همدان؛ پیشران تولید و تجارت غرب ایران در سال ۱۴۰۴

گروه اقتصادی، استان همدان در سال ۱۴۰۴ با اتکا به ظرفیت‌های گسترده صنعتی، معدنی، کشاورزی، دامپروری، گردشگری و صنایع‌دستی، جایگاه خود را به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم اقتصادی غرب کشور تثبیت کرد. رشد صادرات غیرنفتی، افزایش تولیدات کشاورزی، توسعه صنایع معدنی و رونق گردشگری، تصویری مثبت از اقتصاد این استان در سال جاری ترسیم کرده است.

به گزارش بولتن نیوز، استان همدان در سال ۱۴۰۴ یکی از فعال‌ترین استان‌های صنعتی غرب کشور بود و بر اساس اعلام اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان، اجرای ۱۰ پروژه تحول‌آفرین صنعتی و معدنی در دستور کار قرار گرفت.

مهم‌ترین صنایع فعال استان شامل صنایع فولاد، سیمان، شیشه، سرامیک، صنایع غذایی، پتروشیمی، صنایع شیمیایی، دارویی و ماشین‌آلات صنعتی است. در این میان شهرک‌های صنعتی بوعلی، ویان، بهاران، لالجین، نهاوند و اسدآباد نقش مهمی در تولید و اشتغال استان دارند.

از مهم‌ترین واحدهای صنعتی فعال استان می‌توان به کارخانه فولاد ویان، سیمان هگمتان، پتروشیمی هگمتانه، شیشه همدان، صنایع غذایی سحر، صنایع لبنی پگاه همدان، کارخانه سرامیک الوند و واحدهای تولید کشمش و فرآوری سیب‌زمینی اشاره کرد.

تولیدات صنعتی مهم استان در سال ۱۴۰۴ شامل فولاد، انواع سیمان، شیشه صنعتی، محصولات پتروشیمی، مواد شوینده، دارو، لبنیات، صنایع تبدیلی کشاورزی، کشمش، چیپس سیب‌زمینی، مصنوعات فلزی و مصالح ساختمانی بود. همدان همچنین در حوزه صنایع غذایی و بسته‌بندی محصولات کشاورزی جایگاه قابل توجهی در غرب کشور دارد.

بر اساس گزارش‌های رسمی، استان همدان در سال جاری حدود ۴۹۶ میلیون دلار صادرات غیرنفتی ثبت کرد و ۷۲ قلم کالا از این استان به ۲۴ کشور جهان صادر شد.

معادن همدان؛ ذخایر عظیم سنگ‌آهن، دولومیت و سنگ‌های تزئینی

بخش معدن یکی از ارکان اصلی اقتصاد همدان محسوب می‌شود و این استان با برخورداری از حدود ۱.۷ میلیارد تن ذخایر معدنی، از قطب‌های معدنی کشور به شمار می‌رود.

مهم‌ترین معادن استان شامل معادن سنگ‌آهن، دولومیت، سیلیس، فلدسپات، گرانیت، تراورتن، مرمر و سنگ‌های تزئینی است. شهرستان‌های کبودرآهنگ، اسدآباد، نهاوند، ملایر و تویسرکان مهم‌ترین مناطق معدنی استان هستند.

در سال ۱۴۰۴ بیش از ۳۱۲ پروانه بهره‌برداری معدنی در استان فعال بوده و استخراج مواد معدنی در حوزه سنگ‌آهن، دولومیت و سنگ‌های ساختمانی رشد قابل توجهی داشته است.

معدن سنگ‌آهن باباعلی، معادن دولومیت نهاوند، معادن سیلیس ملایر و معادن سنگ تزئینی اسدآباد از مهم‌ترین مراکز معدنی استان به شمار می‌روند. مواد معدنی استخراج‌شده عمدتاً در صنایع فولاد، سیمان، شیشه و ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

همدان همچنین به‌دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب در کریدور غرب کشور، ظرفیت بالایی برای توسعه صنایع معدنی و صادرات محصولات فرآوری‌شده معدنی دارد.

کشاورزی همدان؛ قطب تولید سیب‌زمینی، سیر و محصولات باغی

کشاورزی همچنان مهم‌ترین بخش اقتصادی همدان محسوب می‌شود و این استان سهمی بیش از ۴ درصد تولیدات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.

طبق اعلام سازمان جهاد کشاورزی استان، میزان تولیدات کشاورزی همدان در افق ۱۴۰۴ به حدود ۵.۳ تا ۵.۵ میلیون تن رسیده است.

محصولات عمده کشاورزی استان شامل سیب‌زمینی، گندم، جو، انگور، سیر، گردو، چغندرقند، یونجه، کلزا، صیفی‌جات و انواع محصولات باغی است. همدان بزرگ‌ترین تولیدکننده سیب‌زمینی و سیر کشور به شمار می‌رود و شهرستان‌های بهار، کبودرآهنگ، رزن و نهاوند قطب‌های اصلی تولید این محصولات هستند.

در بخش باغی نیز ملایر با تولید گسترده انگور و کشمش، تویسرکان با گردوی مرغوب و نهاوند با انواع میوه‌های سردرختی نقش مهمی در اقتصاد کشاورزی استان دارند.

همدان در سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۰ هزار تن محصولات گلخانه‌ای تولید کرد که نیمی از آن صادر شد.

از مهم‌ترین مراکز فرآوری و صنایع تبدیلی کشاورزی استان می‌توان به کارخانه‌های تولید کشمش، سردخانه‌های نگهداری سیب‌زمینی، واحدهای بسته‌بندی سیر و صنایع غذایی وابسته اشاره کرد.

دامپروری و صنایع دامی؛ محور امنیت غذایی غرب کشور

بخش دامپروری استان همدان نیز در سال ۱۴۰۴ نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی کشور ایفا کرد. تولید شیر، گوشت قرمز، مرغ، تخم‌مرغ و فرآورده‌های لبنی در استان روند رو به رشدی داشت.

شهرستان‌های نهاوند، بهار، کبودرآهنگ و رزن از قطب‌های اصلی دامپروری استان هستند. واحدهای صنعتی پرورش گاو شیری، دام سبک، مرغداری‌های گوشتی و تخم‌گذار در این مناطق فعالیت گسترده‌ای دارند.

تولیدات دامی مهم استان شامل شیر خام، گوشت قرمز، مرغ، تخم‌مرغ، ماست، پنیر و سایر فرآورده‌های لبنی است که بخشی از آن به استان‌های همجوار و بازارهای صادراتی ارسال می‌شود.

کارخانه‌های لبنی پگاه همدان، صباح و واحدهای فرآوری گوشت و خوراک دام از جمله مراکز مهم صنایع دامی استان محسوب می‌شوند.

نساجی، فرش و صنایع‌دستی؛ هویت تاریخی اقتصاد همدان

همدان یکی از استان‌های تاریخی کشور در حوزه نساجی سنتی، فرش دستباف و صنایع‌دستی است. در سال ۱۴۰۴ تولید فرش دستباف، سفال، مبلمان منبت و مصنوعات چرمی همچنان سهم مهمی در اشتغال و صادرات استان داشت.

شهرستان ملایر به‌عنوان شهر جهانی مبلمان منبت شناخته می‌شود و ده‌ها کارگاه و کارخانه در حوزه تولید مبلمان کلاسیک و منبت فعالیت دارند. صادرات مبلمان ملایر در سال جاری رشد محسوسی را تجربه کرد.

شهر لالجین نیز به‌عنوان شهر جهانی سفال، مهم‌ترین مرکز تولید سفال و سرامیک سنتی کشور است. صدها کارگاه سفالگری در این شهر فعال هستند و محصولات آن به کشورهای مختلف صادر می‌شود.

فرش دستباف همدان، به‌ویژه در مناطق کبودرآهنگ، رزن و بهار، همچنان از برندهای معتبر فرش ایرانی به شمار می‌رود. گلیم، جاجیم، صنایع چوبی، چرم و رودوزی‌های سنتی نیز از دیگر صنایع‌دستی مهم استان هستند.

گردشگری؛ ظرفیت بزرگ اقتصادی همدان در سال ۱۴۰۴

گردشگری در سال ۱۴۰۴ یکی از پیشران‌های اقتصادی استان همدان بود. وجود آثار تاریخی، جاذبه‌های طبیعی و زیرساخت‌های گردشگری باعث افزایش ورود مسافران به استان شد.

مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری همدان شامل آرامگاه بوعلی‌سینا، آرامگاه باباطاهر، غار علیصدر، تپه هگمتانه، گنجنامه، لالجین، سراب گیان، تویسرکان و ملایر است.

غار علیصدر همچنان مهم‌ترین قطب گردشگری استان محسوب می‌شود و سالانه صدها هزار گردشگر داخلی و خارجی از آن بازدید می‌کنند.

در سال ۱۴۰۴ توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی، هتل‌ها و زیرساخت‌های گردشگری در شهرستان‌های مختلف استان ادامه یافت و سرمایه‌گذاری در صنعت توریسم رشد قابل توجهی داشت.

همدان همچنین به‌دلیل قرار گرفتن در مسیر کریدور غرب کشور و نزدیکی به استان‌های مرکزی و غربی، یکی از مقاصد مهم سفرهای داخلی محسوب می‌شود.

صادرات، گمرک و ترانزیت کالا؛ دروازه تجاری غرب کشور

استان همدان مرز زمینی مستقیم با کشورهای همسایه ندارد، اما به‌دلیل قرارگیری در مسیر ترانزیتی غرب کشور و نزدیکی به مرزهای عراق، نقش مهمی در تجارت منطقه‌ای ایفا می‌کند.

گمرک همدان در سال ۱۴۰۴ عملکرد قابل توجهی در صادرات غیرنفتی ثبت کرد و کالاهای تولیدی استان به کشورهای عراق، ترکیه، افغانستان، امارات، روسیه و کشورهای حوزه خلیج فارس صادر شد.

مهم‌ترین کالاهای صادراتی استان شامل کشمش، سیر، سیب‌زمینی، سفال، فرش، مصنوعات چوبی، محصولات پتروشیمی، مواد معدنی، شیشه و صنایع غذایی بود. میزان صادرات استان در سال جاری از مرز ۴۹۶ میلیون دلار عبور کرد.

همدان به‌واسطه اتصال به شبکه بزرگراهی کشور و نزدیکی به مرزهای غربی، یکی از مسیرهای مهم ترانزیت کالا در غرب ایران محسوب می‌شود و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل می‌تواند جایگاه تجاری استان را بیش از گذشته تقویت کند.

چشم‌انداز اقتصادی استان همدان در سال ۱۴۰۵

چشم‌انداز اقتصادی استان همدان در سال ۱۴۰۵ مبتنی بر توسعه صنایع معدنی و فرآوری مواد خام، افزایش صادرات غیرنفتی، تکمیل زنجیره ارزش محصولات کشاورزی، توسعه صنایع تبدیلی، رونق گردشگری و جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید خواهد بود. انتظار می‌رود با اجرای پروژه‌های صنعتی و معدنی جدید، افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی و توسعه زیرساخت‌های صادراتی، سهم همدان در اقتصاد ملی افزایش یابد. همچنین توسعه گردشگری تاریخی و طبیعی، گسترش بازارهای صادراتی برای صنایع‌دستی و محصولات کشاورزی، و تقویت صنایع دانش‌بنیان می‌تواند به رشد اشتغال و درآمد استان کمک کند. همدان در صورت تکمیل پروژه‌های حمل‌ونقل و لجستیک، ظرفیت تبدیل شدن به هاب اقتصادی و تجاری غرب کشور را در سال‌های آینده خواهد داشت.