کره‌جنوبی در مسیر مطالبه حق غنی‌سازی؛ بازتاب تجربه پرهزینه ایران در معادلات جدید هسته‌ای جهان

گروه بین الملل: در حالی که کره‌جنوبی طی دهه‌های گذشته به دلیل محدودیت‌های ناشی از توافقات دوجانبه با آمریکا و الزامات بین‌المللی از حق غنی‌سازی اورانیوم محروم بوده، افزایش تهدیدات امنیتی در شرق آسیا و برنامه این کشور برای توسعه نخستین زیردریایی هسته‌ای، سئول را به سمت مطالبه حق غنی‌سازی صلح‌آمیز سوق داده است؛ مسیری که جمهوری اسلامی ایران برای تثبیت آن، هزینه‌های سنگین سیاسی، اقتصادی و امنیتی پرداخت و اکنون به الگویی برای مطالبه‌گری سایر کشورها تبدیل شده است.

به گزارش بولتن نیوز، افزایش تلاش‌های دیپلماتیک کره‌جنوبی برای دستیابی به حق غنی‌سازی محدود اورانیوم، از تغییری راهبردی در نگاه کشورهای وابسته به چتر امنیتی غرب نسبت به مسئله استقلال هسته‌ای حکایت دارد. سئول که تاکنون اجازه غنی‌سازی اورانیوم حتی در سطوح پایین را نداشته، در سال‌های اخیر با استناد به تهدیدات فزاینده ناشی از برنامه هسته‌ای کره‌شمالی، خواستار بازنگری در محدودیت‌های اعمال‌شده بر فعالیت‌های هسته‌ای خود شده است.
در این چارچوب، درخواست کره‌جنوبی برای آغاز غنی‌سازی سه تا پنج درصدی، صرفاً یک مطالبه فنی برای تولید سوخت نیروگاهی نیست، بلکه تلاشی در راستای تثبیت حق بهره‌برداری مستقل از چرخه سوخت هسته‌ای در چارچوب قوانین آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به شمار می‌رود.

این تحول در شرایطی برجسته‌تر شده که کره‌جنوبی به‌طور رسمی برنامه‌ریزی برای طراحی و ساخت نخستین زیردریایی هسته‌ای خود را در دستور کار قرار داده و برآوردها حاکی از آن است که این پروژه در افق زمانی حدود یک دهه آینده به مرحله رونمایی عملیاتی خواهد رسید. تحقق چنین هدفی مستلزم برخورداری از ظرفیت‌های بومی در حوزه تأمین سوخت هسته‌ای و غنی‌سازی اورانیوم در چارچوب مفاد توافقات دوجانبه و پروتکل‌های نظارتی آژانس است.
تحلیلگران معتقدند سئول تلاش دارد با استفاده از ظرفیت‌های حقوقی موجود در توافقات هسته‌ای و بهره‌گیری از سازوکارهای تعریف‌شده در چارچوب مقررات آژانس، زیرساخت لازم برای تأمین سوخت پیشران‌های هسته‌ای دریایی خود را فراهم کند؛ موضوعی که نشان می‌دهد غنی‌سازی اورانیوم برای قدرت‌های صنعتی، صرفاً یک ابزار تولید انرژی نیست، بلکه به‌عنوان مؤلفه‌ای راهبردی در توسعه بازدارندگی دفاعی و افزایش قدرت چانه‌زنی بین‌المللی تلقی می‌شود.
این تحولات از منظر دیپلماتیک، یادآور مسیری است که جمهوری اسلامی ایران طی دو دهه گذشته برای تثبیت حق غنی‌سازی خود پیمود؛ مسیری که با فشارهای گسترده سیاسی، تحریم‌های سنگین اقتصادی، تهدیدات امنیتی و هزینه‌های فراوان همراه بود. ایران با استناد به معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و توافقات پادمانی، همواره بر حق قانونی خود برای بهره‌مندی از فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای تأکید کرد و در نهایت توانست این حق را به‌عنوان یک واقعیت تثبیت‌شده در معادلات بین‌المللی حفظ کند.
اکنون، حرکت کشورهایی همچون کره‌جنوبی برای دستیابی به حقوق مشابه، نشان می‌دهد تجربه ایران در ایستادگی بر حقوق هسته‌ای، از یک پرونده صرفاً ملی فراتر رفته و به الگویی برای کشورهایی تبدیل شده که در پی تثبیت استقلال فناورانه خود هستند.
کارشناسان بر این باورند که ایران برای دستیابی به این جایگاه، هزینه‌ای سنگین پرداخت؛ از سال‌ها تحریم و فشار اقتصادی تا محدودیت‌های بانکی و تهدیدات مستقیم. با این حال، تثبیت این حق راهبردی و حفظ استقلال علمی و فناورانه کشور، دستاوردی بلندمدت محسوب می‌شود که امروز بازتاب آن را می‌توان در مطالبه‌گری سایر کشورها برای دستیابی به حقوق مشابه مشاهده کرد.
تحولات اخیر نشان می‌دهد پرونده هسته‌ای ایران، نه‌تنها یک تجربه ملی، بلکه نقطه عطفی در بازتعریف حق کشورها برای برخورداری از فناوری صلح‌آمیز هسته‌ای در نظم جدید بین‌المللی به شمار می‌رود.