توافق با آمریکا میان «تله اجرا» و «صلح پایدار»؛ سه سناریوی پیش‌روی ایران

به گزارش بولتن نیوز دکتر علی‌اکبر حیدری‌فرد، مشاور عالی حقوقی قرارگاه اباصالح، با اشاره به حساسیت افکار عمومی نسبت به مذاکرات ایران و آمریکا، سه سناریوی محتمل برای سرنوشت توافق احتمالی را تشریح کرد و گفت: آینده این توافق به شفافیت متن، سازوکار اجرای تعهدات و تضمین‌های عملی وابسته است؛ در غیر این صورت، هر توافقی می‌تواند به بستری برای بازتولید بحران تبدیل شود.

دکتر علی‌اکبر حیدری‌فرد در تحلیلی درباره چشم‌انداز توافق احتمالی ایران و آمریکا اظهار کرد: فضای رسانه‌ای و سیاسی کشور درگیر پرسشی فراگیر درباره امکان توافق یا عدم توافق با آمریکا و تبعات آن است؛ موضوعی که علاوه بر سطح سیاسی و امنیتی، افکار عمومی را نیز به‌شدت تحت تأثیر قرار داده است.
وی با اشاره به تجربه‌های گذشته، سه سناریوی محتمل را برای آینده مذاکرات ترسیم کرد و گفت: سناریوی نخست، «تله اجرا و خرابکاری متقابل» است؛ وضعیتی که در آن، به دلیل بی‌اعتمادی عمیق میان دو طرف، کوچک‌ترین اختلاف در تفسیر مفاد توافق می‌تواند جرقه دور تازه‌ای از تنش و حتی درگیری را رقم بزند.
حیدری‌فرد افزود: سناریوی دوم، «برزخ پایدار» یا مدیریت کنترل‌شده تنش است؛ حالتی که در آن، نه جنگی رخ می‌دهد و نه صلحی پایدار شکل می‌گیرد. در این وضعیت، بخشی از فشارها کاهش می‌یابد اما ساختار اصلی تحریم‌ها پابرجا می‌ماند و اقتصاد ایران در وضعیت انتظار باقی خواهد ماند.
به گفته وی، سناریوی سوم، دستیابی به یک توافق جامع، شفاف و منطقه‌ای است که بتواند با عبور از صرف مسئله هسته‌ای، زمینه ورود ایران به اقتصاد جهانی و رفع کامل تحریم‌ها را فراهم سازد.
این تحلیلگر سیاسی با اشاره به بازتاب مذاکرات در رسانه‌های آمریکایی تصریح کرد: روایت غالب در آمریکا، چه در رسانه‌های محافظه‌کار و چه در رسانه‌های لیبرال، بدبینی نسبت به توافق است. این تردیدها نشان می‌دهد هرگونه توافق بدون تضمین‌های حقوقی و اجرایی، در معرض شکست قرار دارد.
وی تأکید کرد: مهم‌ترین چالش هر توافق، تعیین دقیق تقدم و تأخر تعهدات، سازوکار راستی‌آزمایی، مرجع تفسیر اختلافات و ضمانت‌های الزام‌آور اجرایی است. تجربه برجام نشان داد که ابهام در متن توافق می‌تواند در آینده به بستر بحران تبدیل شود.
حیدری‌فرد در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به آثار داخلی توافق گفت: در صورت دستیابی به توافقی مؤثر، کاهش انتظارات تورمی، تثبیت بازار ارز، افزایش مبادلات تجاری و آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده می‌تواند بخشی از فشارهای اقتصادی را کاهش دهد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: هدف دستگاه دیپلماسی باید خروج از وضعیت «آتش‌بس مبهم» و حرکت به سمت «صلح پایدار» باشد؛ توافقی که ضمن حفظ منافع ملی و عزت ایران، از تکرار تجربه‌های پرهزینه گذشته جلوگیری کند.