تایید هشدارهای بولتن نیوز درباره کارت‌های بازرگانی و رفع تعهدات ارزی توسط رئیس سازمان بازرسی

اظهارات رئیس سازمان بازرسی کل کشور درباره رفع تعهدات ارزی، کارتهای بازارگانی یکبار مصرف و تخلفات در گمرکات، بار دیگر صحت هشدارهای سال‌های گذشت

گروه اقتصادی، اظهارات رئیس سازمان بازرسی کل کشور درباره شناسایی ده‌ها میلیارد یورو تعهد ارزی ایفا نشده، تشکیل پرونده برای متخلفان و نقش کارت‌های بازرگانی فاقد اهلیت، بار دیگر پرونده هشدارهای سال‌های گذشته درباره ساختار تجارت خارجی و گمرکات کشور را در کانون توجه قرار داده است؛ هشدارهایی که توسط بولتن نیوز، از سال‌ها پیش درباره کارت‌های بازرگانی یکبارمصرف، ضعف گمرکات کشور و ضعف نظارت و بازنگشتن ارز صادراتی منتشر شده، اما هم توجهی به آنها نشد و هم پرونده های متعدد در این زمینه برای بولتن نیوز تشکیل گردید.

به گزارش بولتن نیوز، روز گذشته 4 تیرماه 1405 ذبیح الله خداییان، رئیس سازمان بازرسی کل کشور با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری با موضوع اقدامات دستگاه قضا در زمینه مبارزه با مفاسد ارزی، با تشریح اقدامات هیئت ویژه قضایی تشکیل‌شده به دستور رئیس قوه قضاییه اعلام کرد با استناد به اطلاعات سامانه بانک مرکزی بیش از ۲۰ هزار شخص حقیقی و حقوقی با حدود ۹۴ میلیارد یورو تعهد ارزی ایفا نشده شناسایی شده‌اند و تاکنون نزدیک به ۲۰ میلیارد یورو از این منابع به چرخه اقتصادی کشور بازگشته است.

خداییان در ادامه افزود: ریاست قوه قضاییه با تأکید بر ضرورت مدیریت دقیق‌تر و برخورد فراتر از روش‌های معمول دستگاه‌های نظارتی، هیئتی متشکل از رئیس دادگاه تهران، دادستان تهران، مشاورین قضایی و قضات دیوان عالی کشور را مامور پیگیری جدی مفاسد حوزه ارز کرد.

به گفته رئیس سازمان بازرسی کل کشور، برای تسریع در روند رسیدگی، این افراد در سه گروه قرار گرفتند. گروه نخست شامل ۲۲۵ شخص با بیش از ۵۰ میلیون یورو تعهد ارزی، گروه دوم شامل دو هزار و ۸۲۷ شخص با تعهدات بین سه تا ۵۰ میلیون یورو و گروه سوم شامل ۱۷ هزار و ۶۲۴ شخص با تعهد کمتر از سه میلیون یورو است.

وی با اشاره به وضعیت گروه نخست گفت: مجموع تعهدات این ۲۲۵ شخص حدود ۵۳ میلیارد یورو برآورد شده که از این میزان، ۲۸.۸ میلیارد یورو مربوط به سه شرکت دولتی وابسته به وزارت نفت شامل شرکت ملی پالایش و پخش، شرکت ملی گاز و شرکت فلات قاره بوده است.

خداییان در ادامه، یکی از مهم‌ترین عوامل شکل‌گیری مفاسد ارزی را صدور گسترده کارت‌های بازرگانی بدون انجام اهلیت‌سنجی دانست و گفت: در فاصله سال‌های ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۴ حدود ۹۳ هزار کارت بازرگانی صادر شده، در حالی که طی بیش از پنج دهه پیش از آن، مجموع کارت‌های صادر شده به حدود ۱۴۰ هزار مورد می‌رسید.

وی با بیان اینکه حذف فرآیند اهلیت‌سنجی زمینه سوءاستفاده از کارت‌های بازرگانی را فراهم کرده است، افزود: بسیاری از این کارت‌ها به نام افرادی صادر شده که هیچ سابقه‌ای در فعالیت‌های تجاری نداشتند و در ادامه نیز در اختیار افراد دیگری قرار گرفته است. در چنین شرایطی، صادرات به نام صاحبان کارت انجام می‌شود، اما ارز حاصل از صادرات به کشور بازنمی‌گردد و مالیات نیز پرداخت نمی‌شود.

رئیس سازمان بازرسی کل کشور از شناسایی حدود سه هزار کارت بازرگانی مشکوک خبر داد و گفت: تاکنون ۳۰۰ نفر که بیش از ۲.۴ میلیارد یورو تعهد ارزی ایفا نشده داشته‌اند، به دستگاه قضایی معرفی شده‌اند. همچنین به دلیل ضعف در نظارت و بی‌توجهی به هشدارهای سازمان بازرسی، برای چهار نفر از معاونان وزارت صنعت، معدن و تجارت در دولت‌های مختلف نیز پرونده قضایی تشکیل شده است.

خداییان تأکید کرد: اصلاح آیین‌نامه صدور کارت‌های بازرگانی، بازگشت فرآیند اهلیت‌سنجی، برگزاری آزمون برای دارندگان کارت و ابطال کارت‌های فاقد شرایط، از مهم‌ترین پیشنهادهای سازمان بازرسی برای جلوگیری از تکرار این تخلفات است.

خداییان اظهار کرد: بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد حدود ۱۱ میلیارد دلار منابع ارزی در اختیار تراستی‌ها قرار دارد که بخش عمده آن در روند عادی نقل‌وانتقال است، اما نزدیک به ۱.۶ میلیارد دلار توسط تعدادی از این کارگزاران مورد سوءاستفاده قرار گرفته است.

وی افزود: تاکنون در این رابطه ۵۹ پرونده قضایی تشکیل شده که تعدادی از متهمان بازداشت شده‌اند و برخی دیگر نیز از کشور خارج شده‌اند. به گفته رئیس سازمان بازرسی، اموال شناسایی‌شده این افراد توقیف شده و از طریق پلیس اینترپل نیز روند استرداد متهمان فراری در حال پیگیری است.

خداییان بخشی از مشکلات موجود را ناشی از ضعف نظارت بانک مرکزی دانست و اظهار کرد: این بانک علاوه بر اینکه شاکی اصلی بسیاری از پرونده‌های ارزی است، مسئولیت قانونی نظارت بر نظام ارزی و شبکه بانکی را نیز بر عهده دارد و اگر این وظایف به‌موقع انجام می‌شد، بخش قابل توجهی از مشکلات امروز به وجود نمی‌آمد.

وی افزود: یکی از اقدامات اصلاحی انجام‌شده، واگذاری مسئولیت مدیریت و نظارت بر تراستی‌ها به بانک مرکزی است تا تمامی اطلاعات مربوط به عملکرد، میزان منابع، تضامین و سوابق هر کارگزار در سامانه‌های مشخص ثبت و به‌صورت مستمر کنترل شود.

رئیس سازمان بازرسی همچنین از اتصال سامانه‌های گمرک، وزارت صنعت، معدن و تجارت و بانک مرکزی خبر داد و گفت: با اجرای این اقدام، اطلاعات مربوط به صادرات، اظهارنامه‌های گمرکی و سایر داده‌های مرتبط به صورت کامل میان دستگاه‌های مسئول تبادل می‌شود و فرآیند نظارت با دقت بیشتری انجام خواهد شد.

به گزارش بولتن نیوز، اظهارات فوق در حالی توسط ریاست محترم سازمان بازرسی کل کشور در برنامه خبری بیان شده است که نگاهی به اخبار و هشدارهای منتشر شده در طی ده سال گذشته توسط بولتن نیوز نشان می دهد که اگر مسئولین امر به موقع به هشدارها و گزارش های کارشناسی دلسوزان نظام توجه می کردند و بجای پرونده سازی و شکایت های بی مورد از بولتن نیوز و حتی تعطیلی و مسدود کردن حساب های آن، به ریشه های مشکلات اقتصادی کشور که از سوی منتقدین و کارشناسان بیان می شد توجه می کردند، امروز شاهد چنین حجم عظیمی از پرونده های رفع تعهدات ارزی و صدور تعداد زیادی اعلان قرمز اینترپول نبودیم.

در ادامه نگاهی می اندازیم به چکیده اخبار منتشر شده توسط بولتن نیوز در سالهای گذشته که در خبر 19 تیرماه 1405 بولتن نیوز بمنتشر شده است؛ به امید اینکه چراغی باشد برای اینده و تلنگری به مسئولین امر برای اینکه جلوی شکایت های بی مورد و فشار به خبرنگاران دلسوز نظام را بگیرند:

از هشدارهای رسانه‌ای تا اعتراف اقتصاددانان؛ پرونده‌ای که زمان درباره آن قضاوت کرد

لیلاز مُهر تأیید بر هشدارهای سال‌های گذشته بولتن نیوز؛ از کارت‌های بازرگانی یکبارمصرف تا گم‌شدن ۲۰۰ میلیارد دلار ارز صادراتی

اظهارات اخیر دکتر سعید لیلاز درباره بازنگشتن حدود ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، صرفاً بیان یک آمار اقتصادی نبود؛ بلکه از نگاه بسیاری از کارشناسان، تأییدی بر مجموعه هشدارهایی است که بولتن نیوز طی بیش از یک دهه گذشته درباره ساختار معیوب تجارت خارجی، گمرکات، کارت‌های بازرگانی یکبار مصرف، حذف دوایر ارزش گمرک و پیامدهای آن بر اقتصاد کشور منتشر کرده بود.

گروه اقتصادی: اظهارات صریح سعید لیلاز درباره بازنگشتن ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارز صادراتی، بار دیگر پرونده‌ای را زنده کرد که بولتن نیوز طی بیش از یک دهه با ده‌ها گزارش درباره کارت‌های بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک و ضعف نظارت بر تجارت خارجی دنبال کرده بود؛ هشدارهایی که روزی با انکار و حتی برخورد قضایی مواجه شد، اما امروز بخش مهمی از آن در سخنان یک اقتصاددان شناخته‌شده بازتاب یافته است.
به گزارش بولتن نیوزگاهی زمان، بهترین داور برای قضاوت درباره هشدارهایی است که در زمان خود جدی گرفته نمی‌شوند. اظهارات اخیر سعید لیلاز درباره بازنگشتن بین ۱۳۰ تا ۲۰۰ میلیارد دلار ارز حاصل از صادرات، نه‌تنها یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های اقتصاد ایران را آشکار کرد، بلکه بار دیگر افکار عمومی را به سمت هشدارهایی برد که بولتن نیوز سال‌ها پیش درباره ساختار تجارت خارجی و گمرک منتشر کرده بود.
لیلاز در سخنان خود با انتقاد از وضعیت موجود، از سکوت در برابر آنچه «دزدی» خواند سخن گفت و تصریح کرد که حتی در میان جریان‌های سیاسی نیز کمتر کسی درباره این پرونده‌ها موضع گرفته است. هم‌زمان، او کاهش شدید قدرت خرید مردم را نیز نتیجه مجموعه‌ای از سیاست‌ها و ناکارآمدی‌های اقتصادی دانست.
این سخنان، از نگاه بسیاری از ناظران، با مجموعه گزارش‌هایی همسو است که بولتن نیوز از ابتدای دهه ۹۰ درباره گسترش کارت‌های بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک، ضعف نظارت بر صادرات و واردات، کم‌اظهاری و بیش‌اظهاری کالا، فرار مالیاتی و عدم بازگشت ارز صادراتی منتشر کرده بود.
در آن سال‌ها بولتن نیوز بارها هشدار داد که حذف سازوکارهای تخصصی ارزش‌گذاری کالا در گمرک، امکان نظارت دقیق بر ارزش واقعی صادرات و واردات را کاهش داده و زمینه را برای انتقال غیرشفاف منابع ارزی، سوءاستفاده از کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای و فرار از تعهدات ارزی فراهم کرده است. هشدارهایی که در آن مقطع با مخالفت برخی مدیران روبه‌رو شد و حتی به گفته مسئولان این رسانه، انتشار گزارش‌های مستند درباره تخلفات گمرکی و کارت‌های بازرگانی، به شکایت برخی مدیران وقت و توقیف شش‌ماهه بولتن نیوز انجامید.

اکنون اما با طرح دوباره موضوع بازنگشتن صدها میلیارد دلار ارز صادراتی، بسیاری از همان دغدغه‌ها بار دیگر در مرکز توجه قرار گرفته است. اگر بخش قابل توجهی از ارز صادراتی به کشور بازنگشته باشد، این پرسش جدی مطرح می‌شود که نقش ضعف نظارت، خلأهای قانونی و سوءاستفاده از کارت‌های بازرگانی در شکل‌گیری این وضعیت تا چه اندازه بوده است.
پرونده کارت‌های بازرگانی یکبارمصرف، امروز دیگر صرفاً یک بحث رسانه‌ای نیست؛ این موضوع در گزارش‌های نظارتی، پرونده‌های قضایی و مباحث کارشناسی نیز بارها مورد توجه قرار گرفته و به یکی از نمادهای ضعف در نظام تجارت خارجی تبدیل شده است.
اظهارات سعید لیلاز، فارغ از گرایش سیاسی او، سبب شده است هشدارهایی که سال‌ها پیش از سوی برخی رسانه‌ها از جمله بولتن نیوز مطرح می‌شد، بار دیگر مورد بازخوانی قرار گیرد. این هم‌زمانی، جایگاه رسانه‌هایی را که با وجود هزینه‌های سنگین، پیگیر مسائل ساختاری اقتصاد بوده‌اند، برجسته‌تر کرده است.
امروز دیگر مسئله تنها اثبات درستی یا نادرستی یک گزارش رسانه‌ای نیست؛ مسئله این است که اگر هشدارهای کارشناسی و رسانه‌ای درباره کارت‌های بازرگانی یکبارمصرف، حذف دوایر ارزش گمرک، نظارت بر تجارت خارجی و بازگشت ارز صادراتی در همان سال‌ها مورد توجه قرار می‌گرفت، آیا اقتصاد ایران با چالش چندصد میلیارد دلاری بازنگشتن ارز، فشار مضاعف بر بازار ارز و کاهش قدرت خرید مردم مواجه می‌شد؟
این پرسشی است که پاسخ به آن، نه فقط برای گذشته، بلکه برای آینده اقتصاد ایران نیز اهمیت تعیین‌کننده دارد.

برخی اخبار یک سال گذشته بولتن نیوز:

در تاریخ ۳۰ خرداد ۱۴۰۵ بولتن نیوز در گزارشی با عنوان «آمار تکان‌دهنده؛ ۱۳۰ میلیارد دلار ارز صادراتی کجاست؟» به تشریح آمارهای اعلام‌شده از سوی حسین صمصامی پرداخت و هشدار داد که حجم ارزهای بازنگشته، چندین برابر منابع ارزی بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور است و می‌تواند تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر مدیریت بازار ارز داشته باشد.

پیش از آن نیز در تاریخ ۲۸ خرداد ۱۴۰۵، بولتن نیوز با انتشار گزارشی تحت عنوان «احضار ۱۳ مدیر پتروشیمی به دادسرا؛ پرونده‌های ارزی وارد فاز جدید شد» از ورود دستگاه قضایی به پرونده‌های مرتبط با رفع تعهدات ارزی خبر داده بود. در آن گزارش به تشکیل ۵۸۳ پرونده قضایی برای متخلفان ارزی و احضار مدیران برخی شرکت‌های بزرگ اقتصادی اشاره شده بود.

همچنین در تاریخ ۳ اسفند ۱۴۰۴، بولتن نیوز در گزارشی با عنوان «بازداشت مدیران پتروشیمی؛ گام اول در برابر خیانت ارزی/ هشدارهای بولتن نیوز دیده شد، اما دیرهنگام» نسبت به آثار مخرب عدم بازگشت ارزهای صادراتی هشدار داده و تأکید کرده بود که بی‌توجهی به این موضوع می‌تواند به بحران‌های جدی در بازار ارز و اقتصاد کشور منجر شود.

این رسانه همچنین در تاریخ ۸ آبان ۱۴۰۴ با انتشار گزارش «شاهرگ اقتصاد کشور در دست دلالان ارز؛ دادستان کل کشور زنگ خطر را به صدا درآورد» به نقل از دادستان کل کشور، موضوع صادرکنندگانی را مطرح کرد که از بازگرداندن ارزهای صادراتی خودداری کرده‌اند و برای برخی از آنان پرونده قضایی تشکیل شده است.

در تاریخ ۶ بهمن ۱۴۰۴ نیز گزارش «ورود قهری قوه قضائیه به مسئله عدم بازگشت ارزهای ناشی از صادرات» منتشر شد که در آن از تشکیل هیئت ویژه قضایی برای رسیدگی به پرونده‌های ارزی و بررسی آمارهای مربوط به ارزهای بازنگشته خبر داده شده بود.

علاوه بر این، بولتن نیوز در گزارش‌های «سیاست رفع تعهد ارزی با طلا متوقف شد؛ بازگشت دیرهنگام به مسیر رسمی بازگشت ارز صادراتی» در ۲۳ مهر ۱۴۰۴ و «لزوم بررسی گمرک در رفع تعهد ارزی با شیوه ورود شمش طلا با رویه مسافری» در ۲۵ مهر ۱۴۰۴ نیز نسبت به برخی رویه‌های مورد استفاده برای رفع تعهدات ارزی هشدار داده و بر ضرورت شفاف‌سازی فرآیندهای ارزی تأکید کرده بود.

نمونه‌ای دیگر از گزارش‌های بولتن نیوز درباره گمرک، کارت‌های بازرگانی و تخلفات تجارت خارجی در سالهای گذشته:

بطور مثال بولتن نیوز در 27 شهریور 1400 در گزارش هایی با تیتر " افزایش فساد کارت های بازرگانی یکبار مصرف و سود قاچاقچیان با جایگزینی سامانه جامع گمرکی بجای سامانه آسیکودای، در 27 آذر 1395 در گزارشی با تیتر " حذف و ادغام دوایر ارزش گمرک منجر به خروج بی ضابطه میلیارد ها دلار از کشور شده است" ، در 21 آبانماه 1395 در گزارشی با تیتر " آیا در تخلفات سازمان یافته در گمرک نیز اتاق بازرگانی مسئول است " و ده ها گزارش دیگر به موضوع چالش های کارتهای بازرگانی یکبار مصرف و ایجاد اختلال در گمرکات کشور به دلیل دستورات غیرکارشناسانه مدیران وقف گمرک ریاست وقت گمرک ایران پرداخته است. اما نه تنها کسی گوش نداد بلکه بولتن نیوز را با شکایت مستقیم مدیران وقف گمرک به خطار افشاگری ها شش ماه تعطیل کردند.

با کارت یکبار مصرف21 میلیارد دلار سر گمرک کلاه گذاشتند

افزایش فساد کارت های بازرگانی یکبارمصرف و سود قاچاقچیان با جایگزینی سامانه جامع گمرکی بجای سامانه آسیکودای

آیا امکان صدور ثبت سفارش مازاد بر سقف اعتبار کارت بازرگانی وجود دارد؟

انتقاد اتاق بازرگانی از صدور کارت بازرگانی اجاره‌ای

بزرگترین پرونده قاچاق کشور در مسیر برائت/ مسئولین نگذارند ناامیدی بیشتر از این به مردم تزریق شود

بی توجهی به هشدارهای بولتن نیوز در مورد کارت های بازرگانی یکبار مصرف خسارت های بسیار به اقتصاد وارد کرده است

آفتاب آمد دلیل آفتاب؛ تایید پیگیری های بولتن نیوز از سوی رئیس دستگاه قضا و ضرورت اقدام اساسی از سوی اتاق های بازرگانی و گمرک

ضرورت رسیدگی به 50 هزار میلیارد تومان مطالبات گمرک در جلسه شورای‌عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا

انتخابات شبه رقابتی اتاق بازرگانی برای انتخاب اشخاص مورد نظر و حامیان آنها + اسامی نامزدها

با مصوبه دولت، بیکاران می توانند تاجر شوند

افشاگری درباره انتخابات اتاق بازرگانی و دخالت پورابراهیمی در مسکوت ماندن گزارش تحقیق و تفحص+ فایل صوتی

فرار مالیاتی هزار میلیاردی برند معروف لوازم خانگی