215 هزار نفر با کمتر از روزی دو دلار زندگی کرده اند/ 40 درصد پر درآمد جامعه 4 برابر 40 درصد کم درآمد جامعه مصرف و هزینه داشته است / 10 درصد پر هزینه 13 برابر 10 درصد کم هزینه/ قیمت هر متر مسکن معادل 1

گروه اقتصادی – گزارش عدالت اجتماعی که از سوی مرکز آمار ایران در ارتباط با وضعیت اقتصاد و جامعه در سال 1403 تهیه شده، به شاخص های کلان اقتصادی در سال 1403 از جمله معیشت و فشار هزینه ای خانوار، رشد اقتصادی، نرخ تورم و بیکاری، فلاکت، تولید سرانه، چک های برگشتی و فضای کسب وکار، توزیع درآمد و وجود 215 هزار نفر با درآمد روزی کمتر از 2 دلار، هزینه و مصرف40 درصد پر درآمد جامعه 4 برابر 40 درصد کم درآمد جامعه و... اشاره کرده است که نشان دهنده فشار تورم و هزینه، فاصله طبقاتی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی است.

به گزارش بولتن نیوز ،محسن شمشیری: گزارش مرکز آمار ایران در مورد عدالت اجتماعی، با اشاره به آمار و شاخص های اقتصادی، اجتماعی، بهداشت و سلامت، فرهنگی، آموزشی و...  در سال 1403، ضمن اشاره به شاخص های اقتصادی و معیشتی زندگی مردم و خانوارها، به شاخص های فرهنگی و اجتماعی نیز پرداخته است که در این گزارش به ابعاد اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی موضوع عدالت اجتماعی و فشارهای هزینه ای خانوارها و وضعیت رفاه و برخورداری زنان و مردان و شاخص های مختلف اجتماعی و اقتصادی می پردازیم.  

در اقتصاد 1403 تولید سرانه 117 میلیون تومان، هزینه خانوار شهری 269 میلیون تومان در سال گزارش شده  اما توزیع درآمد به گونه ای بوده که 10 درصد  خانوارهای پر هزینه 13 برابر 10 درصد کم هزینه مصرف داشته اند و در عین حال،  معادل 0.06 درصد افراد با کمتر از یک دلار در روز، 0.25 درصد کمتر از دو دلار در روز زندگی کرده اند. یعنی بیش از 215 هزار نفر با روزی کمتر از 2 دلار زندگی کرده اند. قیمت هر متر مسکن معادل 10 ماه میانگین درآمد یک خانوار بوده است. 17 درصد مردان بالای 65 سال همچنان کار می کنند، بیکاری جوانان 14.7 درصد است و 11 درصد افراد دارای مدارک دانشگاهی بیکارند. 69 درصد زنان بیکار و نیمی از زنان شاغل نیز مدرک دانشگاهی داشته اند. به عبارت دیگر، شاخص های عدالت اجتماعی یا توزیع درآمد و رفاه و ثروت به گونه ای است که بر دهک های فقیر و کم درآمد جامعه فشار زیادی بر معیشت و سبد خانوار وارد می شود و بیش از 40 درصد جامعه با مشکلات کم درآمدی، گرانی کالاها، تورم بالا و... مواجه هستند.

 از نظر شکلی نیز 4.4 درصد خودروهای پلاک شده وارداتی بوده که نشان دهنده رژه خودروهای لوکس در برابر خودروهای معمولی است. بسیاری از خانوارها قدرت خرید مسکن ندارند و با وجود این همه ساخت و ساز بی رویه در کشور، همچنان 23 درصد خانوار شهری اجاره نشین هستند.

گزارش عدالت اجتماعی که از سوی مرکز آمار ایران در ارتباط با وضعیت اقتصاد و جامعه در سال 1403 تهیه شده، به شاخص های کلان اقتصادی در سال 1403 از جمله معیشت و فشار هزینه ای خانوار، رشد اقتصادی، نرخ تورم و بیکاری، فلاکت، تولید سرانه، چک های برگشتی و فضای کسب وکار، توزیع درآمد و وجود 215 هزار نفر با درآمد روزی کمتر از 2 دلار، هزینه و مصرف40 درصد پر درآمد جامعه 4 برابر 40 درصد کم درآمد جامعه و... اشاره کرده است که نشان دهنده فشار تورم و هزینه، فاصله طبقاتی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی است.

علاوه بر شاخص های کلان اقتصادی، سایر شاخص ها مانند نرخ ارز و سکه، قیمت مسکن، اجاره، و انواع حمایت ها و پرداخت های مالی و غیرمالی نیز در بهبود توزیع درآمد و کاهش یا افزایش فشار هزینه خانوارها اثرگذار است. 

همچنین  انواع خدمات عمومی دولت به مردم، آموزش و پرورش، یارانه ها، مالیات ها، عوارض،  ضریب جینی و فاصله طبقاتی و وضعیت طبقات فقیر جامعه در مقایسه با پردرآمدها و مقایسه آنها، مقایسه خودروهای معمولی با رژه خودروهای خارجی، تعداد افراد شاغل هر خانوار، وام قرض الحسنه ازدواج و اشتغال زایی و فرزند، سپرده دیداری و غیر دیداری، و سایر شاخص های پولی و مالی و... نیز بر زندگی مردم موثر است.

در بعد اجتماعی نیز وضعیت ازدواج و طلاق، فرزندآوری، بعد خانوار، سواد و تحصیلات، خدمات بهداشت و درمان، امکانات زیرساختی، سرقت و بزهکاری، اعتیاد، همسرآزاری و کودک آزاری و... نیز مطرح بوده است.

از رشد اقتصادی تا نرخ تورم و بیکاری

در سال 1403نرخ رشد اقتصادی برابر3.1 درصد بوده است که نسبت به سال قبل1.5واحد درصد کاهش داشته است. در همین سال نرخ تورم و نرخ بیکاری به ترتیب معادل32.2و 7.6 درصد بوده است که نسبت به سال قبل به ترتیب8.5 و0.5واحد درصد کاهش داشته است. نرخ فلاکت یعنی بیکاری به اضافه تورم نیز 39.8 درصد اعلام شده است.

تولید سرانه به قیمت ثابت سال 1400 به ازای هر ایرانی 117 میلیون تومان در سال بوده و جمعیت 86 میلیون نفر برآورد شده است. 9.8 درصد کل چک های بانکی با مبلغ 14.5 درصد کل مبلغ چک ها برگشت خورده است.

215 هزار نفر با کمتر از روزی دو دلار زندگی کرده اند

در سال 1403 معادل 0.06 درصد افراد با کمتر از یک دلار در روز، 0.25 درصد کمتر از دو دلار در روز زندگی کرده اند. یعنی 215 هزار نفر با کمتر از روزی دو دلار و 52 هزار نفر با کمتر از یک دلار در روز زندگی کرده اند. به عبارت دیگر، 215 هزار نفر با روزی کمتر از 320 هزار تومان به قیمت امروز و 52 هزار نفر با روزی کمتر از 160 هزار تومان زندگی کرده اند که این موضوع نشان دهنده فقر خشن و روزگار سخت برای بخشی از جامعه است که نیازمند رسیدگی فوری است.

40 درصد پر درآمد جامعه 4 برابر 40 درصد کم درآمد جامعه مصرف و هزینه داشته است

 همچنین دهک ثروتمند و پر هزینه ترین 13.25 برابر دهک فقیر یا کم هزینه ترین مصرف یا خرج داشته است. 20 درصد پر مصرف بالای جامعه نیز 7.62 برابر 20 درصد کم هزینه ترین افراد جامعه، مصرف و هزینه و مخارج داشته اند.

همچنین 40 درصد پر مصرف بالای جامعه 4.06 برابر 40 درصد کم مصرف پایین جامعه مخارج یا مصرف و هزینه داشته اند.

4.4 درصد خودروهای پلاک شده وارداتی است

در سال 1403 تعداد 1 میلیون و 394 هزار خودرو پلاک شده که از این تعداد 4.4 درصد یا 61683 خودرو وارداتی و بقیه داخلی بوده است.

تولید سرانه 117 میلیون تومان

در سال1403تولید ناخالص داخلی سرانه در کشور معادل 117میلیون تومان بوده که نسبت به سال قبل2.3 درصد افزایش داشته است.

سهم مالیات بر درآمد بیش از مالیات بر ثروت

 در همین سال از کل درآمدهای مالیاتی دولت 44 درصد مربوط به مالیات اشخاص حقوقی، 18درصد مالیات بر درآمد، 3درصد مالیات بر ثروت و35 درصد مربوط به مالیات بر کالا و خدمات بوده است.

هزینه خانوار شهری 269 میلیون تومان در سال

در سال1403متوسط هزینه خالص سالانه یک خانوار شهری269 میلیون تومان بوده که نسبت به سال قبل رشد30.4 درصدی داشته است.همین اطلاع برای یک خانوار روستایی145 میلیون تومان بوده که نسبت به سال قبل رشد30.7درصدی را نشان میدهد.

ضریب جینی و توزیع درآمد در دهک های مختلف

در سال1403ضریب جینی در نقاط شهری و روستایی به ترتیب معادل 0.3689و0.3532 بوده است که نسبت به سال قبل در نقاط شهری و روستایی به ترتیب 0.0131و0.0051 واحد کاهش داشته است. هرچه ضریب جینی به سمت صفر کاهش یابد یعنی توزیع درآمد بهتر و فاصله طبقاتی کمتر می شود و هرچه به سمت 1 حرکت کند یعنی فاصله طبقاتی و توزیع درآمد بدتر می شود.

10 درصد پر هزینه 13 برابر 10 درصد کم هزینه

 نسبت هزینه ده درصد پرهزینه ترین به ده درصد کم هزینه ترین افراد جامعه معادل13.25بوده که نسبت به سال قبل 0.7واحد درصد کاهش داشته است.

قیمت هر متر مسکن معادل 10 ماه درآمد خانوار

در سال1400متوسط قیمت فروش یک مترمربع زیربنای مسکونی در شهر تهران 34.4 میلیون تومان و در نقاط شهری کشور 11.8 میلیون تومان بوده است که نسبت به سال قبل به ترتیب40.1 و53.9 درصد افزایش نشان میدهد.

نسبت متوسط قیمت یک مترمربع زیربنای مسکونی در نقاط شهری به متوسط درآمد خانوار شهری در طی سالهای1392تا 1400با نوسان همراه بوده است به طوریکه از 6.5 در سال 1392 به 4.4 در سال 1396 کاهش یافته و پس از آن به 10.1 در سال1400 رسیده است.

در طی سالهای 1392 تا 1403، هزینه مسکن خانوار در مناطق شهری و روستایی کشوربا نوسان همراه بوده است. در سال1403، هزینه مسکن خانواردر مناطق شهری و روستایی کشوربه ترتیب 43.7 و23.5 درصد بوده است.