ترامپ با «دیوار فولادی» به آسمان و نفت ایران حمله کرد؛ تهران همچنان چشمانتظار معاملهای پرهزینه
گروه اقتصادی: اظهارات تازه اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، درباره ادامه کارزار «خشم اقتصادی» علیه جمهوری اسلامی، از ورود فشارهای واشنگتن به مرحلهای کمسابقه حکایت دارد؛ مرحلهای که در آن هم صادرات نفت ایران هدف گرفته شده، هم صنعت هوایی کشور و هم زیرساختهای حیاتی دریایی. اما آنچه بیش از تهدیدهای کاخ سفید نگرانکننده است، استمرار نگاه منفعلانهای در تهران است که همچنان به توافقی مبهم با دونالد ترامپ امید بسته و حتی بحث خرید هواپیما از ایرباس و بوئینگ را بهعنوان راهحل مطرح میکند.
ترامپ؛ سیاستمداری که جهان را با زبان تحریم اداره میکند
به گزارش بولتن نیوز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، با ادبیاتی کمسابقه از تشدید فشارها علیه جمهوری اسلامی سخن گفته و آشکارا اعلام کرده که هدف واشنگتن، کشاندن اقتصاد ایران به مرحلهای از فرسایش حداکثری است.
وقتی مقام ارشد خزانهداری آمریکا از سقوط آزاد اقتصاد ایران، اختلال در ساختارهای اجرایی و تشدید محاصره اقتصادی سخن میگوید، در واقع پیامی روشن مخابره میکند: دولت ترامپ، مذاکره را نه بهعنوان ابزار تفاهم، بلکه بهعنوان امتداد سیاست تهدید تعریف کرده است.
ترامپ بار دیگر همان الگوی آشنا را اجرا میکند؛
ابتدا تشدید فشار، سپس ارسال سیگنال مذاکره، بعد افزایش مطالبهگری و در نهایت تحمیل توافقی که همه امتیازها در آن یکطرفه تعریف شدهاند.
این همان منطق معاملهگرانهای است که ترامپ در قبال متحدان اروپایی، چین، روسیه و حتی ساختارهای بینالمللی دنبال کرده؛ با این تفاوت که در قبال ایران، این سیاست با شدیدترین ابزارهای مالی، نفتی و هوایی اعمال میشود.
هدف تازه؛ فلجسازی صنعت هوایی ایران
مهمترین بخش اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا، تهدید مستقیم به قطع دسترسی شرکتهای هواپیمایی ایران به فرودگاهها، سوختگیری و فروش بلیت در شبکه بینالمللی است؛ اقدامی که اگر اجرایی شود، معنایی جز تلاش برای زمینگیر کردن عملیاتی ناوگان هوایی کشور ندارد.
صنعت هوانوردی ایران سالهاست زیر فشار تحریم، فرسودگی ناوگان، کمبود قطعه و محدودیتهای بینالمللی قرار دارد. اکنون واشنگتن میکوشد آخرین روزنههای تنفس این صنعت را نیز ببندد.
این فقط فشار بر یک صنعت نیست؛
این حمله مستقیم به زیرساخت حملونقل، تجارت، جابهجایی انسانی و موقعیت ژئوپلیتیک ایران در منطقه است.
معمای خطرناک خرید ایرباس و بوئینگ در چنین شرایطی، طرح دوباره بحث خرید هواپیما از شرکتهای غربی، بیش از آنکه راهحل باشد، شبیه گرفتارشدن در تلهای سیاسی است.
اگر قرار باشد ایران برای نوسازی ناوگان خود، به وعده فروش بوئینگ یا ایرباس دل ببندد، باید به یک پرسش اساسی پاسخ دهد:
چه تضمینی وجود دارد که همان آمریکا که امروز تهدید به قطع سوخترسانی و خدمات فرودگاهی میکند، فردا مجوز فروش، تأمین قطعه و خدمات فنی این هواپیماها را لغو نکند؟
تجربه برجام هنوز پیش چشم است؛ قراردادهای میلیارددلاری که با تغییر اراده سیاسی در واشنگتن عملاً بیاثر شدند.
وابستهکردن آینده صنعت هوایی کشور به امضای سیاستمداری مانند ترامپ، قمار پرهزینهای است که هزینه آن را مردم و زیرساخت ملی پرداخت خواهند کرد.
نقد صریح به انفعال دیپلماتیک تهران
بخش قابلتوجهی از بحران کنونی، محصول نگاه واکنشی و انتظارمحور در دستگاه سیاست خارجی ایران است.
اینکه هر سخنرانی مقام آمریکایی در تهران به موضوع تحلیل و واکنش فوری بدل شود، در حالی که ابتکار عمل دیپلماتیک و راهبرد مستقل کمتر دیده میشود، نشانهای نگرانکننده از فقدان طراحی فعال است.
ارسال پیامهای صلحآمیز بدون پشتوانه قدرت چانهزنی، در برابر دولتی که منطقش بر فشار حداکثری استوار است، نه نشانه عقلانیت دیپلماتیک بلکه دعوت به فشار بیشتر است.
ایران باید راهبرد مستقل هوایی و اقتصادی تعریف کند
پاسخ تهران نباید چشم دوختن به لبخند مقطعی کاخ سفید یا شرطیکردن آینده صنعت هوایی کشور به توافقی نامطمئن باشد.
ایران باید همزمان چند مسیر را دنبال کند:
تنوعبخشی به شرکای هوایی و فنی خارج از مدار فشار آمریکا
توسعه توان داخلی تعمیر، نگهداری و بازسازی ناوگان
کاهش وابستگی به زنجیره تأمین غربی
استفاده از دیپلماسی چندجانبه برای بیاثرکردن فشارهای یکجانبه
آسمان ایران نباید گروگان بازی ترامپ شود
واقعیت این است که ترامپ با سیاست «دیوار فولادی» میکوشد ایران را به نقطهای برساند که میان فروپاشی تدریجی زیرساختها و پذیرش توافقی تحمیلی، گزینه دوم را انتخاب کند.
اما اگر تهران بار دیگر فریب وعدههای فروش هواپیما و لغو موقت محدودیتها را بخورد، ممکن است همان اشتباه پرهزینه گذشته را تکرار کند.
آسمان ایران نه میدان قمار انتخاباتی ترامپ است و نه کالایی برای معامله سیاسی.
حفظ استقلال صنعت هوایی کشور، نیازمند تصمیمی راهبردی، واقعبینانه و فارغ از خوشبینی به وعدههای واشنگتن است.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
