پیادهرو بیدفاع؛ روایت نادیدهگرفتن حقوق عابرپیاده درارومیه
به گزارش بولتن نیوز به نقل از ایرنا، ارومیه شهری با بافتی در حال گسترش و جمعیتی رو به افزایش، سالهاست با چالشهای متعددی در حوزه مدیریت شهری دستوپنجه نرم میکند. یکی از این چالشها که کمتر به آن پرداخته شده اما تأثیر مستقیمی بر کیفیت زندگی شهروندان دارد، وضعیت نابسامان پیادهروها و نبود احترام به عابرپیاده است. مسیری که باید امنترین و در دسترسترین فضای شهری برای همه باشد، امروز در بسیاری از نقاط شهر به محل عبور خودروها یا توقف آنها تبدیل شده است.
در بسیاری از محلههای ارومیه پیادهرو عملاً کارکرد اصلی خود را از دست داده است. شهروندان برای عبور روزمره، ناچارند به خیابان وارد شوند، جایی که خودروها با سرعت در حرکتاند و خطر تصادف همواره آنها را تهدید میکند. یکی از مهمترین دلایل این وضعیت، پارک خودروهای شخصی روی پیادهروها، بهویژه در مقابل منازل مسکونی است. برخی از ساکنان پلهای ورودی خانههای خود را به محل پارک خودرو تبدیل کردهاند، این اقدام نهتنها مسیر عبور عابران را مسدود میکند، بلکه نوعی بیتوجهی به حقوق عمومی نیز محسوب میشود.
افزایش چشمگیر تعداد خودروهای شخصی در ارومیه به این معضل دامن زده است. در سالهای اخیر رشد خرید خودرو بدون توسعه همزمان زیرساختهای پارکینگ، باعث شده بسیاری از خانوادهها با کمبود فضای پارک مواجه شوند. در چنین شرایطی پیادهروها به سادهترین و در دسترسترین گزینه برای توقف خودرو تبدیل شدهاند. نبود پارکینگهای عمومی کافی و همچنین فقدان الزام جدی برای تأمین پارکینگ در ساختمانهای جدید، این مشکل را پیچیدهتر کرده است.
از سوی دیگر اشغال پیادهروها تنها به خودروهای شخصی محدود نمیشود. در مناطق تجاری و پرتردد شهر، دستفروشان نیز بخش قابلتوجهی از پیادهروها را در اختیار گرفتهاند. این موضوع بهویژه در ساعات شلوغ روز، عبور و مرور عابران را با اختلال جدی مواجه میکند. در چنین شرایطی، سالمندان، کودکان و افراد دارای معلولیت بیش از دیگران آسیب میبینند، زیرا امکان حرکت ایمن و مستقل برای آنها بهشدت کاهش مییابد.
از نظر نگارنده، نکته قابلتأمل کافی نبودن نظارت مؤثر از سوی نهادهای مسئول از جمله شهرداری و پلیس راهنمایی و رانندگی است. اگرچه قوانین مشخصی برای جلوگیری از پارک خودرو روی پیادهروها وجود دارد اما به نظر میرسد برای اجرای این قوانین جدیت در این موضوع اهمیت فراوانی دارد. در نظر داشته باشیم در صورت وجود خلأ نظارتی، تخلفات میتواند بهتدریج به یک رفتار عادی تبدیل شده و به مرور زمان فرهنگ بیتوجهی به حقوق عابرپیاده را تقویت کند.
مشکل دیگری که بر وضعیت پیادهروهای ارومیه سایه انداخته، کمبود یا نبود پیادهرو در برخی مناطق شهر است. بر اساس مشاهدات میدانی میتوان نتیجه گرفت که در گذشته، هنگام ساختوساز بسیاری از واحدهای مسکونی، تمهیدات لازم برای ایجاد پیادهروهای استاندارد در حاشیه خیابانها در نظر گرفته نشده است. در برخی معابر، عرض پیادهرو بسیار کم است و در برخی دیگر اساساً فضایی به این منظور وجود ندارد. این موضوع نشاندهنده ضعف در برنامهریزی شهری و بیتوجهی به نیازهای عابران در فرآیند توسعه شهر است.
کارشناسان حوزه شهری معتقدند که پیادهرو یکی از مهمترین عناصر در طراحی شهرهای انسانمحور است. شهری که در آن عابرپیاده احساس امنیت و راحتی نداشته باشد، نمیتواند از کیفیت زندگی مطلوب برخوردار باشد. در چنین شرایطی شهروندان به استفاده بیشتر از خودرو ترغیب میشوند که خود به افزایش ترافیک، آلودگی هوا و کاهش تعاملات اجتماعی منجر میشود.
برای برونرفت از این وضعیت، مجموعهای از اقدامات هماهنگ و مستمر ضروری است. نخست، افزایش نظارت و برخورد قانونی با خودروهایی که پیادهروها را اشغال میکنند، میتواند نقش بازدارنده مهمی ایفا کند. در کنار آن، توسعه پارکینگهای عمومی و الزام سازندگان به تأمین پارکینگ کافی در ساختمانهای جدید از فشار بر فضای شهری خواهد کاست.
همچنین ساماندهی دستفروشان و اختصاص فضاهای مشخص برای فعالیت آنها، میتواند به آزادسازی پیادهروها کمک کند. از سوی دیگر، بازنگری در طراحی معابر شهری و ایجاد پیادهروهای استاندارد در مناطق فاقد این زیرساخت، باید در اولویت برنامههای مدیریت شهری قرار گیرد.
در نهایت آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تغییر نگاه به پیادهرو و تقویت فرهنگ احترام به عابرپیاده است. پیادهرو صرفاً بخشی از خیابان نیست، بلکه نمادی از حقوق شهروندی و شاخصی برای سنجش میزان توجه به انسان در فضای شهری است. تا زمانی که این نگاه در میان شهروندان و مسئولان نهادینه نشود، نمیتوان انتظار داشت که وضعیت پیادهروهای ارومیه بهبود یابد.
بنابراین بازپسگیری پیادهروها از اشغال خودروها و موانع دیگر، نیازمند عزم جدی، برنامهریزی دقیق و مشارکت همگانی است. تنها در سایه چنین رویکردی میتوان شهری ساخت که در آن، عابرپیاده با آرامش و امنیت قدم بزند و پیادهرو دوباره به جایگاه واقعی خود بازگردد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
