بازگشت قدرتمند فولاد ایران به اوج؛ از افت قیمت جهانی تا ضرورت نوسازی برای بقا در رقابت بینالمللی
گروه اقتصادی،مهندس رضا شریفی، کارشناس صنعت و معدن: صنعت فولاد ایران امروز در یکی از حساسترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد؛ جایی میان فرصت بازگشت به قلههای تولید و تهدید عقبماندن از رقابت جهانی.
به گزارش بولتن نیوز،بازگشت فولادسازی ایران به قله درخشان تولید، درآمد و ارزآوری، در شرایطی مطرح میشود که قیمت هر تن فولاد در بازار چین به حدود ۳۱۰۰ یوان کاهش یافته و نشانههایی از فشار بر بازار جهانی دیده میشود.
ضرورت احیای جایگاه صنایع فولاد ایران در اقتصاد ملی و بازار جهانی، بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. برنامه توسعه بازسازی و نوسازی فولاد ایران، نه یک انتخاب بلکه یک الزام برای ادامه حیات بخشهای مختلف اقتصاد کشور است.
فولاد ایران با تولید سالانه ۳۱.۸ میلیون تن، نقش کلیدی در ارزآوری، اشتغال و تأمین نیازهای داخلی ایفا میکند. شرکت فولاد مبارکه بهتنهایی در ۱۰ ماه نخست سال، ۸۶۰ میلیون دلار درآمد صادراتی ثبت کرده که نشاندهنده ظرفیت بالای این صنعت در تأمین منابع ارزی کشور است. بر این اساس، تدوین یک برنامه جامع توسعه و بازسازی، ضرورتی اجتنابناپذیر محسوب میشود.
صنعت فولاد تنها به تولید محصولاتی مانند میلگرد، ورق، تیرآهن و تختال محدود نمیشود. این صنعت زنجیرهای گسترده از اشتغال مستقیم و غیرمستقیم را شامل میشود؛ از صنایع ساختمانی و پاییندستی گرفته تا بازار سرمایه، صندوقهای بازنشستگی، بیمهها و نهادهای اقتصادی. گردش مالی عظیم این صنعت، آن را در کنار پتروشیمی و خودروسازی به یکی از موتورهای محرک اقتصاد کشور تبدیل کرده است.
درآمد ارزی حاصل از فولاد، تأمینکننده بخشی از نیازهای ارزی کشور بوده و بسیاری از نهادها از جمله سازمان تأمین اجتماعی، صندوقهای بازنشستگی و حتی بازار ارز، به عملکرد این صنعت وابسته هستند. از اینرو، بازسازی صنعت فولاد پس از جنگ، با رویکردی نوین، اقتصادی و متناسب با اقلیم کمآب ایران، یک ضرورت راهبردی است که باید در قالب یک برنامه توسعهای مبتنی بر جغرافیای اقتصادی کشور اجرا شود.
در سطح بینالمللی، بازار فلزات و فولاد تحت تأثیر تنشهای ژئوپلیتیکی مرتبط با ایران قرار دارد. تحلیلگران بر این باورند که این تحولات میتواند بر تولید، جریان مواد اولیه و تجارت جهانی تأثیر بگذارد. افزایش قیمت مواد نیمهتمام و اختلال در زنجیره تأمین، از جمله پیامدهای این شرایط است.
نقش ایران در زنجیره تأمین فولاد منطقهای و جهانی، اهمیت ویژهای دارد. ریسکهایی مانند اختلال در دسترسی به مواد اولیه، مشکلات لجستیکی، افزایش هزینه انرژی و تأثیر اعتصابات احتمالی، از جمله چالشهایی هستند که میتوانند تولید و صادرات را تحت تأثیر قرار دهند. همچنین، تغییرات در قیمتگذاری منطقهای و سیاستهای تجاری جهانی، آینده این صنعت را با عدم قطعیت همراه کرده است.
در حوزه قیمتها، بازار فولاد با نوسانات قابل توجهی مواجه بوده است. در ۱۵ فروردین ۱۴۰۵، قیمت هر تن فولاد به ۴۵۱ دلار رسیده است. در بازار چین نیز قیمت از ۳۳۴۶ یوان در ۲۹ جولای ۲۰۲۵ به حدود ۳۱۰۳ یوان در ۳ آوریل ۲۰۲۶ کاهش یافته که نشاندهنده افتی ۷.۳ درصدی است.
در عین حال، معاملات آتی میلگرد فولادی به ۳۱۰۰ یوان در هر تن کاهش یافته و به پایینترین سطح سه هفته اخیر رسیده است. نگرانیها درباره تقاضا، عدم قطعیت سیاستهای تجاری و احتمال بازنگری تعرفههای فولاد و آلومینیوم، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است.
گزارشها حاکی از آن است که دولت آمریکا در حال بررسی تغییراتی در تعرفههاست؛ بهطوریکه برخی از آنها تا ۵۰ درصد باقی مانده و برخی دیگر به حدود ۲۵ درصد کاهش مییابند. این تصمیمات، نگرانیهایی جدی درباره آینده تجارت جهانی فولاد ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، افزایش هزینههای سوخت و حملونقل ناشی از تنشهای منطقهای، فشار بیشتری بر بازار وارد کرده است. سرمایهگذاران همچنان در حال ارزیابی تأثیرات جنگ و تحولات سیاسی هستند؛ بهویژه در شرایطی که اظهارات اخیر درباره احتمال پایان درگیریها، در کنار تهدید به حمله به زیرساختهای حیاتی، فضای بازار را با عدم اطمینان بیشتری مواجه کرده است.
در مجموع، آینده صنعت فولاد ایران در گرو تصمیمات راهبردی، سرمایهگذاری در نوسازی، مدیریت منابع و تطبیق با شرایط جدید جهانی است؛ مسیری که اگر بهدرستی طی شود، میتواند بار دیگر ایران را به یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی فولاد تبدیل کند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com


