صلح با دشمن دیروز، میدان مین فردا؛ هشدار علوی که در گوش مسئولان طنین‌انداز شد

گروه سیاسی: در هیاهوی گمانه‌زنی‌ها درباره صلحی نانوشته میان تهران و واشنگتن، آنچه بیش از هر زمان دیگری نیاز به بازخوانی دارد، نه شور و شعف یک توافق، بلکه منطق بدگمانی راهبردی است. حلقه‌ای از نخبگان و تصمیم‌سازان کشور، فراتر از هیجانات رسانه‌ای، بر یک اصل بنیادین تکیه کرده‌اند: «آگاهی» شرط لازم است، اما «مراقبت هوشمندانه» شرط بقا.

به گزارش بولتن نیوز، حلقه‌های آگاه تصمیم‌گیری در کشور، گرچه به اصل مذاکره و صلح اذعان دارند، اما اینک بر طبل «احتیاط حداکثری» می‌کوبند. پیامی که از درون متن سیاسی کشور به گوش می‌رسد، فراتر از یک توصیه ساده است؛ یک فرمان استراتژیک است: «اوج بدگمانی و مراقبت بیشتر» باید بر تمام سطوح حاکمیتی حاکم شود. این صدای احتیاط، پژواک مدرنِ فرمانی است که قرن‌ها پیش از دل تاریخ، از بلندای حکمت علوی فریاد زده شده است.

آنجا که حضرت علی (ع) در عهدنامه جاودانه مالک اشتر، والی خود در مصر را از ساده‌انگاری پس از صلح برحذر می‌دارد، گویی خطاب به امروز ماست: «بعد از صلح با دشمنت، از او سخت برحذر باش؛ زیرا گاه دشمن، خود را به تو نزدیک می‌کند تا غافلگیرت سازد. پس دورانديش و محتاط باش و خوش‌بینیِ احتمالی به دشمن را متهم کن.» این گزاره، نه دعوت به جنگ، بلکه دستورالعملی برای پرهیز از ساده‌لوحی در سیاست خارجی است؛ هشداری که در بزنگاه صلح ایران و آمریکا، اهمیتی دوچندان یافته است.

اکنون و در سایه این صلح احتمالی، «آمادگی همه‌جانبه» دیگر یک گزینه نیست، بلکه یک الزام حیاتی است. مسئولان ارشد به درستی بر ضرورت آمادگی در عرصه‌های نظامی و امنیتی با رعایت دقیق پروتکل‌ها تأکید دارند؛ اتاق‌های فکر نظامی باید فروپاشی اعتماد را شبیه‌سازی کنند، نه تداوم آن را. اما میدان نبرد به سنگرهای نظامی محدود نیست. عرصه «مهم ملی و رسانه‌ای» جبهه‌ای به مراتب پیچیده‌تر و خطرناک‌تر است. صلح، می‌تواند حجابی برای نفوذ نرم، تسخیر افکار عمومی و وارونه‌سازی روایت‌ها باشد. دشمنِ دیروز که امروز ردای صلح بر تن کرده، ممکن است نه با لوله تفنگ، که با میکروفن و تیترهای فریبنده، به دنبال «غافلگیری» افکار عمومی و نخبگان باشد؛ نزدیک شدن برای ضربه زدن از ناحیه‌ای که دیگر انتظارش نمی‌رود.

دستور کار امروز، «حزم» است؛ حزمی که در کلام امام علی (ع) تجلی یافته. حزم یعنی بدگمانی مجاز و سازمان‌یافته. یعنی هر حرکت دشمنِ دیروز را در قاب صلح جدید، نه با خوش‌بینی ساده‌انگارانه، که با ذره‌بینی از جنس بدگمانیِ هوشمندانه تحلیل کنیم. زیرا تاریخ نشان داده که بزرگ‌ترین فاجعه‌های امنیتی، نه از دل دشمنی آشکار، که از زهدان اعتماد نابجا در پسِ پرده صلح متولد شده‌اند. دوران صلح، دورانِ وانهادن سلاح‌ها نیست، دوران تیزتر کردن حواس است.