خروج از NPT روی میز مجلس؛ پیامی که فراتر از بهارستان شنیده می‌شود

به گزارش بولتن نیوز،  طرح سه‌فوریتی خروج کشورمان از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) به هیأت‌رئیسه مجلس رسیده و در انتظار طرح در صحن علنی است؛ تحولی که فارغ از سرنوشت نهایی آن، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین موضوعات پیش‌روی مناسبات هسته‌ای کشورمان با آژانس، اروپا و دیگر بازیگران بین‌المللی تبدیل شود.

حسینعلی حاجی‌دلیگانی، نماینده مجلس، اعلام کرده است که طرح سه‌فوریتی خروج کشورمان از NPT مدتی است تقدیم هیأت‌رئیسه شده و اکنون در انتظار اجازه رئیس مجلس برای مطرح‌شدن در جلسه علنی قرار دارد. او ادامه عضویت در این معاهده را در شرایط فعلی به زیان کشور دانسته و خواستار تعیین تکلیف سریع طرح شده است.

یک پرسش جدی روی میز؛ عضویت در برابر چه تضمینی؟

طرح موضوع خروج از NPT در شرایطی بار دیگر به سطح تصمیم‌گیری پارلمانی رسیده که نمایندگان طراح، حملات علیه کشورمان و تحولات اخیر پرونده هسته‌ای را از دلایل بازنگری در ادامه وضعیت موجود عنوان می‌کنند.

از نگاه طراحان، پرسش اصلی این است: اگر یک کشور عضو NPT، در عین پذیرش تعهدات و نظارت‌های مرتبط، با حمله به تأسیسات هسته‌ای و افزایش فشارهای سیاسی و امنیتی مواجه شود، ادامه عضویت چه منافعی برای آن کشور تأمین می‌کند؟

این پرسش اکنون دیگر صرفاً یک بحث رسانه‌ای نیست؛ با ارائه طرح سه‌فوریتی به هیأت‌رئیسه، موضوع به فرآیند رسمی مجلس رسیده است.

پیام تهران به طرف‌های درگیر پرونده هسته‌ای

اهمیت این تحول برای آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و دولت‌های درگیر در پرونده هسته‌ای کشورمان در همین نقطه است: مسیر فشار می‌تواند در داخل ایران به تقویت دیدگاهی منجر شود که خواهان تجدیدنظر در چارچوب فعلی همکاری هسته‌ای است.

البته ارائه طرح به معنای تصویب یا خروج فوری کشورمان از NPT نیست و سرنوشت آن به فرآیند قانونی مجلس و تصمیمات بعدی بستگی دارد. با این حال، ورود رسمی چنین طرحی به هیأت‌رئیسه نشان می‌دهد که موضوع «ادامه عضویت» اکنون در بخشی از مجلس به یک مسئله عملی و نه صرفاً یک هشدار سیاسی تبدیل شده است.

فوریتی که نباید پشت درِ صحن بماند

اکنون توپ در زمین هیأت‌رئیسه مجلس است.

وقتی طرحی با عنوان «سه‌فوریتی» ارائه می‌شود، فلسفه آن رسیدگی سریع به مسئله‌ای است که طراحان آن را واجد اهمیت فوری می‌دانند. بنابراین انتظار می‌رود مجلس تکلیف این طرح را شفاف کند؛ چه موافقان خروج و چه مخالفان آن باید استدلال خود را در صحن علنی و در برابر افکار عمومی مطرح کنند.

موضوع فقط NPT نیست؛ بحث بر سر نسبت «تعهد» و «تضمین امنیت و حقوق اعضا» در نظم هسته‌ای بین‌المللی است.

اگر طرف‌های درگیر در پرونده هسته‌ای کشورمان خواهان حفظ چارچوب موجود هستند، تحولات مجلس را نمی‌توانند نادیده بگیرند؛ زیرا تصمیمی که امروز در راهروهای بهارستان درباره آن بحث می‌شود، در صورت طی مراحل قانونی، می‌تواند ابعادی بسیار فراتر از مجلس پیدا کند.