۴۵۰ هزار میلیارد تومان پول گندم؛ از خزانه دولت تا جیب کشاورز چند ایستگاه فاصله است؟
گروه اقتصادی: دولت می‌گوید حدود ۴۵۰ هزار میلیارد تومان برای خرید گندم هزینه کرده و مطالبات کشاورزان را تسویه کرده است. خبری امیدوارکننده برای تولیدکنندگان یکی از راهبردی‌ترین محصولات کشور؛ اما یک نکته مهم در سخنان رئیس سازمان برنامه و بودجه وجود دارد: او از تسویه مطالبات از سوی این سازمان سخن گفته و در عین حال، پیگیری پرداخت نهایی به کشاورزان را وظیفه دستگاه‌های مسئول دانسته است. حالا پرسش بولتن نیوز روشن است: وقتی پول از خزانه خارج می‌شود، چه زمانی به حساب کشاورز می‌رسد و چه کسی پاسخ‌گوی این فاصله است؟
به گزارش بولتن نیوز، سیدحمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، ۲۷ مهرماه اعلام کرد دولت در سال جاری حدود ۴۵۰ هزار میلیارد تومان برای خرید گندم هزینه کرده است.
او همچنین گفت مطالبات گندم‌کاران از طرف سازمان برنامه و بودجه حدود ۱۰ روز پیش تسویه شده و مراحل اجرایی و پرداخت نهایی باید از سوی دستگاه‌های مسئول پیگیری شود.
این اظهارات، علاوه بر اهمیت تأمین مالی خرید تضمینی گندم، یک موضوع اساسی را پیش روی دستگاه‌های اجرایی قرار می‌دهد: تفاوت میان تأمین اعتبار، انتقال منابع به دستگاه پرداخت‌کننده و واریز نهایی به حساب کشاورز.
کشاورز با اعلام تسویه، بذر و کود نمی‌خرد!
برای کشاورزی که محصولش را تحویل داده، مسئله فقط ثبت یک عدد در گزارش‌های مالی دولت نیست.
او باید هزینه برداشت را پرداخت کند، بدهی‌هایش را تسویه کند، نهاده بخرد و برای فصل بعد آماده شود.
اگر پول محصول با تأخیر به دستش برسد، ممکن است ناچار شود نهاده‌های موردنیاز خود را گران‌تر تهیه کند یا برای تأمین سرمایه در گردش زیر بار بدهی برود.
بنابراین موفقیت در پرداخت مطالبات گندم‌کاران زمانی کامل است که پول در موعد مقرر به حساب آنان واریز شده باشد.
این نکته به معنای تأیید وجود بدهی پرداخت‌نشده در حال حاضر نیست؛ بلکه مطالبه انتشار گزارش نهایی و قابل راستی‌آزمایی پرداخت‌هاست.
از ۴۲۰ همت تا ۴۵۰ همت؛ این تفاوت از کجا آمده است؟
پنجم مهرماه، معاون برنامه‌ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده بود حدود ۸.۵ میلیون تن گندم به‌صورت تضمینی خریداری شده و مجموع مطالبات گندم‌کاران نزدیک به ۴۲۰ هزار میلیارد تومان است.
اکنون رئیس سازمان برنامه و بودجه از هزینه حدود ۴۵۰ هزار میلیارد تومانی خرید گندم سخن می‌گوید.
این دو رقم لزوماً متناقض نیستند؛ زیرا ممکن است به مقاطع زمانی متفاوت، خریدهای تکمیلی یا دامنه متفاوت هزینه‌ها مربوط باشند.
اما بهتر است دستگاه‌های مسئول مشخص کنند چه میزان از رقم نهایی، اصل بهای گندم تحویلی کشاورزان بوده و چه میزان به سایر هزینه‌ها مربوط می‌شود.
شفاف‌سازی این تفاوت، هم به اعتماد عمومی کمک می‌کند و هم امکان ارزیابی دقیق‌تر هزینه‌های خرید تضمینی را فراهم می‌سازد.
گندم کیلویی ۷۰ هزار تومان؛ هزینه واقعی کجاست؟
بخش دیگری از سخنان رئیس سازمان برنامه و بودجه اهمیت ویژه‌ای دارد.
پورمحمدی گفته است گندم خریداری‌شده با احتساب هزینه‌های مرتبط، برای دولت حدود کیلویی ۷۰ هزار تومان تمام می‌شود؛ درحالی‌که با قیمت بسیار پایین‌تری در اختیار نانوایان قرار می‌گیرد.
این تفاوت، نشان‌دهنده ابعاد قابل توجه حمایت دولت از تأمین نان مردم است.
اما برای ارزیابی دقیق این حمایت باید اجزای قیمت تمام‌شده مشخص شود.
قیمت خرید از کشاورز چقدر است؟
هزینه حمل گندم، نگهداری در سیلو، افت و ضایعات، تأمین مالی، تبدیل گندم به آرد و توزیع هرکدام چه سهمی دارند؟
آیا رقم ۷۰ هزار تومان تمام این مراحل را پوشش می‌دهد یا صرفاً بخشی از زنجیره تأمین را شامل می‌شود؟
تا زمانی که اجزای این عدد منتشر نشود، نمی‌توان درباره سهم هر بخش یا امکان کاهش هزینه‌ها قضاوت قطعی کرد.
حمایت از نان مردم باید حفظ شود؛ هزینه‌های غیرضروری باید کاهش یابد
نان یکی از اصلی‌ترین اقلام سفره خانوار ایرانی است.
طبیعی است که دولت برای دسترسی مردم به نان، به‌ویژه خانواده‌های کم‌درآمد، منابع قابل توجهی اختصاص دهد.
اما حمایت از مصرف‌کننده نباید مانع بررسی هزینه‌های اجرایی شود.
اگر در حمل‌ونقل، نگهداری، توزیع یا مدیریت موجودی گندم امکان صرفه‌جویی وجود دارد، کاهش این هزینه‌ها می‌تواند بدون فشار بر کشاورز و مصرف‌کننده به مدیریت بهتر منابع عمومی کمک کند.
انضباط مالی یعنی حمایت از سفره مردم حفظ شود، اما حتی یک ریال هزینه غیرضروری نیز از چشم دستگاه‌های مسئول دور نماند.
امنیت غذایی از مزرعه آغاز می‌شود
کشاورزی که از دریافت به‌موقع پول محصول خود اطمینان داشته باشد، بهتر می‌تواند برای کشت آینده برنامه‌ریزی کند.
از سوی دیگر، دولت نیز با اطلاعات دقیق درباره سطح زیر کشت، میزان برداشت، ذخایر و نیاز مصرفی کشور می‌تواند خرید تضمینی و واردات احتمالی را بهتر مدیریت کند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه در همین نشست بر استفاده از اطلاعات ماهواره‌ای و فناوری‌های نوین برای شناخت ظرفیت‌های کشاورزی تأکید کرده است.
این فناوری‌ها زمانی ارزشمند خواهند بود که به تصمیم‌های دقیق‌تر، کاهش اتلاف منابع و پشتیبانی عملی از تولیدکننده منجر شوند.
پنج پرسش مشخص بولتن نیوز از دستگاه‌های مسئول
اول: از مجموع ۴۵۰ هزار میلیارد تومان اعلام‌شده، چه مبلغی مستقیماً بابت بهای گندم به حساب کشاورزان واریز شده است؟
دوم: آخرین تاریخ پرداخت نهایی به گندم‌کاران چه زمانی بوده و آیا تمام پرونده‌های خرید تضمینی تعیین تکلیف شده‌اند؟
سوم: اختلاف میان رقم ۴۲۰ هزار میلیارد تومانی مطالبات اعلام‌شده در اوایل مهر و رقم ۴۵۰ هزار میلیارد تومانی هزینه خرید گندم چگونه توضیح داده می‌شود؟
چهارم: اجزای قیمت تمام‌شده ۷۰ هزار تومانی هر کیلوگرم گندم چیست و سهم حمل، نگهداری و سایر خدمات چقدر است؟
پنجم: برای کاهش فاصله زمانی تحویل محصول تا دریافت پول و همچنین کاهش هزینه‌های قابل اجتناب زنجیره تأمین، چه برنامه مشخصی اجرا شده است؟
هم حق کشاورز، هم نان مردم
بولتن نیوز تأمین منابع خرید تضمینی گندم را اقدامی ضروری برای پشتیبانی از تولید داخلی و امنیت غذایی کشور می‌داند.
اما همان‌قدر که تأمین اعتبار اهمیت دارد، نحوه پرداخت، زمان رسیدن پول به کشاورز و شفافیت هزینه‌های زنجیره تأمین نیز مهم است.
هدف از طرح این پرسش‌ها زیر سؤال بردن اصل حمایت دولت از نان مردم نیست؛ برعکس، حمایت مؤثر و پایدار نیازمند حساب‌وکتاب روشن است.
۴۵۰ هزار میلیارد تومان فقط یک عدد در گزارش بودجه نیست؛ حاصل زحمت کشاورزان و بخشی از منابع عمومی کشور است.
مردم حق دارند بدانند این منابع چگونه مدیریت شده، چه زمانی به دست تولیدکننده رسیده و چه اقداماتی برای کاهش هزینه‌های غیرضروری انجام شده است.
نان مردم جای آزمون‌وخطا نیست؛ از مزرعه تا سفره باید حساب هر ریال روشن باشد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
