نه بمب خورد، نه موشک؛ چه کسی خط ۶ آلومینیوم ایران را به این روز انداخت؟

به گزارش بولتن‌نیوز، حادثه خط ۶ آلومینیوم ایران را نمی‌توان با عبارت آشنای «نقص فنی» به بایگانی سپرد. وقتی بخشی از ظرفیت یک مجموعه مهم صنعتی از مدار خارج می‌شود، موضوع فقط خرابی تجهیزات نیست؛ پای حفاظت از سرمایه ملی، مسئولیت مدیران و کارآمدی نظام تعمیرات و نگهداری در میان است.

در شرایطی که صنعت کشورمان برای حفظ تولید با مشکلات تأمین انرژی، محدودیت منابع و دشواری نوسازی تجهیزات روبه‌روست، از دست رفتن بخشی از ظرفیت تولید بر اثر یک حادثه داخلی، موضوعی نیست که بتوان از کنار آن به‌آسانی عبور کرد.

سیستم‌های حفاظتی کجا بودند؟

در صنعت آلومینیوم، برق فقط یک منبع انرژی معمولی نیست؛ استمرار جریان برق، شرط حیاتی فعالیت سلول‌های احیاست. به همین دلیل، حفاظت از شبکه برق، پایش تجهیزات و آمادگی برای شرایط اضطراری از وظایف اساسی مدیریت فنی کارخانه به شمار می‌رود.

حادثه خط ۶ دقیقاً از همین نقطه نیازمند بررسی جدی است.

مدیریت آلومینیوم ایران باید مشخص کند سیستم‌های حفاظتی در لحظه وقوع اتصال چه واکنشی نشان داده‌اند، اختلال چه مدت ادامه داشته و چه عواملی باعث خروج سلول‌ها از مدار تولید شده است.

این اطلاعات باید در گزارش فنی حادثه وجود داشته باشد. انتشار بخش‌های غیرمحرمانه آن، نخستین گام برای پاسخ‌گویی است.

مدیران مسئول روزهای افتتاح‌اند یا روزهای خسارت هم پاسخگو هستند؟

مدیریت یک کارخانه بزرگ صنعتی تنها به اعلام آمار تولید، افتتاح طرح‌های توسعه‌ای و برگزاری جلسات محدود نمی‌شود.

حفاظت از تجهیزات، پیشگیری از حوادث، کنترل عملکرد پیمانکاران و اطمینان از آماده‌بودن سامانه‌های اضطراری نیز بخشی از مسئولیت مدیریت است.

در پرونده خط ۶ باید سوابق تعمیرات، گزارش‌های بازرسی، وضعیت تجهیزات حفاظتی و نحوه واکنش واحدهای مسئول بررسی شود.

اگر تمام استانداردها رعایت شده‌اند، مستندات آن ارائه شود. اگر نقص یا کوتاهی در هر یک از این بخش‌ها رخ داده، مسئولیت آن باید مشخص شود.

نمی‌توان هنگام ثبت رکوردهای تولید، همه موفقیت‌ها را به نام مدیریت نوشت، اما هنگام وقوع حادثه‌ای سنگین، همه‌چیز را پشت عنوان «نقص فنی» پنهان کرد.

بیش از هفت هزار تن کاهش تولید؛ هزینه این حادثه را چه کسی می‌دهد؟

ابعاد پیامدهای حادثه به اندازه‌ای است که دیگر نمی‌توان آن را یک توقف معمولی دانست.

کاهش بیش از هفت هزار تن از برنامه تولید سالانه و نیاز به حدود ۵۹۰ میلیارد تومان هزینه و منابع بازسازی، نشان می‌دهد آسیب واردشده به تجهیزات قابل توجه بوده است.

این ارقام هنوز برآورد هستند، اما همین برآوردها ضرورت ورود جدی هیئت‌مدیره و دستگاه‌های نظارتی را نشان می‌دهد.

باید روشن شود آیا تجهیزات آسیب‌دیده تحت پوشش بیمه قرار داشته‌اند، چه میزان از هزینه‌ها قابل جبران است و آیا پیمانکاران یا تأمین‌کنندگان تجهیزات تعهدی در قبال حادثه دارند.

وزارت صمت و هیئت‌مدیره از کنار حادثه عبور نکنند

انتظار می‌رود وزارت صنعت، معدن و تجارت و هیئت‌مدیره آلومینیوم ایران، بررسی مستقل و تخصصی حادثه را در دستور کار قرار دهند.

این بررسی نباید به شرح آنچه اتفاق افتاده محدود بماند؛ باید علت ریشه‌ای حادثه، میزان آمادگی سیستم‌های حفاظتی، عملکرد واحدهای مسئول و اقدامات لازم برای جلوگیری از تکرار آن مشخص شود.

اگر قصور مدیریتی، فنی یا پیمانکاری احراز شود، تعیین مسئولیت و پیگیری جبران خسارت باید بدون ملاحظه انجام گیرد.

تولید ملی نباید تاوان ضعف‌های احتمالی در مدیریت و نگهداری تجهیزات را بپردازد.

حادثه خط ۶ آلومینیوم ایران یک هشدار جدی است؛ هشداری درباره ضرورت مراقبت از زیرساخت‌هایی که با سرمایه‌گذاری سنگین ایجاد شده‌اند و توقف آن‌ها می‌تواند ماه‌ها بر تولید اثر بگذارد.

بولتن‌نیوز این پرونده را تا روشن‌شدن علت حادثه، اقدامات اصلاحی و مسئولیت‌های احتمالی پیگیری خواهد کرد و آماده انتشار پاسخ مستند مدیران آلومینیوم ایران و سایر طرف‌های مرتبط است.

خط ۶ با یک حادثه فنی آسیب دید؛ اما اگر علت آن روشن نشود و مسئولیت‌ها تعیین نگردد، خسارت بزرگ‌تر، تکرار همین اتفاق در خطوط دیگر خواهد بود.