راهکارهای عملیاتی برای مقابله با تحریم‌ نفتی

برهان؛‌ با فرا رسیدن اول جولای بالاخره موعد اعمال «تحریم‌های اتحادیه‌ی اروپا» فرا رسید. تحریم‌هایی که البته پیش از این هم به اجرا در آمده بود. تحریم‌هایی که قرار بود فلج‌کننده باشد. اما به گواه کارشناسان، «چاله‌ای که برای ایران کنده شده بود» به «چاهی برای غرب» تبدیل شد. در این بین از غیرقابل‌ تصور بودن امکان تأمین کمبود نفت در بازار جهانی هم که بگذریم، از جا زدن 20 کشور در همین اول ماجرا نمی‌توان به سادگی عبور کرد.

 

آن‌گونه که از ظواهر امر پیداست غرب، خود به خوبی می‌دانست که این راه به ترکستان است؛ از این‌رو طرحی را تصویب کرد برای اجرا نشدن! اما از آنجا که روی اجرا شدن آن حساب جدی باز نکرده بود امروز که موعد مقرر به سر آمده، خود را با یک آچمز سیاسی مواجه می‌بیند. بر این اساس غول بی‌شاخ و دمی که از تحریم‌ها ساخته شده بود، هنوز اجرا نشده، یال و کوپالش ریخت و ماجرا از یک مسئله اقتصادی به یک بازی رسانه‌ای تقلیل یافت.

- با این تفاسیر حال که غرب، به سرانجام این بازی واقف بود، برپایه‌ی چه هدفی آن را آغاز کرد؟

 

- در هر صورت بناست این تحریم‌ها به اجرا درآید. حال جمهوری اسلامی ایران از چه ظرفیت‌هایی به لحاظ بین‌المللی و ژئوپلیتیک برای مواجه با این تحریم‌ها بهره می‌گیرد؟

 

- تأثیر این تحریم‌ها بر رویکرد ایران در مواجهه با مذاکرات هسته‌ای چه خواهد بود؟

 

- تحریم‌های جدید تا چه اندازه ظرفیت بازدارندگی برای مقابله با جمهوری اسلامی ایران در مسیر پیشرفت را دارند؟

 

- نقش رسانه‌ها در مواجهه با این تهدید روانی غرب چیست؟

 

برای یافتن پاسخ این پرسش‌ها پرونده «فراسوی تحریم‌ها» را بخوانید؛ جهت سهولت دریافت محتوا به‌صورت دسته بندی شده، «خلاصه اجرایی» هر یک از مطالب در زیر می‌آید:

 

مهدی محمدی؛ کارشناس مسائل استراتژیک

 

- اجرای تحریم‌هایی که امروز در خصوص آن‌ها صحبت می‌شود، 6 ماه پیش آغاز شد. در حقیقت آن چیزی که قرار است از اول ژوئیه در اروپا اجرا گردد، مجازات مجموعه‌ی کشورهایی است که این تحریم‌ها را اعمال نمی‌کردند.

 

- تبدیل کردن موضوع اول ژوئیه به چیزی تحت عنوان «روز سرنوشت» بیش از آنکه بهره‌ای از واقعیت برده باشد، محصول عملیات رسانه‌ای مشترک جریان فتنه، ضدانقلاب و دشمن خارجی است.

- هدف اصلی آمریکایی‌ها از این تحریم‌ها، دو چیز است: 1. کاهش درآمد ایران 2. افزایش هزینه‌های ایران.

 

- تلاشی که آمریکایی‌ها در 6 ماه گذشته به کار بستند برای آن بود که واردات نفت از ایران توسط کشورهای مختلف کاهش یابد. اما در نهایت آن‌ها مجبور شدند 20 کشور را از اعمال این تحریم‌ها مستثنی کنند. و تنها توانستند آن‌ها را اجبار کنند که واردات نفت خود را از ایران حدود 20 درصد کاهش دهند.

- آمریکا طی یک سال گذشته همواره در تلاش بوده که جایگزین‌هایی برای نفت ایران بیابد، بنابراین به کشورهای مختلفی از جمله عربستان، لیبی و عراق روی آورد:

 

 

1. اگر عربستان قادر به انجام چنین کاری بود، بعد از جنگ لیبی که عرضه‌ی نفت این کشور به بازار مختل شد؛ عربستان علی‌رغم ادعاهای فراوان مبنی بر تأمین کمبود نفت، نتوانست کاستی موجود را جایگزین کند.

 

2. اساساً نفت عربستان به گونه‌ای نیست که مشتریان سنتی ایران قادر به جایگزینی آن باشند. چرا که گذشته از ساختار پالایشگاهی این کشورها با نفت ایران تطبیق داده شده است.

 

3.  قراردادهایی که ایران برای فروش نفت با مشتریان خود دارد به طور سنتی قراردادهایی اعتباری هستند. بر این اساس کشورها نفت را دریافت می‌کردند و در یک مدت زمان مشخص پول را در مثلاً اقساط مختلف به ایران می‌پرداختند در حالی که شیوه‌ی فروش عربستان نقدی است.

 

 

1. عراق به لحاظ سیاسی متحد و شریک استراتژیک ایران است.

 

2. به دلیل اختلاف‌های سیاسی میان کردستان عراق و دولت مرکزی این کشور، صادرات نفت از کرکوک که یکی از مهم‌ترین پایانه‌های صادرات نفت عراق به شمار می‌آید، دچار مشکل است.

 

 

1.  با توجه به ناامنی و آشوب داخلی و صنعت نفت آسیب دیده‌ در این کشور، باوجود سرمایه‌گذاری سنگین آمریکایی‌ها، انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها هنوز صنایع نفت این کشور، در موقعیتی نیست که به تولید زمان قذافی که حدود 2 میلیون بشکه در روز بود برسد.

 

 - اگر عربستان بتواند تولید خود را به سقف برساند و نیاز اروپا را به طرف کند، در آن صورت اتفاقی که خواهد افتاد این است که بازار جهانی نفت دچار «نبود ذخیره‌ی مازاد» شده و منجر به محافظه‌کار شدن بازار و در نتیجه بالا رفتن قیمت‌ها خواهد شد.

 

 - در مجموع واقعیت‌های موجود بیانگر آن است که اساساً این تحریم‌ها وضع شدند، برای اینکه اجرا نشوند؛ بلکه به عنوان یک برگ برنده در مذاکره‌های ایران و (1+5) مورد استفاده قرار گیرند.

 

 - اروپایی‌ها به طور محرمانه از آمریکا درخواست عدم اجرای تحریم‌های اول ژوئیه یا لااقل معافیت از برخی ابعاد این تحریم‌ها نظیر تحریم بیمه‌ی نفت‌کش‌های ایران را مطرح ساخته‌اند.علت اینکه نخست، ژاپن بیمه‌ی نفت‌کش‌های ایران را آغاز کرد و دوم، شرکت لویز که بزرگ‌ترین شرکت بیمه‌ی نفت‌کش‌ها در جهان و انگلیس است اگر بخواهد نفت‌کش‌های ایران را بیمه نکند، ورشکست می‌شود.

 

 - حجم عملیات روانی و بحث‌های رسانه‌ای موجود در این خصوص بسیار بیشتر و سنگین‌تر از واقعیت این تحریم‌هاست.  می‌توان ادعا نمود ما 30 درصد با یک مقوله‌ی اقتصادی و 70 درصد با یک مقوله‌ی رسانه‌ای و عملیات روانی مواجه هستیم.

* متن کامل این مطلب را از اینجـــــــــا بخوانید.

 

 

 

 

دکتر ابراهیم متقی؛ عضو هیئت علمی دانشگاه تهران

 

تحریم‌هایی که از اول جولای 2012م. توسط اتحادیه‌ی اروپا اعمال می‌شود را می‌توان به عنوان نماد تحریم‌های یک‌جانبه برضد ایران دانست. تحریم‌هایی که در پی آن است تا زیرساخت‌های اقتصادی و راهبردی ایران را ناکارآمد ساخته و به این ترتیب زمینه‌های کاهش قابلیت‌های راهبردی ایران در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی را به وجود آورد.

 

در چنین شرایطی ایالات متحده‌ی آمریکا و کشورهای اتحادیه‌ی اروپا از تمامی توان خود برای محدودسازی ایران در سطح بین‌المللی بهره‌گیری می‌نمایند. کشورهای یاد شده برای اثربخشی تحریم‌های طراحی شده، مجازات‌هایی را برضد شرکت‌ها و کشورهایی اعمال می‌کنند که همکاری اقتصادی با ایران را در دستور کار قرار می‌دهند.

 

 

 

 - برقراری تعرفه برضد شرکت‌ها و کشورهای هدف؛

 

 - سهمیه‌بندی کالا و تجارت با شرکت‌ها و کشورهای هدف؛

 

 - برقراری ممنوعیت معامله با شرکت‌ها و کشورهای هدف؛

 

 - تحریم اقتصادی متقابل شرکت‌ها و کشورهای هدف؛

 

 - تنظیم فهرست سیاه برای کارگزاران اقتصادی شرکت‌ها و کشورهای هدف؛

 

 - مسدود کردن دارایی‌های شرکت‌ها و کشورهای هدف؛

 

 - محدودسازی توان تحرک کشورهای هدف در بازار انرژی.

 

 

هم‌اکنون شاخص‌های اقتصاد جهانی نشان می‌دهد که جلوه‌هایی از بازارهای شبکه‌ای فعالیت گسترده‌ای را به انجام می‌رسانند. اقتصاد در شرایط موجود بیش از آنکه ماهیت شرکتی و یا دولتی داشته باشد، دارای ویژگی شبکه‌ای می‌باشد. شبکه‌های اقتصادی بین‌المللی می‌توانند نیازهای ایران به کالاهای خدماتی، مصرفی، توسعه‌ای و بنیادین را تأمین نمایند.

 

 

کشورهای منطقه‌ای همانند ترکیه، قطر، امارات متحده عربی و عربستان از جایگاه مؤثری برای تأثیرگذاری بر اقتصاد جهانی و شرکت‌های چندملیتی برخوردارند. بهره‌گیری از سازوکارهای اقتصادی همکاری‌جویانه می‌تواند زمینه‌های لازم برای شکل‌گیری فرآیندی را به وجود آورد که انجام اقدام‌های متقابل برخی از شرکت‌ها و کشورهای منطقه‌ای برضد جهان غرب را امکان پذیر سازد.

 

 

یکی از اقدام‌هایی که ایران می‌تواند قبل از اعمال تحریم‌های اقتصادی به انجام برساند، اجرای الگوهایی مانند: مانورهای نظامی در خلیج‌فارس است. منطقه‌ای که بخشی از انرژی مورد نیاز اقتصاد سرمایه‌داری از آن عبور می‌کند. نمایش قدرت ماهیت غیرخصمانه داشته و به عنوان نشانه‌ای برای بازسازی الگوهای رفتاری تلقی می‌شود. کشورهایی همانند ایران که از موقعیت ژئوپلتیکی ویژه‌ای برخوردارند، می‌توانند از قابلیت خود برای انجام اقدام‌های متقابل غیرخصومت‌آمیز، استفاده نمایند.

 

 

اعمال محدودیت‌های اقتصادی و تکنولوژیک توسط آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا، دارای مخالفینی در ساختار داخلی کشورهای مورد نظر می‌باشد. به طور کلی هرگونه الگوی منازعه‌آمیز دارای پیامدهای اقتصادی و راهبردی برای کشورهایی است که ابتکار عمل را در سیاست بین‌الملل در دست گرفته‌اند. به همین دلیل است که می‌توان جلوه‌هایی از «تعامل سازنده» را برای تغییر در تصمیم‌های قبلی مورد توجه قرار داد. تحقق این امر در شرایطی امکان پذیر است که بتوان با نهادهای تأثیرگذار در کشورهای اتحادیه‌ی اروپا و آمریکا به تعامل راهبردی مبادرت نمود. توسل به رأی در زمره‌ی یکی از مؤثرترین سازوکارهای حل اختلاف‌ها در حوزه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی محسوب می‌شود. فرآیندهایی که زمینه‌های لازم برای برطرف سازی محدودیت‌های راهبردی برضد قدرت سازمانی و ساختاری ایران را به وجود می‌آورد.

 

 

مذاکره‌های هسته‌ای ایران با گروه (1+5) به عنوان نمادی از حسن نیت راهبردی از سوی جمهوری اسلامی محسوب می‌شود. به عبارت دیگر، می‌توان این موضوع را مورد توجه قرار داد که برای مقابله با محدودیت‌های اعمال شده می‌توان از روش میانجی‌گری استفاده نمود. میانجی‌گری در حوزه‌ی اقتصادی به مفهوم آن است که اعمال تحریم‌های اقتصادی اتحادیه‌ی اروپا تا زمان ادامه‌ی مذاکره‌های دیپلماتیک به تأخیر افتد.

* متن کامل این مطلب را ازاینجـــــــــا بخوانید.

 

 

 

 

 

سجاد سلامی؛ کارشناس مسائل بین‌الملل

 

 

الف) عوامل نهادی (مبتنی بر ساختار سیاسی ایران):

 

- ایدئولوژی اسلامی؛

 

- طرح شعارها و سیاست‌های ضدغرب‌گرایانه؛

 

- حمایت از محور مقاومت در برابر غرب و اسراییل؛

 

- نفوذ معنوی در میان مسلمانان منطقه؛

 

- زیرساخت ارتباطات مادی و معنوی با گروه‌های اسلامی.

 

ب) عوامل فرهنگی:

 

- همبستگی‌های تاریخی-تمدنی؛

 

- اشتراک‌های منافع در حوزه‌ی اقتصادی؛

 

- وابستگی‌های اجتماعی و سیاسی.

 

 

پیش از تبیین هر نوع راهکار، ضروری است نخست موقعیت کشورهای منطقه در دکترین امنیتی آمریکا و اتحادیه‌ی اروپا مورد توجه قرار گیرد.

 

الف) عراق بدیلی برای خلأ ستون ایران؛(پایه‌های منافع آمریکا در عراق):

 

- سهم قابل توجه آمریکا از ساختار سیاسی احزاب سنی، شیعه و کُرد؛

 

- تأمین خلأ بازارهای انرژی در شرایط تحریم نفت ایران؛

 

- نفوذ در هلال مقاومت (لبنان، سوریه، عراق و ایران)؛

 

- دامن زدن به رقابت‌های تسلیحاتی میان ایران و همسایگان جنوبی.

 

ب) سوریه؛ پاشنه‌ی آشیل غرب:

 

- سوریه شکافی در کمربند امنیتی اسراییل؛

 

- مجاورت سوریه در حاشیه‌ی دریای مدیترانه سبب شده تا به صورت مشخص امنیت تجاری، سیاسی و انرژی اروپا در گرو تحولات این کشور باشد؛

 

- سوریه مهم‌ترین حامی ایران در جهان عرب؛

 

- سوریه پایگاه لجستیکی ایران در اعمال و پیگیری سیاست‌های مربوط به مقاومت اسلامی.

 

ج) افغانستان و گروگان‌های ناتو:

 

- عدم توانایی در خارج کردن نظامیان ناتو از افغانستان (خطر بازگشت طالبان، نگرانی مردم افغانستان و ...)؛

 

- وجود نگرانی در خصوص امنیت سربازان ناتو در صورت تداوم حضور در خاک افغانستان؛

 

- بحران مشروعیت اشغال‌گران افغانستان در جغرافیای سیاسی خود بدلیل مشارکت در جنگی خارج از حیطه‌ی وظایف سازمانی و منطقه‌ای؛

 

- دشواری پشتیبانی لجستیکی از نظامیان ناتو در افغانستان (انتقال تجهیزات و امکانات از راه مسیر نامطمئن پاکستان).

 

د) عربستان نقطه‌ی اتکا و امید غرب در رویارویی با ایران:

 

- تشدید رقابت‌های نظامی با دامن زدن به تهدیدهای نظامی؛

 

- طرح نگرانی‌های کشورهای حاشیه‌ی خلیج‌فارس از فعالیت‌های هسته‌ای ایران (تأثیرات زیست محیطی نیروگاه بوشهر و تهدید بروز رقابت هسته‌ای در منطقه)؛

 

- معرفی جمهوری اسلامی ایران به عنوان تهدیدی برای ثبات و صلح در منطقه؛

 

- عربستان سقف تولید مقرر اوپک را با هدف پوشش تقاضای بازار شکسته است؛

 

- دولت جدید یمن که بازماندگان نظام سیاسی علی عبدالله صالح هستند، توانسته‌اند زمام انقلاب مردم یمن را به دست بگیرند و روابط خود با ایران را محدود کنند؛

 

- همسایگان جنوبی علی‌رغم تمام مواهب مادی، از یک نقطه آسیب پذیرند و آن امنیت است و به نظر می‌رسد نقطه‌ی فروپاشی ساختار موجود مباحث امنیتی باشد.

 

 

1. تک محصولی هستند(رانت نفتی)؛

 

2. استبدادی هستند(وجود ظرفیت‌های اعتراضی در داخل).

 

 

- پیشنهاد می‌شود همگام با اعمال فشارهای غرب در حوزه‌های حیاتی ایران نظیر اعمال تحریم‌های نفتی، زیرساخت‌های امنیتی اطمینان‌بخش غرب در منطقه مورد تهدید واقع شود تا گسل‌های ناآرامی متناسب با شدت تهدیدها برضد ایران فعال شوند.

 

- وجود معارضان داخلی در کشورهای مورد اشاره سبب شده تا حداکثر پوشش عملیاتی برای اقدام مهیا گردد.

 

- ناامنی، قابلیت وقفه‌زایی(خریدزمان) در فرآیند مدیریت سیاسی را داراست.

 

- بروز ناامنی در حوزه‌ی انرژی، کارآمدی غرب در تأمین امنیت انرژی جهان را زیر سؤال می‌برد؛ این موضوع، به کشورهای منطقه و حامیان غربی آن‌ها این پیام روشن را مخابره می‌کند که امنیت در یک همگرایی منطقه‌ای محقق می‌شود.

 

- بروز ناامنی در سطح منطقه موجب نگرانی کارشناسان از تشدید فشارها بر ایران و تسری ناامنی به سایر کشورهای منطقه خواهد بود.

 

- شیعیان ناراضی در شرق عربستان به لحاظ جغرافیایی عمده‌ترین منابع نفت‌خیز این کشور را در دست دارند و ناامنی در تأسیسات نفتی عربستان می‌تواند ضمن تأثیر شدید بر بازارهای انرژی، طرح تحریم‌های نفتی ایران را نیز با تردیدهای جدّی مواجه سازد.

 

- حمله به کاروان‌های نظامی ناتو در پاکستان و ناآرامی در افغانستان می‌تواند در پوشش معارضان داخلی مخالف اشغال‌گری صورت بگیرد.

 

- ایجاد ناآرامی در ناوگان حمل‌ونقل دریایی (نفتی و یا احتمالاً نظامی)، مشابه حادثه‌ی سال 2005م. حمله به ناوشکن آمریکایی در خلیج‌فارس، می‌تواند تهدیدهای امنیتی معرفی شده برضد امنیت و انرژی جهان را به دایره‌ای از بازیگران اثرگذار مجزا از ایران تغییر دهد.

 

- معارضان کُرد سال‌هاست بر سر مسائل قومی با دولت آنکارا در حال مبارزه هستند. از این رو ناامنی در مناطق جنوبی ترکیه و یا ناامن شدن خطوط انتقال انرژی دریای خزر (باکو، جیحان و تفلیس) ضمن کاستن از ظرفیت سیاسی و امنیتی ترکیه در درگیری‌های سوریه، می‌تواند پیام روشنی برای اروپا در خصوص نامطمئن بودن مسیرهای انتقال انرژی به این قاره باشد.

 

* متن کامل این مطلب را از اینجـــــــــا بخوانید.

 

 

 

 

دکتر امیر محبیان؛ استاد دانشگاه

- بررسی ظرفیت‌های رسانه‌ای کشور برای مواجهه با تحریم‌های پیشرو عملیات تحریم را از سه جهت می‌توان مورد توجه قرار داد: اقدامی سیاسی؛ اقدامی اقتصادی؛ اقدامی روانی.

 

- تحریم هر چند به ظاهر در قالبی اقتصادی برای هدفی سیاسی به‌کار گرفته می‌شود ولی هدف نهایی آن، روانی و تخریب روحیه‌ی مقاومت در ملت در راستای ایجاد روحیه‌ی انفعال و تسلیم است.

 

- قدرت اساسی رسانه در این مسیر، فقط حجم قدرت پراکنش پیام نیست بلکه داشتن استراتژی مناسب، برنامه‌های عملیاتی مناسب و نیز بهره‌گیری از روش‌های تجربه شده و دقیق «مدیریت برداشت» است.

 

- میان واقعیتی که در جهان جاری و ساری است و آنچه که رسانه‌ها از آن حکایت می‌کنند، درصدی از فاصله وجود دارد، به‌عبارتی رسانه‌ها به‌جای آنکه آیینه‌وار واقعیت‌ها را بازتاب دهند به بازنمایی واقعیت البته با حدی از تغییر، خواسته یا ناخواسته، با برنامه یا بی‌برنامه، می‌پردازند.

 

- رسانه‌های ایران باید دو حیطه‌ی مهم اثرگذاری را به مثابه‌ی سوژه‌ی هدف در نظر گیرند: محیط درون کشور؛ محیط بیرون کشور.

 

 

1. کنترل امواج رسانه‌ای رقیب برای کاستن از میزان تأثیرگذاری؛

 

2. تولید پیام‌های مؤثر توسط رسانه‌های خودی با هدف مدیریت برداشت مخاطب داخلی؛

 

3. عملیات ترکیبی که ضمن کنترل رسانایی رقیب به مدیریت برداشت افکار عمومی داخلی نیز می‌پردازد.

 

- تحریم‌ها اقدامی خارج از کنترل تلقی می‌شوند که رسانه‌ها فقط می‌توانند از اثرگذاری آن کاسته یا بر آن بیفزایند. طبعاً کنترل آثار مخرب تخریب‌ها فقط پروژه‌ای رسانه‌ای نیست و طیفی از اقدام‌های سیاسی، اقتصادی و در نهایت رسانه‌ای را در برمی‌گیرد که اقدام‌های رسانه‌ای با مدیریت ذهن سوژه‌ی هدفِ تحریم، عملاً قادر است بر این پروسه تأثیر گذارد.

 

- روشن است که رسانه‌های غربی در یک حرکت حساب شده سعی دارند، رسانه‌های ایرانی را «تحت کنترل و غیر آزاد» و «حافظ منافع حاکمیت» معرفی کنند و از این راه اثرگذاری آن‌ها را به حداقل کاهش داده و با القای این پیام که میان منافع حاکمیت و رسانه‌های وابسته به آن، با منافع مردم تفاوت و بلکه تعارض وجود دارد، بر اثرگذاری پیام خود شدیداً بیافزایند.

 

* متن کامل این مطلب را از اینجـــــــــا بخوانید.

 

 

 

 

 

محمدفرهاد کلینی؛ کارشناس ارشد مسائل استراتژیک

 

- غرب همواره تلاش می‌کند نقاط ضعف‌ و آسیب‌های خود را با موضوعاتی از قبیل تحریم‌ها و کنترل موضوع هسته‌ای ایران بپوشاند، این در حالی است که دستاویز قرار دادن این موضوعات، صرفا یک بازی نمایشی و تاکتیکی است.

 

- آنچه امروز در رفتار غرب مشاهده می‌شود این است که کماکان در تعریف از نگاه و محاسبات برای آینده دچار ضعف‌های جدّی است.

 

- غرب هنوز از تغییر نگاه تقابلی خود با ایران عاجز است.

 

- اساساً نگاه آن‌ها به دیپلماسی، بیشتر به صورت ترفند نمود یافته است.

 

- در کنار تحریم‌ها، غرب بر مذاکره در مسائل هسته‌ای ایران اصرار می‌ورزند اما هدف غرب تنها استفاده‌ی تاکتیکی از این گفت‌وگوها برای ایجاد نوعی بازدارندگی است.

 

- نگاه غرب به روند تحریمها و مذاکره‌ها، تبعاتی دارد که از آن‌ها غافل است.

 

- امروز غرب دچار نوعی سرگردانی ژئوپلتیک شده است.

 

- به همان میزان که غرب امروز سیاست اِعمال فشار بر ایران را دنبال می‌کند این موضوع می‌تواند پیامدهای جدیدی را ایجاد کند که منجر به چرخش استراتژیک ایران شود و خیلی از موازنه‌های موجود را به هم بزند.

 

- در غرب دو نوع درک از دیپلماسی وجود دارد: «یکی درک سنتی از دیپلماسی و دیگری استفاده از آن به مثابه‌ی ابزار قدرت و تلاش برای بهره‌گیری از شرایط. در نگاه دوم،‌دیپلماسی به عنوان یک مکانیسم و راه‌حل مطرح نیست.

 

- در موضوع تحریم‌های ایران، غلبه‌ی نگرش قدرت محور در قشر نخبگان غرب، در نهایت منجر به این خواهد شد که معنای جدیدی از یک جانبه‌گرایی شکل گیرد.

 

- غرب دچار نوعی دگردیسی در مفاهیم شده است و به غلط از آن‌ها استفاده می‌کند.

 

- امروزه آنچه که غرب را با بحران جدّی مواجه ساخته، بحث معنایابی مدیریت در فضای چندجانبه‌گرایی است. زیرا آمریکا کماکان بحث مدیریت و چند جانبه‌گرایی جدید را بر اساس مفاهیم منافع خاص خود تعریف می‌کند.

 

- این موضوع طبیعتاً در نظام بین‌المللی منجر به واکنش‌هایی خواهد شد که الزاماً از جانب ایران نخواهد بود، بلکه دیگر رقبای بین‌المللی آن، نسبت به اقدام‌های آمریکا در چارچوب مدیریت و چند جانبه‌گرایی، واکنش نشان خواهند داد.

- موضوع تحریم‌ها و مذاکره‌های شکننده‌ی هسته‌ای تقریباً یکی از اهداف غرب برای اعمال مدیریت آمریکایی است. غرب به دنبال این است که مذاکره‌هایی بی‌محتوا و بی‌نتیجه و فاقد ماهیت را دنبال کند.

 

- با توجه به وجود نگرش منفی نسبت به ایران، که در غرب وجود داردایران باید بسیار هوشیار باشد و در راستای مصونیت‌سازی و همچنین نقد صحیح یک‌جانبه‌گرایی، سریعاً اقدام کند و بتواند با آگاهی‌بخشی به مردم و دادن هشدارهای لازم به کشورهای هم‌سو در حوزه‌ی بین‌الملل، بتواند فرآیندی را برای جلوگیری از اعمال ادبیات سلطه پیگیری کند.

 

- اکثر کشورهای اروپایی در چارچوب مواضع تحمیلی قرار دارند که از جانب قدرت‌های اصلی اروپا به آن‌ها اعمال می‌شود.

 

- به علت عدم وجود درک مشترک غرب از ایران ما شاهد نوعی اصطکاک و شکنندگی در کیفیت تعامل غرب با ایران هستیم.

 

- متأسفانه امروز نوعی انقطاع میان حوزه‌ی پژوهشگران ارشد استراتژیک غربی پدید آمده و این موضوع منجر به این شده که بعضی از جریان‌های مرموز تلاش کنند تا با توجه به این خلأ گفتمانی میان ایران و غرب، به واسطه‌ی لابی‌هایشان حفره‌ی نظری در اروپا و آمریکا را پر کنند و این، یکی از عوامل اصلی چالش موجود در میان طرف‌های غربی است.

* متن کامل این مطلب را از اینجـــــــــا بخوانید.

 

 

 

 

دکتر «محمد خوش‌چهره»؛ کارشناس مسائل اقتصادی و استاد اقتصاد دانشگاه تهران

 

- در سال‌های اخیر، با توجه به نوع مدیریت نظام که تبلور اراده‌ی مقام معظم رهبری است و نیز افزایش توان بازدارندگی نظام، شاهد کم‌رنگ شدن امید غرب نسبت به اثرگذاری مناسب در حوزه‌های نظامی هستیم.

 

- قطعاً نظامِ تصمیم‌گیری، سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری باید سیاست‌های جدّی‌تری نسبت به حوزه‌ها و قلمروهای اقتصادی داشته باشد.

 

- محدودنگری و ساده‌انگاری مسئولین، خطرناک‌تر از تهدیدهای دشمن.

 

- در بحث تحریم‌ها، شاهد بهره‌گیری دنیای سلطه از تمامی ابزارها و امکانات موجود هستیم. این مقوله تهدیدی مضاعف است، اما نشان‌دهنده‌ی این است که حریف ابزارهای محدودتری در اختیار دارد و از توان مانور کمتری برخوردار است.

 

- مدیریت تهدید، مهم‌تر از خود تحریم‌هاست.

 

- نباید، با توجه صرف به سطح محیط ملی، از محیط بیرونی غافل شد. باید تهدیدهایی را که در رأس آن‌ها تحریم‌ها قرار دارند به عنوان موضوعی کلیدی محور مطالعات و بررسی‌ها قرار دهیم.

 

- چنانچه درک صحیح و همه جانبه از دلایل ایجاد تحریم، شیوه‌های تحریم و ماهیت پدیده‌ها یا موضوع‌هایی که مصداق تحریم است، وجود داشته باشد، در ابتدا مانع بسط و گسترش تحریم‌ها می‌شود و در گام بعدی می‌تواند در جهت کنترل و مهار تحریم حرکت کند و در نهایت باعث کم‌اثر یا بی‌اثر شدن آن شود.

 

- با توجه به تمرکز دشمنان بر مقوله‌ی انتخابات و میزان حضور و مشارکت مردم، می‌توان دریافت که نشانه‌ی رفتن مردم، قطعاً هدف استراتژیک دنیای سلطه به شمار می‌آید.

- مردم به‌عنوان سرمایه‌ی اصلی نظام، هدف تحریم‌ها هستند.

 

- باید پذیرفت که باور و اعتماد مردم به مدیریت کلان اقتصادی دچار نوعی اختلال شده است که می‌بایست به زودی بازسازی شود.

 

- اقتصاد ایران حتی در شدیدترین شرایط تحریم، اقتصادی است مبتنی بر ظرفیت‌های درون زا؛ به عبارت دیگر، اگر کشور دچار بحران و رکود اقتصادی شود و حتی شریان‌های حیاتی کشور دچار اختلال شوند، از ظرفیت‌هایی در داخل برخوردار هستیم که می‌تواند خنثی کننده، نجات بخش و حتی پیش برنده باشد.

 

 

1. گستردگی سرزمینی و عمق استراتژیک ایران؛

 

2. تنوع آب و هوایی و مواهب خدادادی؛

 

3. تنوع و تعدد معادن؛

 

4.  ظرفیت‌های بالای نیروی انسانی تحصیل‌کرده و ماهر و نیمه‌ماهر در زمینه‌ی ملی؛

 

5. درآمد نفتی؛

 

6.  بازار بزرگ 75 میلیونی.

 

* متن کامل این مطلب را از اینجـــــــــا بخوانید.

 

 

 

 

محمد نوروزی؛ دانشجوی دکترای مدیریت قراردادهای بین‌المللی نفت و گاز دانشگاه امام صادق(علیه السلام)

 

- اخیر نفتی که توسط اتحادیه‌ی اروپا انجام گرفت و طبق آن این اتحادیه ادعا کرد که از اول جولای 2012م. نفت ایران را تحریم خواهد کرد، دارای حاشیه‌ها و مباحث فراوانی بود.

 

- تحریم نکته‌ی دیگر اینکه با توجه به اینکه پالایشگاه‌ها با نوع نفت خاص با API مشخص، هماهنگ هستند، کشورهایی که پالایشگاه‌هایشان با (API) نفتی ایران هماهنگ می‌باشند، دچار چالش جدّی می‌گردند.

- تئوری بازی‌ها می‌تواند در تحلیل اثرات تحریم نفت مؤثر باشد. مدل اولیه یکی از ساده‌ترین اشکال تئوری بازی‌ها به نام «مسئله‌ی زندانیان» که مربوط به وضعیت ایران و اتحادیه‌ی اروپا در یافتن جایگزین برای بازار فروش یا خرید در شکل زیر آمده است.

 

 

 

 تحلیل اولیه‌ی چهار حالت بالا:

 

- حالت اول، در این حالت، با توجه به نیاز جامعه‌ی جهانی به سوخت و عدم عرضه‌ی کافی، قیمت نفت خام افزایش خواهد یافت که به ضرر اتحادیه‌ی اروپا خواهد انجامید ولی لزوماً به سود ایران نیست.

 

- حالت دوم، در این حالت، ایران موفق به یافتن جایگزین برای فروش نفت خواهد شد ولی اروپا جایگزینی برای خرید نفت نخواهد داشت که در این صورت، علاوه بر اینکه قیمت نفت با توجه به کمبود عرضه در اروپا افزایش خواهد یافت و از سوی دیگر با توجه به حجم بیشتر فروش ایران، نسبت به حالت اول، سود ایران نیز بیشتر از حالت اول خواهد شد.

 

- حالت سوم، در این حالت، ایران موفق به یافتن جایگزین نخواهد شد ولی اتحادیه‌ی اروپا موفق به یافتن جایگزین برای خرید نفت می‌شود، در این صورت قیمت نفت افزایش پیدا خواهد کرد و ایران با توجه به افزایش قیمت، مقداری از زیان حاصل از عدم یافتن جایگزین را با فروش با قیمت بیشتر نسبت به سایر بازارهای موجود جبران خواهد کرد و اتحادیه‌ی اروپا در این صورت نیز با قیمت بیشتری به خرید نفت خواهد پرداخت پس لزوماً به سود یا زیان هیچ از دو بازیگر نیست هرچند که از نظر سیاسی به سود اتحادیه‌ی اروپاست ولی از نظر اقتصادی به زیان اروپا خواهد بود.

 

- حالت چهارم، چنین حالتی در این صورت امکان‌پذیر خواهد بود که برخی از کشورها از ظرفیت مازاد خود در تولید نفت استفاده نمایند و از این راه به افزایش تولید بپردازند و نیاز اتحادیه‌ی اروپا را تأمین کنند، از سوی دیگر، ایران به یافتن بازارهای جدید که مربوط به تقاضاهای پنهان بازار است، اقدام نماید.

 

راهکارهای مقابله با تحریم‌های نفتی را می‌توان در چند سطح طبقه‌بندی کرد که برخی از آن‌ها در قالب جدول (2) ارائه می‌شود ضمن اینکه نباید از خاطر دور داشت که لزوماً راهکارهای مقابله با تحریم‌های نفتی، در حوزه‌ی مسائل اقتصادی نبوده و برخی از آن‌ها نظامی، سیاسی، فرهنگی و ... می‌باشند.

 

 جدول 2: برخی از راهکارهای مقابله با تحریم‌های نفتی