کد خبر: ۸۹۷۸۹۸
تاریخ انتشار:
‍‍‍ پ پ ‍‍‍
حذف شرط نمایندگی رسمی برای عرضه آنلاین لوازم آرایشی خارجی؛ پرسش از مسئولیت سازمان غذا و دارو، گمرک و پلتفرم‌های فروش

پته گمرکی مجوز ورود است، نه شناسنامه سلامت؛ چه کسی اصالت لوازم آرایشی را تضمین می‌کند؟

با مصوبه کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی، مسیر عرضه آنلاین محصولات آرایشی و بهداشتی خارجی واردشده از طریق کولبری و ملوانی، بدون الزام به ارائه نمایندگی رسمی برند، باز شده است.
سیسی

گروه اقتصادی  با مصوبه کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی، مسیر عرضه آنلاین محصولات آرایشی و بهداشتی خارجی واردشده از طریق کولبری و ملوانی، بدون الزام به ارائه نمایندگی رسمی برند، باز شده است. تصمیمی که می‌تواند بخشی از تجارت غیرشفاف را به مسیر قانونی هدایت کند، اما پرسشی مهم را پیش روی سازمان غذا و دارو و نهادهای نظارتی قرار می‌دهد: وقتی نمایندگی رسمی حذف می‌شود و پته گمرکی و مدارک آزمایشگاهی مبنای عرضه قرار می‌گیرد، چه نهادی اصالت کالا، سلامت تمام محموله و مسئولیت پاسخ‌گویی در برابر مصرف‌کننده را تضمین می‌کند؟

به گزارش بولتن‌نیوز، تسهیل تجارت و حذف مقررات زائد، به‌ویژه در شرایط تحریم و محدودیت ارتباط با شرکت‌های خارجی، ضرورتی انکارناپذیر است. اما هنگامی که موضوع به محصولاتی مربوط می‌شود که مستقیماً با پوست، چشم، مو و سلامت مردم در تماس هستند، تسهیل مقررات باید با نظارت مؤثر و امکان ردیابی کالا همراه باشد.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم، کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی شورای عالی فضای مجازی در جلسه یازدهم خود تصویب کرده است که محصولات آرایشی و بهداشتی خارجی واردشده از مسیر کولبری و ملوانی، با ارائه مدارک گمرکی و تأییدیه‌های آزمایشگاهی معتبر، امکان عرضه در پلتفرم‌های آنلاین را داشته باشند.

همچنین سازمان غذا و دارو موظف شده الزام ارائه نمایندگی رسمی تولیدکننده خارجی در ایران یا تأیید سفارت را از شرایط مربوط حذف کند.

این تصمیم از یک منظر، مانعی را از مسیر فعالیت قانونی کسب‌وکارها برمی‌دارد؛ اما از منظر سلامت عمومی، باید روشن شود سازوکار جایگزین برای احراز اصالت و کیفیت کالا تا چه اندازه قابل اتکاست.

پته گمرکی چه چیزی را ثابت می‌کند و چه چیزی را نه؟

یکی از مهم‌ترین نکات این مصوبه، پذیرش پته گمرکی به‌عنوان بخشی از مدارک عرضه محصولات وارداتی است.

پته گمرکی می‌تواند ورود کالا از مسیر اظهارشده و انجام تشریفات مربوط را مستند کند؛ اما این سند به‌تنهایی به معنای تأیید اصالت برند، کیفیت ساخت یا سلامت محصول نیست.

برای مثال، ممکن است کالایی با نام یک برند شناخته‌شده وارد کشور شود و دارای مدارک گمرکی نیز باشد، اما همچنان لازم باشد اصالت تولیدکننده، مشخصات محموله و انطباق محصول با استانداردهای بهداشتی بررسی شود.

به همین دلیل، نباید میان قانونی‌بودن مسیر ورود کالا و تأیید اصالت و سلامت آن علامت مساوی گذاشت.

پرسش اصلی از گمرک ایران و سازمان غذا و دارو این است که چگونه میان اطلاعات پته گمرکی، مشخصات دقیق محصول، شماره بچ تولید، تاریخ انقضا و کالای عرضه‌شده در پلتفرم ارتباط قابل ردیابی برقرار خواهد شد؟

اگر چنین ارتباطی برقرار نباشد، صرف وجود یک سند گمرکی نمی‌تواند همه ابهام‌های زنجیره تأمین را برطرف کند.

حذف نمایندگی رسمی؛ رفع مانع تجاری یا انتقال مسئولیت نظارت؟

بر اساس متن منتشرشده، یکی از دلایل حذف شرط نمایندگی رسمی، محدودیت ناشی از تحریم‌ها و دشواری اخذ تأییدیه از تولیدکنندگان خارجی است.

این استدلال از نظر اجرایی قابل بررسی است. الزام به ارائه نمایندگی رسمی برای برندی که در ایران نماینده ندارد، ممکن است عملاً امکان واردات قانونی آن را محدود کند.

با این حال، نمایندگی رسمی صرفاً یک عنوان تجاری نیست و در برخی زنجیره‌های تأمین می‌تواند مسیر مشخصی برای پیگیری اصالت محصول، شکایت مصرف‌کننده و مسئولیت عرضه‌کننده ایجاد کند.

وقتی این شرط حذف می‌شود، باید معلوم باشد چه سازوکاری جایگزین آن خواهد شد.

آیا واردکننده مسئول صحت ادعای اصالت برند است؟ آیا پلتفرم باید مدارک اصالت را بررسی کند؟ آیا سازمان غذا و دارو مرجع نهایی رسیدگی به شکایت‌های مرتبط با کیفیت و سلامت خواهد بود؟

حذف یک شرط اداری زمانی به اصلاح واقعی مقررات تبدیل می‌شود که مسئولیت‌های جایگزین آن نیز شفاف باشد.

برگه آزمایشگاهی؛ آیا یک نمونه، سلامت تمام محموله را تضمین می‌کند؟

بخش دیگری از مصوبه به پذیرش مدارک آزمایشگاهی و برگه آنالیز عدم مغایرت مربوط می‌شود.

آزمایش محصولات آرایشی و بهداشتی برای شناسایی برخی آلودگی‌ها، مواد غیرمجاز و مغایرت‌های فنی اهمیت دارد. اما دامنه اعتبار هر نتیجه آزمایش به نوع آزمون، روش نمونه‌برداری، مشخصات محموله و صلاحیت آزمایشگاه بستگی دارد.

برای نمونه، تأیید یک ویژگی شیمیایی لزوماً به معنای اثبات اصالت برند نیست. همچنین نتیجه آزمایش یک نمونه، بدون ضوابط روشن نمونه‌برداری و ارتباط آن با محموله، نمی‌تواند به‌طور نامحدود به تمام کالاهای مشابه تعمیم داده شود.

از سازمان غذا و دارو باید پرسید:

آیا برای هر محموله مستقل، نمونه‌برداری و بررسی انجام خواهد شد؟ اعتبار زمانی برگه آزمایشگاهی چقدر است؟ چه آزمایش‌هایی الزامی است؟ و چه نهادی مسئول جلوگیری از استفاده مجدد از مدارک یک محموله برای کالاهای دیگر خواهد بود؟

اگر قرار است برگه آزمایشگاهی جایگزین بخشی از الزامات پیشین شود، باید دامنه اعتبار و شیوه کنترل آن نیز برای مصرف‌کننده و فروشنده روشن باشد.

فروش آنلاین و سنتی باید ضابطه یکسان داشته باشند؛ اما ضابطه یکسان کافی است؟

مصوبه بر ضرورت رفع تفاوت الزامات عرضه در پلتفرم‌های آنلاین و فروشگاه‌های سنتی تأکید دارد.

این رویکرد می‌تواند مانع تحمیل مقررات مضاعف بر کسب‌وکارهای اینترنتی شود. اصولاً اگر کالایی از نظر فنی و قانونی مجاز به عرضه است، تفاوت بستر فروش نباید به‌تنهایی موجب تبعیض مقرراتی شود.

اما یکسان‌سازی ضوابط نباید به معنای نادیده گرفتن قابلیت‌های نظارتی ویژه فروش آنلاین باشد.

پلتفرم‌های اینترنتی می‌توانند مشخصات فروشنده، مدارک محصول، سوابق فروش و شکایت مصرف‌کنندگان را ثبت کنند. این ظرفیت، فرصتی برای افزایش شفافیت است.

بنابراین باید روشن شود آیا پلتفرم‌ها موظف خواهند بود مدارک هر محصول را پیش از عرضه بررسی کنند و در صورت اعلام مغایرت، فروش آن را متوقف سازند؟

همچنین باید مشخص شود مصرف‌کننده چگونه می‌تواند اصالت مدارک ثبت‌شده را استعلام کند و در صورت بروز مشکل، از چه مسیری پیگیری انجام دهد.

بازار غیرشفاف را باید سامان داد، نه اینکه نظارت را کم‌رنگ کرد

واقعیت این است که محدودیت عرضه رسمی، به‌تنهایی تقاضا برای محصولات آرایشی خارجی را از بین نمی‌برد.

وقتی تقاضا وجود دارد، بخشی از بازار ممکن است از مسیرهایی تأمین شود که منشأ کالا و مسئولیت عرضه‌کننده در آنها روشن نیست.

از این منظر، به‌رسمیت‌شناختن مسیر قانونی ورود و فروش می‌تواند فرصت مناسبی برای ثبت اطلاعات و افزایش قابلیت نظارت فراهم کند.

اما تحقق این هدف خودکار نیست.

اگر پته گمرکی، برگه آزمایشگاهی و مشخصات محصول در یک زنجیره قابل ردیابی به یکدیگر متصل نشوند، احتمال سوءاستفاده از مدارک یا عرضه کالای متفاوت با محصول بررسی‌شده، موضوعی خواهد بود که نهادهای ناظر باید برای پیشگیری از آن برنامه داشته باشند.

هدف باید آن باشد که هم تجارت قانونی تسهیل شود و هم امکان عرضه کالای تقلبی، آلوده یا فاقد اصالت کاهش یابد.

مسئولیت اجرا با کیست و مردم از چه نهادی پاسخ بخواهند؟

بر اساس گزارش منتشرشده، مصوبه در جلسه یازدهم کمیته تسهیل فعالیت کسب‌وکارهای اقتصاد رقومی به اتفاق آرا تصویب و طی نامه شماره 102650 به رئیس سازمان غذا و دارو ابلاغ شده است.

در متن گزارش، سازمان غذا و دارو مسئول اصلاح ضوابط مربوط به واردات و عرضه معرفی شده و نظارت بر حسن اجرای مصوبه نیز بر عهده فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران با همکاری وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اعلام شده است.

با وجود این تقسیم وظایف، هنوز باید روشن شود مسئولیت تخصصی تأیید سلامت محصول، نظارت بر مدارک آزمایشگاهی، رسیدگی به شکایت مصرف‌کننده و جمع‌آوری کالای مشکل‌دار دقیقاً چگونه میان دستگاه‌ها و عرضه‌کنندگان تقسیم می‌شود.

نظارت بر اجرای یک مصوبه با مسئولیت تخصصی تأیید سلامت محصول یکسان نیست. هر دستگاه باید در محدوده اختیارات قانونی خود پاسخ‌گو باشد.

شش پرسش از سازمان غذا و دارو، گمرک و پلتفرم‌های فروش

اول: آیا پته گمرکی به مشخصات دقیق محصول، شماره بچ تولید، تاریخ انقضا و هویت واردکننده متصل خواهد شد؟

دوم: چه نهادی اصالت برند خارجی را در غیاب نمایندگی رسمی احراز می‌کند و مسئولیت عرضه کالای تقلبی بر عهده چه شخص یا مجموعه‌ای خواهد بود؟

سوم: آیا برگه آزمایشگاهی برای هر محموله صادر می‌شود و چه سازوکاری مانع استفاده تکراری یا نامعتبر از این مدارک خواهد شد؟

چهارم: آیا مصرف‌کننده می‌تواند پیش از خرید اینترنتی، اعتبار مدارک گمرکی و بهداشتی محصول را استعلام کند؟

پنجم: در صورت کشف آلودگی، تقلب یا مغایرت، چه نهادی دستور توقف عرضه و جمع‌آوری محصول را صادر می‌کند و چگونه خریداران قبلی مطلع خواهند شد؟

ششم: سازمان غذا و دارو چه برنامه‌ای برای ارزیابی آثار این مصوبه بر میزان کالای فاقد اصالت، شکایت‌های مصرف‌کنندگان و شفافیت زنجیره تأمین دارد؟

سخن پایانی؛ تسهیل تجارت نباید جای پاسخ‌گویی درباره سلامت مردم را بگیرد

حذف مقررات زائد و بازکردن مسیر قانونی فعالیت کسب‌وکارها می‌تواند به کاهش تجارت غیرشفاف و افزایش امکان نظارت کمک کند.

اما محصولات آرایشی و بهداشتی با سلامت مصرف‌کنندگان ارتباط مستقیم دارند و هر اصلاح مقرراتی در این حوزه باید همراه با مسئولیت‌پذیری روشن، کنترل فنی معتبر و امکان ردیابی کالا باشد.

پته گمرکی سندی برای شناسایی مسیر ورود است و برگه آزمایشگاهی نیز در حدود آزمون‌های انجام‌شده اعتبار دارد. هیچ‌یک را نباید بدون بررسی ضوابط مکمل، تضمین مطلق اصالت و سلامت محصول دانست.

مردم حق دارند بدانند وقتی شرط نمایندگی رسمی حذف می‌شود، چه سازوکار قابل اتکایی جای آن را برای حفاظت از سلامت و حقوق مصرف‌کننده می‌گیرد.

بولتن‌نیوز از سازمان غذا و دارو، گمرک ایران و متولیان اقتصاد رقومی انتظار دارد متن کامل ضوابط اجرایی، مسئولیت دستگاه‌ها و روش احراز اصالت و سلامت محصولات را به‌صورت شفاف منتشر کنند.

تسهیل تجارت زمانی به نفع مردم خواهد بود که مسیر قانونی فروش کوتاه‌تر شود، اما مسیر نظارت، پاسخ‌گویی و پیگیری حقوق مصرف‌کننده همچنان روشن و قابل اتکا باقی بماند.

برچسب ها: گمرک ، ارایش

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

نظر شما
captcha
(کد امنیتی به حروف کوچک و بزرگ حساس نیست)

آخرین اخبار

پربازدید ها

پربحث ترین عناوین