چکش ۳۶۹ میلیاردی بر آثار هنری؛ اصالت، مالکیت و مجوز فروش را چه کسی تضمین می‌کند؟
به گزارش بولتن‌نیوز، پنجمین حراج تخصصی هنرهای ایرانی و اسلامی «باران» شامگاه هشتم آبان ۱۴۰۵ پس از هفت سال وقفه برگزار شد و ۵۹ اثر از مجموع ۶۹ اثر عرضه‌شده، به ارزش اعلامی ۳۶۹ میلیارد و ۶۰ میلیون تومان چکش خورد.
بر اساس گزارش منتشرشده از این رویداد، اثر «سوخت چرم» میرزا آقا امامی با ۷۹ میلیارد تومان، تابلوی «دیدار شاهانه پادشاه صفوی با پادشاه هندی» با ۵۷ میلیارد تومان، قرآن متعلق به اواخر دوره سلجوقی با ۴۵ میلیارد تومان و پرده گلابتون‌دوزی عثمانی با ۳۷ میلیارد تومان از گران‌ترین آثار این حراج بوده‌اند. تسنیم +1
اما در کنار این ارقام، یک موضوع اساسی نباید زیر سایه رکوردهای میلیاردی قرار گیرد: آثار تاریخی عرضه‌شده از چه مسیری وارد بازار شده‌اند و مدارک اصالت و مالکیت آن‌ها چگونه بررسی شده است؟
برگزارکنندگان از عرضه آثار شناسنامه‌دار و برگزاری حراجی حرفه‌ای سخن گفته‌اند. با این حال، انتشار مشخصات هنری یک اثر با ارائه سوابق مستند مالکیت و احراز شرایط قانونی نقل‌وانتقال آن یکسان نیست.
این موضوع به‌ویژه درباره قرآن سلجوقی، فرمان‌های تاریخی دوره قاجار، دستخط قائم‌مقام فراهانی و نسخه‌های خطی اهمیت دارد؛ آثاری که علاوه بر ارزش اقتصادی، بخشی از تاریخ مکتوب و هنری ایران را نمایندگی می‌کنند.
اکنون انتظار می‌رود برگزارکنندگان حراج باران روشن کنند که برای آثار تاریخی عرضه‌شده، چه مدارکی درباره اصالت، قدمت، مالکیت و سوابق انتقال دریافت شده و کارشناسی آن‌ها بر عهده چه اشخاص یا مؤسساتی بوده است.
وزارت میراث فرهنگی نیز باید توضیح دهد کدام دسته از آثار عرضه‌شده مشمول ضوابط ویژه خریدوفروش اموال فرهنگی‌تاریخی هستند، آیا مجوز یا نظارت قانونی خاصی برای معاملات آن‌ها ضرورت داشته و در موارد مشمول، این الزامات چگونه رعایت شده است.
موضوع دیگری که نیازمند شفاف‌سازی است، تفاوت میان قیمت چکش و مبلغ قطعی معاملات است. رقم ۳۶۹ میلیارد و ۶۰ میلیون تومان به‌عنوان مجموع فروش اعلام شده، اما از گزارش‌های منتشرشده نمی‌توان میزان وجوه وصول‌شده، معاملات تسویه‌شده یا موارد احتمالی انصراف خریداران را احراز کرد.
توسعه بازار هنر و افزایش ارزش اقتصادی آثار ایرانی می‌تواند فرصتی برای هنرمندان، مجموعه‌داران و اقتصاد فرهنگ کشورمان باشد؛ اما اعتبار چنین بازاری بیش از هر چیز به شفافیت کارشناسی، اطمینان از اصالت آثار و رعایت حقوق قانونی مالکان وابسته است.
بولتن‌نیوز از برگزارکنندگان حراج باران و وزارت میراث فرهنگی انتظار دارد درباره سازوکار احراز اصالت، بررسی مالکیت و رعایت ضوابط قانونی معامله آثار تاریخی توضیحات مستند ارائه کنند.
ثبت رکوردهای میلیاردی می‌تواند نشانه توجه سرمایه‌گذاران به هنر ایرانی باشد؛ اما اعتبار پایدار این بازار زمانی تقویت می‌شود که خریدار، فروشنده و افکار عمومی از سلامت فرایند معاملات اطمینان داشته باشند.
در بازاری که آثار تاریخی ده‌ها میلیارد تومان چکش می‌خورند، شفافیت درباره اصالت و مالکیت نباید کمتر از شفافیت قیمت باشد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
