قدرت ریال را برای روز توافق ذخیره نکنید

گروه اقتصادی در حالی که بازار ارز همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و هم‌زمان خبرهایی از ادامه میانجیگری و تبادل پیشنهاد میان ایران و آمریکا منتشر می‌شود، یک سؤال باید پیش از هر توافق احتمالی پاسخ داده شود: اگر سیاست‌گذار ابزار افزایش عرضه ارز، تسریع بازگشت ارز صادراتی، مدیریت تقاضای سفته‌بازانه و استفاده از مسیرهای جایگزین تسویه را در اختیار دارد، چرا باید اثر این ابزارها را به فردای یک تحول سیاسی موکول کرد؟
فردای توافق یک سؤال بزرگ ایجاد خواهد شد
به گزارش بولتن نیوز فرض کنیم در روزهای آینده یک تفاهم یا توافق سیاسی حاصل شود و بازار ارز تحت تأثیر کاهش ریسک سیاسی عقب‌نشینی کند.
این اتفاق از نظر اقتصادی قابل فهم است؛ کاهش ریسک و انتظارات می‌تواند بر تقاضای ارز اثر بگذارد.
اما اگر هم‌زمان با آن، عرضه ارز افزایش یابد یا بانک مرکزی از ابزارهای دیگری برای مدیریت بازار استفاده کند، مردم حق دارند بدانند:
چه مقدار از کاهش قیمت نتیجه تغییر انتظارات سیاسی بوده و چه مقدار حاصل مداخله و افزایش عرضه بانک مرکزی؟
این تفکیک مهم است.
چون نباید همه آنچه با ابزار سیاست‌گذار انجام شده، بعداً به حساب یک تحول سیاسی نوشته شود؛ همان‌طور که امروز نیز نمی‌توان تمام افزایش نرخ ارز را صرفاً به یک عامل نسبت داد.
بانک مرکزی همین امروز نشان داد ابزار دارد
بانک مرکزی امروز اعطای مستقیم و غیرمستقیم تسهیلات برای خرید ارز، طلا و رمزارز را ممنوع کرد و بانک‌ها را موظف کرد از انحراف منابع اعتباری به فعالیت‌های سفته‌بازانه جلوگیری کنند.
این یعنی سیاست‌گذار حداقل در سمت تقاضا قادر به اقدام است.
در سمت عرضه نیز مسیر بازگشت ارز صادراتی، معاملات مستقیم صادرکننده و واردکننده و سایر ابزارهای ارزی وجود دارد.
پس سؤال «دفاع از ریال» کاملاً روشن است:
آن ابزاری که قرار است فردای توافق به کمک ریال بیاید، چرا امروز به میدان نمی‌آید؟
اگر پاسخ، آزادشدن منابع ارزی در نتیجه توافق است، میزان آن را اعلام کنید.
اگر کاهش ریسک سیاسی است، اثر آن را از مداخله ارزی جدا کنید.
اگر افزایش عرضه بانک مرکزی است، توضیح دهید چرا ظرفیت موجود امروز به‌طور کامل استفاده نمی‌شود.
و اگر مسئله ارز صادراتی است، بگویید چه میزان ارز ایجاد شده، چه میزان وصول شده و چه میزان واقعاً به عرضه قابل استفاده تبدیل شده است.
یک خط قرمز هم داریم
«دفاع از ریال» نمی‌گوید دولت یا بانک مرکزی عمداً دلار را بالا برده‌اند.
برای چنین حکمی فعلاً سند قابل اتکایی در اختیار نداریم.
اما درست به همین دلیل، این سؤال را امروز و پیش از هر توافق احتمالی ثبت می‌کنیم تا فردا کسی نتواند با روایت‌های پسینی علت حرکت بازار را عوض کند.
اگر توافقی صورت گرفت و دلار کاهش یافت، باید دقیقاً بدانیم:
عرضه بانک مرکزی چقدر تغییر کرد؟
حجم معاملات چه تغییری کرد؟
درهم و تتر چه واکنشی نشان دادند؟
ارز صادراتی چقدر بیشتر وارد بازار شد؟
و چه مقدار از کاهش، پیش از هرگونه مداخله و صرفاً با تغییر انتظارات اتفاق افتاد؟
حرف آخر
توافق سیاسی اگر ریسک کشور را کاهش دهد و فشار اقتصادی را کم کند، اثر آن باید با داده سنجیده شود.
اما دفاع از پول ملی وظیفه هر روز سیاست‌گذار است، نه برنامه روز بعد از توافق.
اگر ابزار دارید، امروز استفاده کنید.
اگر ابزار ندارید، شفاف بگویید کدام گلوگاه مانع است.
و اگر فردای توافق با افزایش عرضه و اقدامات سیاستی نرخ پایین آمد، سهم هر عامل را منتشر کنید.
ارزش توافق را با نرخ ارز روایت نکنید؛ اثر توافق و اثر سیاست ارزی را جداگانه با عدد نشان دهید.
«دفاع از ریال» این سؤال را امروز ثبت می‌کند تا اگر فردا ورق بازار برگشت، اعداد امروز و فردا کنار هم گذاشته شوند.