چگونه در زمان حمله هوایی و انفجار از جان خود محافظت کنیم؟

گروه اجتماعی، در شرایطی که خطر حملات هوایی یا انفجار در مناطق شهری وجود دارد، آگاهی عمومی درباره رفتارهای ایمن می‌تواند نقش مهمی در کاهش تلفات و آسیب‌ها داشته باشد. بسیاری از افرادی که در چنین حوادثی آسیب می‌بینند نه به دلیل خود انفجار، بلکه به دلیل ترکش‌ها، شکستن شیشه‌ها، ریزش آوار یا واکنش‌های نادرست در لحظه حادثه دچار صدمه می‌شوند. دانستن چند اصل ساده درباره پناه گرفتن، نحوه واکنش در خیابان یا خانه، داشتن تجهیزات اولیه و حفظ آرامش می‌تواند در شرایط بحرانی جان انسان‌ها را نجات دهد.

به گزارش بولتن نیوز، در زمان حملات هوایی یکی از پرسش‌های مهم برای شهروندان این است که آیا باید خانه را ترک کنند و به خیابان بروند یا در داخل ساختمان بمانند. در اغلب موارد، اگر ساختمان سالم و ایمن باشد، ماندن در خانه و پناه گرفتن در بخش‌های امن آن بسیار ایمن‌تر از خروج به خیابان است. فضای باز و خیابان‌ها در زمان حملات هوایی خطر بیشتری دارند زیرا افراد در برابر موج انفجار، ترکش‌ها و قطعات پرتاب شده هیچ حفاظی ندارند. بنابراین توصیه عمومی این است که افراد تا زمانی که ساختمان در معرض ریزش یا آتش‌سوزی قرار نگرفته، در خانه بمانند و در امن‌ترین بخش ساختمان پناه بگیرند. خروج از خانه تنها زمانی ضروری است که ساختمان آسیب دیده باشد، بوی گاز یا آتش‌سوزی وجود داشته باشد یا خطر ریزش آن احساس شود.

در زمان حملات هوایی مهم‌ترین اصل، دور شدن سریع از فضای باز و پناه گرفتن در مکانی امن است. اگر فردی در خیابان قرار داشته باشد و صدای هواپیما، موشک یا انفجار بشنود، باید بدون تأخیر به نزدیک‌ترین ساختمان پناه ببرد. پارکینگ‌های زیرزمینی، ایستگاه‌های مترو، زیرگذرها یا ساختمان‌های بتنی از جمله مکان‌هایی هستند که می‌توانند تا حدی از افراد در برابر موج انفجار و ترکش‌ها محافظت کنند. در صورتی که هیچ پناهگاهی در دسترس نباشد، بهترین کار این است که فرد سریع روی زمین دراز بکشد، صورت خود را به سمت زمین قرار دهد و دست‌ها را پشت سر بگذارد تا از سر و گردن محافظت کند. ایستادن کنار ویترین مغازه‌ها یا ساختمان‌هایی که پنجره‌های بزرگ دارند بسیار خطرناک است زیرا موج انفجار می‌تواند شیشه‌ها را با سرعت زیاد پرتاب کند و باعث جراحات شدید شود.

اگر فرد هنگام وقوع حمله در خودرو باشد، بهتر است خودرو را متوقف کرده و در صورت امکان از آن خارج شود و به نزدیک‌ترین ساختمان پناه ببرد. خودروها محافظت چندانی در برابر موج انفجار ندارند و حتی ممکن است در اثر انفجار آتش بگیرند. اگر خروج از خودرو ممکن نباشد، باید تا حد امکان پایین خم شد، زیر سطح پنجره‌ها قرار گرفت و سر و صورت را با دست‌ها پوشاند.

در خانه نیز رعایت چند نکته ساده می‌تواند خطر آسیب را کاهش دهد. مهم‌ترین توصیه فاصله گرفتن از پنجره‌ها و دیوارهای بیرونی است، زیرا بیشترین آسیب‌ها در خانه به دلیل شکستن شیشه‌ها و پرتاب قطعات آن رخ می‌دهد. بهترین مکان برای پناه گرفتن در خانه معمولاً اتاق‌های داخلی، راهروها یا حمام‌هایی است که پنجره ندارند. اگر ساختمان دارای زیرزمین باشد، زیرزمین یکی از امن‌ترین نقاط به شمار می‌رود زیرا دیوارهای ضخیم‌تر دارد و زیر سطح زمین قرار گرفته است. در ساختمان‌هایی که زیرزمین ندارند، اتاق‌هایی که در مرکز خانه قرار دارند گزینه مناسب‌تری هستند. در چنین شرایطی بهتر است افراد روی زمین بنشینند یا دراز بکشند تا احتمال برخورد ترکش‌ها کمتر شود.

در شرایطی که احتمال حمله وجود دارد، بهتر است محل خواب نیز با دقت انتخاب شود. خوابیدن در کنار پنجره‌ها می‌تواند خطرناک باشد زیرا در صورت انفجار، شیشه‌ها ممکن است به داخل اتاق پرتاب شوند. بهتر است تخت خواب از پنجره فاصله داشته باشد و در صورت امکان در اتاقی قرار گیرد که پنجره کمتری دارد یا در مرکز خانه واقع شده است. برخی خانواده‌ها در شرایط اضطراری ترجیح می‌دهند شب‌ها در اتاق‌های داخلی خانه یا حتی در زیرزمین استراحت کنند تا در صورت وقوع انفجار در زمان خواب آسیب کمتری ببینند.

داشتن یک کیف کمک‌های اولیه در خانه یا حتی در خودرو می‌تواند در شرایط بحران بسیار مفید باشد. این کیف باید در جایی قرار گیرد که همه اعضای خانواده بتوانند به سرعت به آن دسترسی پیدا کنند. ساده‌ترین کیف کمک‌های اولیه می‌تواند شامل چند وسیله ضروری باشد؛ از جمله باند استریل، گاز استریل، چسب زخم، چسب پزشکی، قیچی کوچک، دستکش یکبار مصرف، محلول ضدعفونی‌کننده مانند بتادین یا الکل، ماسک، تب‌سنج، داروهای ضروری افراد خانواده، مسکن‌های معمولی، سرم شست‌وشوی زخم، پنبه، پد الکلی، چراغ قوه کوچک، باتری اضافی، مقداری آب آشامیدنی، بیسکویت یا مواد غذایی سبک، دفترچه حاوی شماره تماس‌های اضطراری، رادیوی کوچک برای دریافت اخبار و پاوربانک برای شارژ تلفن همراه.

در مواقع اضطراری دانستن شماره تلفن‌های امدادی نیز بسیار مهم است. در ایران شهروندان می‌توانند در شرایط مختلف با این شماره‌ها تماس بگیرند: اورژانس پزشکی با شماره ۱۱۵، آتش‌نشانی با شماره ۱۲۵، پلیس با شماره ۱۱۰، جمعیت هلال احمر برای امداد و نجات با شماره ۱۱۲ و شرکت گاز برای گزارش نشت گاز با شماره ۱۹۴. بهتر است این شماره‌ها در تلفن همراه ذخیره شوند یا در جایی در خانه نوشته شوند تا در شرایط اضطراری به سرعت در دسترس باشند.

ساده‌ترین و درست‌ترین روش برای کنترل خونریزی

یکی از شایع‌ترین مشکلات پس از انفجار یا ریزش شیشه‌ها ایجاد زخم و خونریزی است. ساده‌ترین و مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از خونریزی، وارد کردن فشار مستقیم روی محل زخم است. اگر فردی دچار خونریزی شد، باید با استفاده از گاز استریل یا پارچه تمیز روی زخم فشار وارد کرد و این فشار چند دقیقه ادامه پیدا کند. در صورت امکان عضو آسیب‌دیده مانند دست یا پا را کمی بالاتر از سطح قلب نگه دارید تا خونریزی کمتر شود. اگر خون از باند عبور کرد، نباید باند اولیه را برداشت بلکه باید یک لایه دیگر روی آن قرار داد و فشار را ادامه داد. در بسیاری از موارد همین فشار مستقیم می‌تواند خونریزی را تا رسیدن نیروهای امدادی کنترل کند.

آیا بستن عضو با طناب برای جلوگیری از خونریزی درست است؟

بستن عضو با طناب یا وسایل مشابه در اغلب موارد توصیه نمی‌شود و حتی می‌تواند خطرناک باشد. این روش که به آن بستن کامل جریان خون گفته می‌شود اگر به شکل نادرست انجام شود ممکن است باعث آسیب شدید به عصب‌ها، قطع کامل جریان خون و حتی از بین رفتن عضو شود. بنابراین در بیشتر موارد باید ابتدا از روش فشار مستقیم روی زخم استفاده کرد.

استفاده از بستن کامل عضو تنها در شرایط بسیار شدید و تهدیدکننده زندگی انجام می‌شود؛ یعنی زمانی که خونریزی بسیار شدید باشد و با فشار مستقیم متوقف نشود یا عضو دچار آسیب بسیار جدی شده باشد. در چنین شرایطی معمولاً نیروهای امدادی یا افراد آموزش‌دیده این کار را انجام می‌دهند. اگر هم در شرایط اضطراری ناچار به انجام این کار شوید، باید از پارچه یا باند پهن استفاده شود و هرگز طناب نازک یا سیم به کار نرود زیرا می‌تواند به بافت‌های بدن آسیب جدی وارد کند.

پس از انفجار نیز باید احتیاط زیادی داشت زیرا ممکن است خطراتی مانند آتش‌سوزی، نشت گاز یا سقوط اشیا وجود داشته باشد. اگر بوی گاز احساس شد، باید فوراً محل را ترک کرد و از روشن کردن کبریت یا وسایل برقی خودداری کرد. همچنین باید از نزدیک شدن به سیم‌های برق آسیب‌دیده یا ساختمان‌هایی که احتمال ریزش دارند پرهیز کرد. در چنین شرایطی بهتر است افراد در کنار یکدیگر بمانند و وضعیت اعضای خانواده و همسایگان را بررسی کنند.

یکی از مهم‌ترین عوامل برای عبور از شرایط بحرانی حفظ آرامش است. ترس و اضطراب شدید می‌تواند باعث تصمیم‌های اشتباه شود و حتی خطر را افزایش دهد. تلاش برای نفس کشیدن آرام و عمیق می‌تواند به کاهش استرس کمک کند. در لحظات اضطراری بهتر است چند نفس عمیق کشید، چند ثانیه هوا را نگه داشت و سپس به آرامی بازدم انجام داد. این کار به بدن کمک می‌کند تا از حالت تنش خارج شود و تمرکز فرد افزایش یابد. صحبت کردن با اعضای خانواده، اطمینان دادن به کودکان و توضیح دادن اینکه چه اتفاقی در حال رخ دادن است نیز می‌تواند به کاهش ترس کمک کند. کودکان در شرایط بحرانی بیش از هر چیز به آرامش بزرگ‌ترها نگاه می‌کنند و اگر والدین آرامش خود را حفظ کنند، اضطراب آنها نیز کمتر خواهد شد.

در چنین شرایطی بهتر است افراد از پخش شایعات یا انتشار اخبار تأیید نشده خودداری کنند. اطلاعات نادرست می‌تواند باعث ایجاد ترس و سردرگمی در جامعه شود. پیگیری اخبار از منابع رسمی و معتبر کمک می‌کند تا مردم تصمیم‌های دقیق‌تری بگیرند. همچنین باید از تجمع در محل انفجار یا نزدیک شدن برای تماشا یا فیلم‌برداری خودداری کرد زیرا ممکن است انفجارهای بعدی رخ دهد یا ساختمان‌ها دچار ریزش شوند.

در نهایت باید توجه داشت که آمادگی و آگاهی عمومی می‌تواند نقش بسیار مهمی در کاهش تلفات انسانی داشته باشد. شناخت محل‌های امن در خانه، دور شدن از پنجره‌ها، پناه گرفتن در فضاهای داخلی ساختمان، داشتن کیف کمک‌های اولیه، دانستن روش‌های ساده کنترل خونریزی، اطلاع از شماره تلفن‌های امدادی و حفظ آرامش از جمله اقداماتی است که می‌تواند در شرایط اضطراری جان انسان‌ها را نجات دهد. آموزش این نکات ساده به اعضای خانواده، به‌ویژه کودکان و سالمندان، باعث می‌شود در لحظات خطر همه بدانند چه کاری باید انجام دهند و چگونه از خود و دیگران محافظت کنند.