دلار میتازد؛ چه کسی باید از ریال دفاع کند؟
گروه اقتصادی: وقتی دلار آزاد در ششم مهر خود را به محدوده ۲۴۳ هزار تومان میرساند و فاصله آن با نرخ حواله رسمی به حدود ۷۰ هزار تومان میرسد، دیگر نمیتوان مسئله را صرفاً به «نوسان بازار» تقلیل داد. امروز پرسش «دفاع از ریال» فقط از بانک مرکزی نیست؛ مجلس باید بگوید ابزار نظارتی خود را کجا به کار گرفته و دستگاه قضایی نیز باید بررسی کند آیا در گلوگاههای شکلگیری و انتقال قیمت ارز، تخلف، اخلال، تبانی یا سوءاستفادهای وجود دارد یا خیر. البته وجود هیچیک از این موارد بدون رسیدگی و سند قابل اثبات نیست؛ اما جهش نرخ و شکاف بازارها، مطالبه شفافیت و بررسی را جدیتر کرده است.
به گزارش بولتن نیوز، بانک مرکزی؛ عدد ندهید، منشأ عدد را نشان دهید
مسئله امروز فقط این نیست که دلار ۲۴۳ هزار تومان شده است.
مسئله مهمتر این است:
چه کسی این ۲۴۳ هزار تومان را ساخته است؟
بازار نقدی تهران؟ تتر؟ درهم؟ معاملات فردایی؟ تقاضای تجاری؟ انتظارات سیاسی؟ یا ترکیبی از همه این عوامل؟
اگر بانک مرکزی داده معاملات ارزی کشور را در اختیار دارد، باید بتواند با عدد و سند نشان دهد منشأ حرکت امروز کجاست.
وقتی تتر تقریباً به محدوده دلار آزاد میرسد و همزمان بازارهای موازی حرکت میکنند، پاسخ سیاستگذار نمیتواند فقط اعلام نرخ رسمی باشد.
مردم حق دارند بدانند پشت نرخهایی که ارزش پولشان را جابهجا میکند، چه میزان معامله واقعی وجود دارد.
فاصله ۷۰ هزار تومانی؛ این فقط دو عدد نیست
با مقایسه دلار آزاد حدود ۲۴۳ هزار تومانی و حواله رسمی حدود ۱۷۳ هزار تومانی، شکافی بیش از ۷۰ هزار تومان دیده میشود.
این مقایسه به معنای همسان بودن دو بازار یا اثبات «قیمت واقعی» یکی از آنها نیست؛ اما یک واقعیت سیاستی را مقابل مسئولان قرار میدهد:
چرا نرخ رسمی نتوانسته لنگر مؤثرتری برای انتظارات بازار باشد؟
اگر میلیاردها دلار ارز صادراتی بازمیگردد، مرکز مبادله فعال است و سیاستگذار ابزارهای مختلف در اختیار دارد، باید اثر این ظرفیتها در بازار نیز قابل سنجش باشد.
اگر اثر دارد، بانک مرکزی عددش را منتشر کند.
اگر ندارد، علتش را توضیح دهد.
مجلس؛ فقط بعد از جهش دلار جلسه نگذارید
اینجا مجلس نیز مسئولیت نظارتی دارد.
نمایندگان نباید منتظر بمانند دلار چند پله دیگر بالا برود و سپس وزیر و رئیس بانک مرکزی را برای توضیح دعوت کنند.
نظارت مؤثر یعنی سؤال قبل از بحران، نه سخنرانی بعد از جهش قیمت.
کمیسیون اقتصادی مجلس میتواند همین امروز از بانک مرکزی چهار جدول مطالبه و منتشر کند:
حجم عرضه و معامله واقعی ارز، میزان بازگشت ارز صادراتی، میزان تقاضای تأمینشده و نشده و نحوه محاسبه نرخهای مرجع.
همچنین مجلس باید روشن کند قوانین و مقررات موجود درباره بازگشت ارز صادراتی، رفع تعهد ارزی و شیوه قیمتگذاری تا چه اندازه به تقویت ریال کمک کرده و در چه بخشهایی نتیجه معکوس یا ناخواسته داشته است.
اگر قانون ایراد دارد، اصلاحش کنید؛ اگر اجرا ایراد دارد، مسئول اجرای آن را پاسخگو کنید.
بیشتر بخوانید
کودتای اقتصادی از کجا آغاز شد؟ / نفت و گاز مردم چگونه دلاری شد و ریال زیر چرخ آن ماند؟
آقای پزشکیان، مسیر درست است؛ حالا بانک مرکزی بگوید چقدر از نیاز ایران به دلار کم میشود؟
آقای پزشکیان؛ همکاری عملیاتی بریکس را از بازار ارز ایران شروع کنید
پشت کنایه پوتین به G7 چه فرصتی برای بازار ارز ایران پنهان است؟
از کاهش وابستگی به دلار تا هدایت سرمایههای خرد به تولید؛ مقاومت اقتصادی فقط مأموریت دولت نیست
سه مطالبه ایران از بریکس؛ پزشکیان از ائتلاف سیاسی، خروجی عملی خواست
از سه شرط ایران برای حمایت از بریکس تا اعتراض سران به چند پارگی نظم جهانی
لیلاز: با جنگ یا بیجنگ، تورم ساختاری ایران بدون اصلاح نظام بانکی باقی میماند
بریکس بر حفظ جریان تجارت و انرژی توافق کرد؛ بانک مرکزی سهم ایران را عملیاتی کند
دلار فعلاً در ایستگاه انتظار؛ بانک مرکزی این فرصت را از دست ندهد
بریکس از حرف عبور میکند؛ بانک مرکزی بگوید سهم ایران از تجارت بدون دلار چقدر است؟
آقای اژهای؛ «حفرهها»ی زنجیره دلار هم نیازمند بررسی است
رئیس قوه قضاییه اخیراً در بررسی فرآیند واردات کالاهای اساسی بر یک منطق مهم تأکید کرد: صرف برخورد با یک پرونده کافی نیست و باید حفرههای فرآیند شناسایی و مسدود شود.
همین منطق میتواند درباره بازار ارز نیز موضوع بررسی قرار گیرد.
«دفاع از ریال» نمیگوید جرمی اتفاق افتاده است؛ تشخیص آن وظیفه دستگاه قضایی است.
اما سؤال مشروع این است:
آیا در زنجیره بازگشت ارز صادراتی، تخصیص ارز، حواله، صرافیها، حسابهای واسط، معاملات غیررسمی و انتقال نرخ از بازارهای بیرونی به داخل، حفرهای وجود دارد که امکان سوءاستفاده ایجاد کند؟
اگر وجود ندارد، نتیجه بررسی شفاف اعلام شود.
اگر وجود دارد، قبل از آنکه هزینه آن از جیب میلیونها ایرانی پرداخت شود، مسدود شود.
چرا قیمت ریال باید بیرون از اتاق سیاستگذار تعیین شود؟
این سؤال اساسی پرونده «دفاع از ریال» است.
کشوری که صادرکننده نفت، گاز، پتروشیمی، فولاد و محصولات معدنی است، چرا باید برای کشف ارزش پول خود تا این اندازه به سیگنال بازارهای بیرونی حساس باشد؟
اینجاست که پرونده درهم، تتر، بازگشت ارز صادراتی و سازوکارهای تسویه غیردلاری اهمیت پیدا میکند.
اگر بریکس، تجارت با ارزهای ملی، پیمانهای پولی و تسویه غیردلاری قرار است وابستگی به دلار را کاهش دهد، اثر آن باید روزی در تقاضای واقعی دلار دیده شود.
بولتن نیوز از دولت میپرسد:
حاصل عملی این ظرفیتها تا امروز چند میلیارد دلار کاهش نیاز ارزی کشور بوده است؟
عدد بدهید.
دفاع از ریال با بخشنامه ممکن نیست
بازار امروز یک پیام روشن دارد:
اعلام نرخ با ساختن مرجع نرخ متفاوت است.
مرجعیت زمانی شکل میگیرد که بازار عمیق، شفاف، قابل اعتماد و دارای حجم واقعی باشد.
اگر نرخ رسمی یک طرف ایستاده و بازار آزاد، تتر و درهم طرف دیگر حرکت میکنند، سیاستگذار باید به جای جنگ لفظی با قیمتها، سازوکار تولید قیمت را بررسی کند.
امروز سه نهاد مخاطب این پروندهاند:
بانک مرکزی: منشأ حرکت قیمت و حجم واقعی معاملات را منتشر کند.
مجلس: به جای نظارت پسینی، دادههای ارزی را مطالبه و عملکرد قوانین ارزی را ارزیابی کند.
قوه قضاییه: بررسی کند آیا در گلوگاههای زنجیره ارز، زمینه تخلف، اخلال یا سوءاستفاده وجود دارد یا خیر.
و یک خط قرمز هم برای خودمان داریم:
تا زمانی که سند نداریم، نمیگوییم دلار ۲۴۳ هزار تومانی «ساختگی» است؛ نمیگوییم «دستکاری» شده و هیچ فرد یا نهادی را متهم نمیکنیم.
اما درست به همان اندازه نیز نمیپذیریم که ارزش ریال هر روز جابهجا شود و افکار عمومی نداند نرخ مرجع دقیقاً کجا، با چه حجم معامله و تحت تأثیر چه بازاری ساخته شده است.
حرف آخر «دفاع از ریال»
آقایان؛ مسئله فقط دلار نیست، مسئله مرجعیت ریال است.
بانک مرکزی باید از ریال با سیاست و داده دفاع کند؛ مجلس با نظارت؛ و دستگاه قضایی با بستن حفرههایی که در صورت وجود، میتواند محل تخلف و سوءاستفاده باشد.
مردم نباید آخرین حلقه این زنجیره باشند؛ همان حلقهای که هر بار قیمت بالا میرود، صورتحساب را پرداخت میکند.
دفاع از ریال یعنی پیدا کردن جایی که قیمت ساخته میشود؛
نه دویدن دنبال قیمت، بعد از آنکه ساخته شد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
