و زردآلو در دورود است. لرستان همچنین از قطبهای تولید بذر و نهال در غرب کشور محسوب میشود. شهرستانهای کوهدشت، بروجرد، دورود، دلفان و پلدختر سهم عمدهای در این تولیدات دارند.
دامپروری و محصولات دامی؛ مزیت سنتی و اقتصادی
لرستان یکی از استانهای مهم دامپروری ایران است و مهمترین تولیدات و برآورد تولید شامل گوشت قرمز، شیر خام، مرغ، تخممرغ، عسل و آبزیان است که در سال ۱۴۰۴ مجموع تولیدات دامی و طیور استان حدود ۳۷۰ هزار تن برآورد شد. استان با بیش از ۵.۵ میلیون واحد دامی، جایگاه ویژهای در تولید گوشت قرمز کشور دارد.
شهرستانهای دلفان، سلسله، خرمآباد و الیگودرز مراکز اصلی دامداری هستند. تولید ماهیان سردآبی، بهویژه قزلآلا، در شهرستانهای دورود و الیگودرز نیز از بخشهای رو به رشد است.
صنعت؛ محور در حال توسعه
در حوزه صنعت، لرستان در سال ۱۴۰۴ دارای بیش از هزار واحد صنعتی دارای پروانه بهرهبرداری بود. مهمترین تولیدات و برآورد تولید شامل سیمان، فولاد، دارو، پتروشیمی، فرآوردههای لبنی، مواد غذایی، کاشی، شیشه و محصولات فلزی است. تمرکز صنعتی استان در شهرکهای صنعتی خرمآباد، بروجرد، دورود و ازنا قرار دارد.
از مهمترین مراکز صنعتی فعال میتوان به کارخانه سیمان دورود، کارخانه سیمان ازنا، شرکت داروسازی بایر افلاک، مجتمع فولاد ازنا، کارخانه نساجی بروجرد، مجتمع کشت و صنعت لرستان و صنایع غذایی گهر دورود اشاره کرد. این واحدها سهم مهمی در اشتغال صنعتی استان دارند.
معادن؛ ظرفیت پنهان اقتصاد لرستان
لرستان در سال ۱۴۰۴ یکی از استانهای دارای ذخایر مهم معدنی کشور بود. مهمترین تولیدات و برآورد تولید شامل سنگ تزئینی، کربنات کلسیم، سیلیس، فلدسپات، گچ، سنگ آهک، شن و ماسه و سنگآهن است که استخراج سالانه معادن فعال استان بالغ بر چندین میلیون تن برآورد میشود. در سال ۱۴۰۴ تعداد معادن فعال استان ۱۳۴ معدن اعلام شد.
مهمترین معادن بزرگ استان شامل معادن سنگ چینی و سنگآهن الیگودرز، معادن کربنات کلسیم بروجرد، معادن سیلیس دورود، معادن گچ خرمآباد و معادن سنگ تزئینی ازنا است. بخش عمده فعالیت معدنی لرستان در صنایع ساختمانی و مواد اولیه صنعتی متمرکز است.
منسوجات، فرش و صنایعدستی؛ اقتصاد بومی با قابلیت صادرات
لرستان در حوزه منسوجات و فرش، سابقهای تاریخی دارد. مهمترین تولیدات و برآورد تولید شامل پارچه، نخ، پوشاک، فرش دستباف، گلیم، جاجیم، ورشو و چوبتراشی است. بروجرد قطب اصلی صنعت نساجی استان محسوب میشود و کارخانه نساجی بروجرد یکی از شناختهشدهترین واحدهای نساجی غرب کشور است.
فرش دستباف لرستان عمدتاً در شهرستانهای خرمآباد، الشتر، نورآباد و کوهدشت تولید میشود. صنایعدستی شاخص استان شامل گلیمبافی، نمدمالی، ورشوسازی بروجرد و هنرهای چوبی است که بخشی از آنها به بازارهای خارجی نیز راه یافتهاند.
گردشگری؛ موتور جدید اقتصاد استان
استان لرستان در سال ۱۴۰۴ با تکیه بر طبیعت کوهستانی و آثار تاریخی، یکی از مقاصد مهم گردشگری غرب ایران بود. مهمترین تولیدات و برآورد تولید این بخش شامل خدمات اقامتی، بومگردی، گردشگری طبیعی و تاریخی است که سهم فزایندهای در درآمد استان داشته است.
مهمترین جاذبههای گردشگری شامل قلعه فلکالافلاک، آبشار بیشه، اشترانکوه، دریاچه گهر، تونل برفی ازنا و پل شاپوری است. رشد اقامتگاههای بومگردی و سفرهای طبیعتمحور، این بخش را به یکی از ظرفیتهای نوظهور اقتصادی تبدیل کرده است.
گمرک و ترانزیت کالا
لرستان مرز زمینی مستقیم با کشورهای دیگر ندارد و استان مرزی بینالمللی محسوب نمیشود، اما از طریق شبکه جادهای و ریلی به مرزهای غربی کشور متصل است. استان دارای گمرک مستقل در خرمآباد است و در سال ۱۴۰۴ عملکرد گمرک لرستان قابل توجه بود. در دو ماه نخست سال، بیش از ۲۸ هزار تن کالا از این گمرک به ۱۲ کشور صادر شد. اقلام صادراتی شامل سنگهای ساختمانی، محصولات کشاورزی، لبنیات، مصنوعات فلزی و برخی کالاهای صنعتی بود.
مقاصد اصلی صادرات لرستان عراق، افغانستان، ترکیه، امارات و برخی کشورهای آسیای میانه اعلام شده است. استان به دلیل قرارگیری در مسیر ترانزیتی جنوب به غرب کشور، ظرفیت توسعه لجستیک و حملونقل بار را دارد.
بررسی شاخصهای اقتصادی نشان میدهد سهم بخش کشاورزی از اشتغال لرستان حدود ۳۰ درصد و سهم آن از تولید ناخالص داخلی استان بین ۱۸ تا ۲۴ درصد برآورد شده است. همچنین رشد سرمایهگذاری صنعتی و معدنی در سال ۱۴۰۴ افزایش یافت و رتبه محیط کسبوکار استان بهبود پیدا کرد. نرخ بیکاری لرستان همچنان بالاتر از متوسط کشور بود، اما توسعه صنایع و گردشگری بخشی از فشار بازار کار را کاهش داد.
چشمانداز اقتصادی لرستان در سال ۱۴۰۵
اقتصاد لرستان در سال ۱۴۰۵ با تداوم تمرکز بر کشاورزی دانشبنیان، توسعه صنایع تبدیلی، بهرهبرداری بیشتر از معادن و تکمیل زنجیره ارزش محصولات دامی و کشاورزی، ظرفیت رشد قابل توجهی خواهد داشت. انتظار میرود با اجرای طرحهای توسعه گلخانهای، افزایش بهرهوری منابع آب، راهاندازی واحدهای جدید فرآوری معدنی و تکمیل پروژههای صنعتی نیمهتمام، سهم بخش صنعت در اقتصاد استان افزایش یابد. همچنین با توجه به رشد گردشگری طبیعتمحور و تاریخی، سرمایهگذاری در زیرساختهای اقامتی و حملونقل میتواند درآمد خدماتی استان را بالا ببرد. با وجود محدودیتهایی مانند خشکسالی، کمبود سرمایهگذاری خصوصی و فاصله از مرزهای رسمی صادراتی، لرستان در صورت تقویت زیرساختهای لجستیکی و حمایت از صنایع کوچک و متوسط، میتواند در سال ۱۴۰۵ به یکی از استانهای دارای رشد اقتصادی بالاتر در غرب ایران تبدیل شود.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
