سلامت مردم را با هيچ چيز عوض نمي‌كنم

خانم وزير! برنامه پزشك خانواده كه در سال‌هاي اخير جزو اصلي‌ترين سياست‌هاي وزارت بهداشت قرار گرفته چه سودي براي بيماران خواهد داشت؟

در ابتدا سالگرد تاسیس روزنامه «وطن‌امروز» را به شما و دست‌اندرکاران این نشریه که سعی می‌کنند اطلاع‌رسانی خوبی داشته باشند، تبريك می‌گويم اما برنامه پزشک خانواده كه یک برنامه کلیدی و یک اصلاح ساختار و تحول جدی در حوزه سلامت است، تنها راه برون‌رفت از بن‌بست‌هایی است که در حوزه درمان و سلامت کشور وجود دارد. با برنامه پزشک خانواده که هم‌اكنون در بیش از 40 کشور پیشرفته دنیا اجرا می‌شود، همه نیازهای مردم به خدمات سلامت برطرف می‌شود و علاوه بر آن کرامت و شخصیت انسان‌ها حفظ می‌شود. پاسخگویی به نیازهای سلامت چه در روستا و چه در شهر به صددرصد می‌رسد و رضایتمندی مردم نزدیک به صددرصد تامین می‌شود. علاوه بر اين نظم و ساماندهی در برنامه‌های خدمات بهداشت و درمان ایجاد می‌شود و بیمار از سرگرداني براي مراجعه به پزشك درمی‌آيد. در اين برنامه پرونده الکترونیک سلامت برای مردم ایجاد می‌شود که سوابق و تاریخچه بیماری‌ها، مستندات ژنتیکی فرد و ديگر موارد مربوط به سلامت فرد در پرونده واحدی درج شده که هر کجا برود موجود بوده و تشخیص و اقدامات براي درمان بیماری را سامان می‌دهد. از اين رو بسیاری از بیماری‌ها قبل از اینکه بروز كنند به دلیل کنترل و چکاپ شدن با اقدامات پیشگیرانه از بين می‌روند. گروه‌های پرخطر نيز شناسایی می‌شوند و اقدامات بهداشتی و درمانی خاص آنها انجام می‌گيرد. از آن مهم‌تر هزینه‌های درمان بشدت کاهش می‌یابد و این در برنامه چهارم و پنجم توسعه تاکید شده که هزینه درمان از جیب مردم به 30 درصد کاهش یابد که تاکنون اتفاق نیفتاده و الان حدود 8/54 درصد است. هم‌اكنون 2 سال از زمان برنامه پنجم گذشته است و بايد تا 3سال آينده به اين هدف برسيم.

شهرهای ما بالای55 میلیون جمعیت دارند که باید همه آنها را تحت پوشش ببریم. هم‌اکنون 5 دانشگاه علوم پزشکی آمادگی پیاده کردن پزشک خانواده را دارند. براي شهر تهران در دانشگاه علوم پزشکی تهران صددرصد پزشکان مورد نیاز ثبت‌نام کرده و به بیمه‌ها معرفی شده‌اند و بيمه‌ها باید با اینها قرارداد ببندند. باید روند قرارداد بستن تسریع شود، چرا که ما از این روند کند راضی نیستیم و سازمان‌های بیمه‌گر نه‌تنها با پزشکان بلکه با مراکز تشخیصی، داروخانه‌ای، رادیو‌تراپی، رادیولوژی‌ و... باید قرارداد ببندند که هنوز اين وضع راضی‌کننده نیست و ما امیدواریم با تاسیس سازمان بیمه سلامت ایران که مهر‌ماه انجام شد سرعت بهتری به این برنامه داده شود تا بتوانیم با 5 دانشگاه علوم پزشکی که آماده‌اند شهرها را زیر پوشش ببريم، ضمن اینکه دستورالعمل 02 پزشک خانواده که در حال انجام است ارتقای سلامت روستاییان را در حد شهر در نظر گرفته است و مشکلات روستایی‌ها و عدم رضایت‌ها حل می‌شود.

30 دانشگاه علوم پزشكي دیگر هم آمادگی گسترش این برنامه را دارند که در مجموع می‌شود 35 دانشگاه اما ما 43 دانشگاه علوم پزشكي داریم. باقیمانده هم تا پایان آبان آمادگی به دست می‌آورند. بنابراين امیدواریم بتوانیم حداقل تا پايان امسال نیمی از شهرهای کشور و در 6 ماه نخست سال 92 دیگر شهرهای کشور را تحت پوشش قرار دهیم.

برای هر 10 هزار نفر جمعیت باید 4 تیم پزشک خانواده باشد، بنابراين براي هر 1500 تا 2500 نفر یک پزشک نياز است و يك ماما، یک پرستار و... همچنين هر 10 هزار نفر یک مرکز پشتیبان باید داشته باشند که یک کارشناس تغذیه، کارشناس بهداشت روان، كارشناس بهداشت خانواده و بهداشت محیط در آنجا مستقر باشند تا تیم پزشكي تکمیل شود. در كل براي برنامه پزشک خانواده حدود 30 هزار نفر نیاز داریم که 20 هزار پزشک در بخش دولتی و خصوصی هستند که هنوز مشخص نیست همه آنها جذب پزشک خانواده شوند. از سوی دیگر برای مراکز پشتیبان پزشک خانواده و اورژانس‌ها نیاز به پزشک عمومی داریم كه اگر به اين برنامه بپيوندند آموزش خاص می‌بینند و‌ درآمد بیشتری دریافت می‌کنند.

این برنامه جزو تکالیف برنامه پنجم توسعه است و به آن پرداخته شده و ماموریت حوزه سلامت است و ما وظيفه‌مان را انجام می‌دهیم و وزیر بعدی هم باید این ماموریت را انجام دهد.

این بودجه برای این بود که بیماری که از کانال پزشک خانواده و نظام ارجاع به بیمارستان معرفی شد هیچ هزینه‌ای از جیب خودش نپردازد، چرا كه در برنامه فعلی فردی که به بیمارستان می‌آید 10 درصد هزینه را از جیب خودش پرداخت می‌کند و خدماتي را كه بیمه‌ها پوشش نمی‌دهند نيز علاوه بر آن 10 درصد از جيب می‌پردازد. این 6 هزار میلیارد تومان قرار بود در قالب فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها به وزارت بهداشت تعلق گيرد که فرد رایگان درمان شود. فاز دوم هدفمندي فعلا اجرا نشده، بنابراین مبلغی به ما اختصاص نيافت.

بله، هم‌اكنون هم از بیمه‌ها طلب داریم. همین‌ ماه مهندس عمادی که بیمه سلامت را دست گرفتند، حدود 300 ميليارد تومان از مطالبات وزارت بهداشت و دانشگاه‌ها را از بیمه خدمات درمانی پرداخت کردند اما هنوز طلب داریم هم از بيمه خدمات درمانی و هم از تامین اجتماعی. بيمه‌ها نيز براي پرداخت بدهي‌ها پروسه‌ای دارند که مدارک حسابداری را که دریافت می‌کنند 3 ماه رسیدگی نمی‌کنند و بعد هم 3‌ماه طول می‌كشد تا بررسی کنند و موجب وقفه 6 ماهه در پرداخت معمول بدهی‌ها می‌شود. ضمن اینکه حدود 200 ميليارد تومان هم از محل ماده 37 که مربوط به بیماران تصادفی در مراکز‌ ترومایی است از بیمه‌های خصوصی طلب داریم. 970 میلیارد تومان نيز از هدفمندی یارانه‌های سال گذشته کسری داریم. 500 میلیارد هم حق جذب پرسنلی بود که آن هم برعهده دانشگاه‌ها گذاشته‌اند که از درآمد‌های اختصاصی بپردازند اما وصول آنها هم مشكل است. روی هم رفته بالای 3 هزار میلیارد تومان کسری‌های ما است که موجب می‌شود سال سختی داشته باشیم.

خلل وارد می‌کند و بیمارستان‌های ما مطالباتي را كه به شرکت‌های دارویی، غذایی و... دارند، نمی‌توانند پرداخت کنند و همین موجب می‌شود فردي که به بیمارستان مراجعه می‌كند را مثل گذشته براي تهيه دارو و ملزومات درماني با نسخه به بيرون از مركز درماني بفرستند. اين مطالبات را مرتب هم عنوان و به رئیس‌جمهور نيز منتقل کرده‌ام و امیدواریم نياز مالي برطرف شود.

در نیمه اول امسال 40 میلیون دلار ارز براي واردات دارو به شرکت‌ها تعلق گرفت ولی با توجه به اینکه 5/2 میلیارد دلار نیاز ارزی برای واردات دارو و واکسن داریم، کمتر از یک‌بیستم نيازمان را در اختیار داریم اين در حالي است كه از اسفند سال گذشته ما پیگیر مکرر این قضیه بودیم و مسؤولان بانک مرکزی قول دادند اشکالات را برطرف کنند و قدم‌های کوچکی نيز برداشته‌اند که راضی‌کننده نیست و مشکل ارز وجود دارد. در هفته چهار جلسه ستاد تدابیر ویژه برگزار می‌كنيم كه نماينده بانك مركزي هم حضور دارد و انتظارمان اين است که مشكل رفع شود، چرا كه تامين دارو اولویت اول کشور است؛ ‌هیچ چیز مهم‌تر نیست چون دارو جایگزین ندارد. اگر دارو نباشد افراد نيازمند و بيمار می‌میرند. انواع بیمار‌ها برای حیات نیاز به دارو دارند. اگر کسی نیاز به غذا هم دارد اول باید زنده باشد تا بتواند غذا بخورد، بنابراین همه اولویت‌ها به نظر ما بعد از دارو و واکسن است. عدم تامين نياز ارزي منجر به کمبودها و کسری‌ها می‌شود و امیدواریم بانک مرکزی به تعهدات خود پایبند باشد و کسری‌ها را جبران کند. بنده اين موضوع را در دولت مطرح کرده و پیگیر هستم.

عمده داروهايي كه مردم مصرف می‌كنند توليد شركت‌هاي ايراني است، دارو‌های مسکن، ‌آنتی‌بیوتیك‌ها، داروي ‌تیروئید، ‌صرع و ‌دردهای دیگر داروهای ایرانی است كه نه‌تنها موثر هستند، بلکه قیمتشان هم از مشابه خارجی کمتر است. يكي از مشكلات ما اين است كه داروهای ما قاچاق می‌شود و در کشورهای دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. داروهای ما مشتری فراوانی دارد. از کشورهای عربی منطقه تا کشورهای آفریقایی و... مشتری داروی ما هستند و این نشان از تأثير داروي ما دارد، ضمن اینکه همه داروهای تولیدی ما بعد از یک پروسه طولانی مجوز ورود به بازار پيدا كرده و زیرنظر سازمان غذا و دارو است. ما در داروسازي پيشرفت فراواني داشتيم، مراکز پشتیبان داروسازی پیشرفته داریم و در مقالات علوم پزشکی بیشترین موارد مربوط به حوزه داروسازی است. برخی دارو‌ها 6 سال طول کشیده تا به بازار آمده. از سوي ديگر داروهای جدید زیرنظر بهترین دکترها کارآزمایی بالینی می‌شود. اين را بايد در نظر بگيريم كه کمپانی‌های خارجی كه ما را رقيب می‌دانند و حتي برخی دکترها نادانسته تبلیغات سوء می‌کنند كه باید اطلاع‌رسانی شود و رسانه‌ها در اين باره نقش زیادی دارند.

داروهایی که وارد کشور می‌شود و با مجوز وزارت بهداشت است حتما بررسی شده و مورد تایید است اما باید این نکته را در نظر گرفت که دارو است و باید با تجویز پزشک باشد، نه خوددرمانی. کسی كه با خواندن بروشور دارویی تهیه کند حتما دچار عارضه می‌شود برای اینکه هرچند این دارو برای درمان است اما ممکن است فرد مصرف‌کننده بیماری زمینه‌ای داشته باشد که حتما برایش عارضه داشته باشد، بنابراين بیشترین اشکال برای خوددرمانی است.

وزارت بهداشت هر موادي که مهر تایید وزارت بهداشت روي آن حك شده را اطمینان می‌دهد که سلامت است. ‌سازمان غذا و دارو هم بر همه مواد غذایی و مواد اولیه آنها نظارت دارد. برای مثال سوسیس و کالباس که شرکت مجوزدار تولید می‌کند حین عرضه از بازار خريداري می‌شود و به آزمایشگاه مرجع غذا و دارو برده و بررسي می‌شود. 50 آزمایشگاه هم در کشور است که همگی مسؤول کنترل مواد غذایی عرضه شده هستند. مراکز تهیه غذا تعدد زیادی دارند و نمی‌شود هر روز از آنها سرکشی کرد كه موردی بازرسی می‌شوند. مردم هم جایی اگر شکایت می‌کنند بازرسان بررسي می‌كنند و در صورت صحت گزارش محل پلمب می‌شود و از اين دست داشته‌ایم. شماره 1490 برای اعلام شکایاتي است که مردم دارند. درباره آب‌هاي معدني هم بايد گفت آب بطری که تایید می‌کنیم نیتراتشان بالا نیست. هم‌اکنون آب تهران نیز نیترات مناسب دارد و ما گزارش روزانه از سلامت آب داریم.

قطعا پارازیت تاثير نداشته است. میزان سقط و آمار و ارقام دست ما و پزشکی قانونی است. هیچ تغييري در آمار سقط جنين با توجه به افزايش جمعیت نسبت به گذشته وارد نشده است، ضمن اینکه ما باید بگوییم علت این قضایا چه است. افرادی که در این باره صحبت می‌کنند نه تخصصي در اين رشته داشته‌اند و نه تحقیقي. ما مرکز سلامت محیط کار و اشعه داریم. کمیته‌های مخصوصی داریم که بررسی انجام داده‌اند و 3 سال است تحقیق كرده‌اند. بنده هم اگر گزارشی را اعلام می‌کنم تا به من اطلاع لازم نرسد، اعلام نمی‌کنم. برای مثال نیترات آب تهران زمانی زیاد بود و اعلام کردم، از طرف‌های مختلفی هم به من انتقاد وارد شد اما سلامت مردم برای من از همه چیز مهم‌تر است. در این قضیه پارازیت هم سلامت مردم را با هیچ چیز عوض نمی‌کنیم اگر درباره دکل‌ها، ‌پارازیت و... سخنی می‌گویم، تحقیق شده که نتیجه را اعلام کردم. این شایعات از خارج کشور برنامه‌ریزی شده و برخی نادانسته در داخل بلندگوی آنها شده‌اند.

درباره مساله تحدید جمعیت بايد بگويم از زمانی که آمدم وزارت بهداشت برنامه کنترل جمعیت نداشتیم، چرا که مردم خودشان کنترل می‌کردند. سال 91 بودجه کنترل جمعیتمان صفر بود و سال 89 هم 16 میلیارد تومان بود که آن هم در مناطقی مورد استفاده داشت که نرخ رشدشان بالای 5/3 بود و نیاز به كنترل بود. اكنون برنامه ما بهداشت باروری و سلامت باروري است. مناطقي که سلامت مادران با باروری به خطر بیفتد، کنترل می‌شوند اما در مناطقي کاهش رشد جمعیت هست مثل گیلان یا سمنان که نرخ رشد پایین است و در ازای 2 نفر از هر خانواده کمتر از 2 نفر به دنیا می‌آیند پس به سمت منفی شدن رشد می‌رویم. پس نمی‌توان یک نسخه واحد برای کشور در نظر گرفت. در اکثر نقاط کشور باید افزایش جمعیت داشته باشیم و برخی جاها کاهش. باید در نظر بگیریم كه تک‌فرزندی مشکلات روانشناختی ایجاد می‌کند و از جهات مختلف کودکان صدمه می‌خورند. تک‌فرزندی موجب کوچک شدن خانواده‌ها و از بین رفتن خاله، دایی، عمو و عمه می‌شود.

پرستاران در دولت دهم بسيار مورد توجه بودند و كمكي كه در این مدت به اين قشر شده بیشتر از همه دوره‌ها بوده است. تعرفه‌گذاری پرستاری مشکل اعتبار دارد.3200میلیارد تومان نیاز است كه یا باید بیمه‌ها بپردازند یا مردم که از مردم نمی‌توان گرفت، بنابراین بیمه‌ها باید پرداخت کنند، ‌آنها هم دنبال اعتباراتش هستند. اين طرح در چند بیمارستان تهران به صورت پایلوت در حال انجام است و برای اجرای قطعی یا بودجه‌اش باید در بودجه سال آینده تامين شود یا بیمه‌ها آنرا پرداخت كنند. اين خبري هم كه می‌شنويد كشورهاي همسايه، پرستار ايراني می‌گيرند صحت ندارد. ‌آن کشور همسایه كه برخي می‌گويند، به دلايلي پرستار از ايران نمی‌گیرد اما تعدادی از پرستاران به قطر رفتند كه کار سنگینی از آنها گرفته می‌شود در حالي كه هم‌اكنون در کشور کارانه خوبی به پرستاران می‌دهند و ساعت کاری کم شده، حق جذب و اضافه‌کار برايشان در نظر گرفته می‌شود و اين همه در دولت دهم بوده و قابل قیاس با دوره‌های قبلی نیست.

يكي از مشکلات دندانپزشکی این است که جز کشیدن دندان، ‌ديگر خدماتش تحت پوشش بیمه نیست و اين همکاری بیمه‌ها بویژه سازمان بیمه سلامت را می‌طلبد که این خدمات را زیر پوشش ببرند. ما بررسی کردیم هزینه دندانپزشکی سرپایی برای مردم گران‌تر است از درمان سرپایی چرا که اینها تحت پوشش بیمه است اما دندان نیست. بنا داريم 3هزار يونیت دندانپزشکی دیگر خریداری کنیم و از معاونت سرمایه انسانی رئیس‌جمهور تقاضای استخدام 3هزار دندانپزشک کردیم که اگر مجوز دهند، کل مراکز دندانپزشکی ما می‌تواند خدمات ارائه كنند.

ما توزيع وارنیش‌فلوراید را در دستوركار داريم و در حال خرید هستیم كه اگر بچه‌های 6 تا 12 ساله استفاده كنند، 50 درصد پوسیدگی دندان‌ها کاهش پیدا می‌کند.

خانم‌ها نیمی از جمعیت کشور هستند اما از قول من دروغ زدند که خانم‌ها به اين كار وارد نشوند. اتفاقا خانم‌ها وارد وزارت بشوند به درد می‌خورند.

فرزندانم به خاطر علاقه به مادر نمره خوب می‌دهند اما خودم اگر نمره‌ای بدهم نمره قبولی به خودم نمی‌دهم.