علت افزایش قیمت مس و پیامد های آن

 قیمت جهانی هر یک کیلوگرم مس حدود 13 دلار و به پول ایران معادل2041000   تومان می باشد. این افزایش قیمت شدید و ناگهانی مس باعث شده تا بسیاری از صنایع وابسته به مس مانند الکترونیک، ساختمانی، لوله و اتصالات برای تامین این فلز با چالش هایی مواجه شوند. در ادامه مهم ترین دلایل افزایش قیمت مس و پیامد های احتمالی آن را بررسی می کنیم.

به گزارش بولتن نیوز، در لحضه ای که این مطلب منتشر می شود، قیمت جهانی هر یک کیلوگرم مس حدود 13 دلار و به پول ایران معادل2041000   تومان می باشد. این افزایش قیمت شدید و ناگهانی مس باعث شده تا بسیاری از صنایع وابسته به مس مانند الکترونیک، ساختمانی، لوله و اتصالات برای تامین این فلز با جالش هایی مواجه شوند. در ادامه مهم ترین دلایل افزایش قیمت مس و پیامد های احتمالی آن را بررسی می کنیم.

تنش های ژئوپولیتیک

افزایش تنش‌های ژئوپولیتیک، به‌ویژه در قالب جنگ تعرفه‌ای میان ایالات متحده و چین، به یکی از عوامل مهم فشار بر بازار جهانی مس تبدیل شده است.

اعمال و تهدید به اعمال تعرفه‌های تجاری، محدودیت‌های صادراتی و سیاست‌های حمایتی، موجب نااطمینانی در زنجیره‌های تأمین جهانی شده و هزینه‌های تولید، حمل‌ونقل و بیمه را افزایش داده است. این سیاست ها از زمان شروع دوره ی ریاست جمهوری دونالد ترامپ شدیدتر گردید؛

 این شرایط، ضمن ایجاد اختلال در جریان عرضه مواد اولیه و محصولات فلزی، رفتار احتیاطی مصرف‌کنندگان و سرمایه‌گذاران را تشدید کرده و در نهایت به تقویت انتظارات تورمی و افزایش قیمت مس در بازارهای جهانی منجر شده است.

برخلاف عموم که تصور می کنند با افزایش تنش ها فقط قیمت نفت و فلزات بسیار گران بها مانند طلا و نقره بالاتر می رود، قیمت فلزات دیگر مانند مس و آلومینیوم هم از این قاعده مستثنی نمی باشد.

افزایش تقاضا 

همانطور که می دانید، در علم اقتصاد زمانی که میزان تقاضای یک کالا نسبت به عرضه ی آن در بازار بیشتر شود، قیمت هم بالا تر می رود؛

رشد سریع تولید خودروهای برقی در کنار توسعه شتابان زیرساخت‌های دیجیتال، از جمله تجهیزات الکترونیکی، مراکز داده و سرورهای پردازشی، به یکی از محرک‌های اصلی افزایش تقاضای جهانی مس تبدیل شده است. خودروهای برقی به دلیل استفاده گسترده از سیم‌کشی، باتری و موتورهای الکتریکی، به‌طور قابل توجهی مس بیشتری نسبت به خودروهای متعارف مصرف می‌کنند و هم‌زمان گسترش مراکز داده و سرورهای مرتبط با پردازش ابری و هوش مصنوعی، نیاز به شبکه‌های برق پایدار و تجهیزات انتقال انرژی را افزایش داده است. این هم‌زمانی تقاضا در بخش حمل‌ونقل و فناوری، فشار صعودی پایداری بر بازار جهانی مس وارد کرده است.

سرمایه گذاری

رشد نجومی قیمت نقره در یکی دو سال اخیر، باعث شد تا بسیاری از سرمایه گذاران، نیم نگاهی روی فلزات دیگر به جز طلا داشته باشند. از این رو افزایش جذابیت مس به‌عنوان یک دارایی سرمایه‌ای، نقش مهمی در تقویت روند صعودی قیمت این فلز ایفا کرده است. در سال‌های اخیر، ورود سرمایه‌گذاران نهادی، صندوق‌های کالایی و ابزارهای مالی مبتنی بر مس، این فلز را از یک کالای صرفاً صنعتی به گزینه‌ای برای پوشش ریسک تورم و نااطمینانی‌های اقتصادی تبدیل کرده است.

هم‌زمانی رشد تقاضای واقعی با افزایش جریان سرمایه در بازارهای مالی، موجب تشدید فشار تقاضا و افزایش انتظارات صعودی نسبت به قیمت جهانی مس شده است.

گران شدن مس چه عواقبی دارد؟

فلز مس به دلیل رسانایی الکتریکی و حرارتی بالا، دوام مناسب و قابلیت شکل‌پذیری، در صنایع متعددی کاربرد گسترده دارد و از مهم‌ترین حوزه‌های مصرف آن می‌توان به صنعت برق و الکترونیک، تولید سیم و کابل، تجهیزات و شبکه‌های انتقال انرژی، خودروسازی به‌ویژه خودروهای برقی، صنایع مخابراتی، تولید تجهیزات و سرورها و مراکز داده، انرژی‌های تجدیدپذیر شامل نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، صنعت ساختمان و تأسیسات، تولید لوله و اتصالات (لوله های مسی)، ماشین‌آلات صنعتی و همچنین تولید آلیاژهایی مانند برنج و برنز اشاره کرد. طبیعتا گرانی مس تاثیراتی در این صنایع خواهد گذاشت که در ادامه توضیح می دهیم.

افزایش هزینه تولید

افزایش قیمت مس به‌طور مستقیم موجب بالا رفتن هزینه تولید در طیف وسیعی از صنایع می‌شود، زیرا مس یکی از مواد اولیه پایه در زنجیره‌های تولید برق، ساختمان، خودروسازی، الکترونیک و صنایع تهویه مطبوع به شمار می‌رود.

 رشد بهای این فلز، هزینه ساخت سیم و کابل، تجهیزات الکتریکی، لوله‌ها و مبدل‌های حرارتی را افزایش می‌دهد و در نتیجه قیمت تمام‌شده محصولات صنعتی و پروژه‌های ساختمانی را بالا می‌برد.  این فشار هزینه‌ای معمولاً از سوی تولیدکنندگان به بازار منتقل می‌شود و باعث افزایش قیمت کالاهای نهایی، کاهش حاشیه سود بنگاه‌ها و در برخی موارد تعویق یا کوچک‌سازی پروژه‌های صنعتی و زیرساختی می‌گردد. به عنوان مثال قیمت لوله مسی کلاف 15 متری در سایت بازاری حدود 7 میلیون و نهصد تومان است و با افزایش قیمت مس تحت تاثیر قرار می گیرد.  این محصول در  لوله کشی سیستم های تهویه مطبوع از جمله چیلر، داکت اسپلیت و کولر گازی استفاده می شود چون توانایی بالایی در انتقال برودت و حرارت دارد. 

افزایش درآمد کشور های صادر کننده 

افزایش قیمت مس پیامدهای مثبتی نیز به همراه دارد؛ ایران به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دارندگان ذخایر معدنی مس در جهان شناخته می‌شود و این فلز در زمره کالاهای مهم صادراتی کشور قرار دارد. رشد بهای جهانی مس می‌تواند منجر به افزایش درآمدهای ارزی، بهبود تراز تجاری و تقویت توان مالی شرکت‌های معدنی و صنایع وابسته شود.

 در چنین شرایطی، سودآوری بالاتر بخش معدن زمینه را برای افزایش سرمایه‌گذاری در اکتشاف، توسعه و نوسازی معادن فراهم می‌کند و می‌تواند به رشد اشتغال، انتقال فناوری و تقویت زنجیره ارزش داخلی منجر شود. علاوه بر این، افزایش درآمدهای حاصل از صادرات مس، در صورت مدیریت صحیح، ظرفیت آن را دارد که به تأمین منابع مالی پروژه‌های زیرساختی و صنعتی کشور کمک کرده و نقش موثرتری در رشد پایدار اقتصادی ایفا کند.

افزایش بازیافت

افزایش قیمت مس به‌طور طبیعی انگیزه برای بازیافت این فلز را تقویت می‌کند، زیرا با بالا رفتن ارزش اقتصادی مس، جمع‌آوری و فرآوری ضایعات مسی از کابل‌ها، تجهیزات فرسوده، لوله‌ها و پسماندهای صنعتی مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌شود.

این روند موجب رونق صنعت بازیافت، کاهش وابستگی به استخراج اولیه و کاستن از فشار بر معادن می‌گردد و در عین حال هزینه تأمین مواد اولیه برای صنایع پایین‌دستی را تا حدی کنترل می‌کند.

 توسعه بازیافت مس همچنین پیامدهای زیست‌محیطی مثبتی به همراه دارد، چراکه مصرف انرژی و میزان آلایندگی آن به‌مراتب کمتر از استخراج و فرآوری مس خام است و می‌تواند به شکل‌گیری یک چرخه پایدارتر در زنجیره تأمین این فلز راهبردی منجر شود.