نقشه بزرگ چین برای هوش‌مصنوعی

به گزارش بولتن نیوز به نقل از خبرگزاری فارس،  چراغ‌های صحنه نمایشگاه کامپیوتکس در تایپه روشن بود که جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، روبه‌روی صدها فعال صنعت ایستاد و جمله‌ای گفت که بازتاب جهانی پیدا کرد: «در مجموع، کنترل‌های صادراتی یک شکست بود.»
این اظهارنظر در مه ۲۰۲۵ تنها یک واکنش احساسی نبود؛ خلاصه‌ای بود از سه سال کشمکش میان سیاست و صنعت که از ۷ اکتبر ۲۰۲۲ آغاز شد؛ روزی که دولت ایالات متحده نخستین بسته گسترده محدودیت‌های صادراتی بر تراشه‌های پیشرفته و تجهیزات ساخت نیمه‌رسانا به چین را اعلام کرد.
آن تصمیم، که با استدلال‌های امنیتی همراه بود، بلافاصله زنجیره تأمین جهانی را تحت تأثیر قرار داد و شرکت‌هایی مانند انویدیا را ناچار کرد تا فروش محصولات پیشرفته خود را به بازار چین بازطراحی کنند.
انویدیا با محدودیت‌های صادراتی ۵.۵ میلیارد دلار ضرر دید
در پاییز ۲۰۲۳، مقررات تکمیلی برای بستن مسیرهای دور زدن محدودیت‌ها منتشر شد و فشار بیشتری بر صادرکنندگان وارد آورد.
نتیجه آن بود که محصولات خاصی که برای بازار چین طراحی شده بودند، از جمله مدل «اچ۲۰» (H20)، در آوریل ۲۰۲۵ مشمول الزام دریافت مجوز صادرات شدند. انویدیا اعلام کرد که این تغییر می‌تواند تا ۵.۵ میلیارد دلار هزینه و ذخیره مالی برای شرکت ایجاد کند؛ عددی که نشان می‌داد موضوع صرفاً سیاسی نیست، بلکه پیامدهای مالی مستقیم دارد.
چین پیش از این محدودیت‌ها حدود ۱۳ درصد از فروش سالانه انویدیا، معادل تقریبی ۱۷ میلیارد دلار، را تشکیل می‌داد. هوانگ در همان سخنرانی تأکید کرد که سهم بازار انویدیا در چین از حدود ۹۵ درصد به نزدیک ۵۰ درصد کاهش یافته است.
تولید تراشه‌های هواوی به ۲۰۰ هزار عدد محدود شد
در واشنگتن، «جفری کسلر»، معاون وزیر بازرگانی آمریکا در امور صنعت و امنیت، در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۵ در جلسه‌ای در کنگره برآوردی ارائه کرد که به بحث‌ها بُعد عددی داد.
او گفت ظرفیت تولید تراشه‌های «اسند» (Ascend) شرکت «هواوی» ــ غول فناوری چینی ــ در سال ۲۰۲۵ «در حدود یا کمتر از ۲۰۰ هزار عدد» خواهد بود. این عدد نشان می‌داد که هرچند چین سرمایه‌گذاری در تولید بومی را سرعت داده، اما فاصله عرضه و تقاضا همچنان موضوعی جدی است.
هم‌زمان، در داخل چین، سیاست‌گذاران به دنبال تبدیل این چالش به فرصت بودند. در ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۵ گزارش شد که وزارت صنعت و فناوری اطلاعات چین طرحی برای ایجاد یک شبکه ملی فروش توان محاسباتی تدوین کرده است.
چین برای مدیریت ۷ هزار مرکز داده، شبکه ملی ایجاد می‌کند
آمارها نشان می‌دهد حدود ۷ هزار مرکز محاسباتی در چین مجوز گرفته‌اند، اما برخی گزارش‌ها از نرخ بهره‌برداری ۲۰ تا ۳۰ درصدی در بعضی مناطق حکایت دارد. «چن یی‌لی»، معاون فنی آکادمی فناوری اطلاعات و ارتباطات چین، در یک همایش صنعتی در پکن گفت: «همه چیز به ابر ما سپرده خواهد شد تا سازمان‌دهی، ارکستراسیون و زمان‌بندی یکپارچه انجام شود.»
این جمله بازتاب‌دهنده تلاشی بود برای هماهنگ کردن هزاران مرکز داده‌ای که طی سال‌های اخیر ساخته شده‌اند. «چارلی چای»، تحلیلگر مؤسسه «۸۶ ریسرچ» (86Research)، در همین زمینه گفت ساخت مراکز داده در برخی استان‌های دورافتاده «از ابتدا توجیه اقتصادی روشنی نداشت» و دولت را به سمت سیاستی سوق داد که هدفش استفاده بهتر از ظرفیت موجود و کاهش پراکندگی منابع است.
واشنگتن صدور مجوز تراشه‌های H200 را به‌صورت موردی آغاز کرد
در ژانویه ۲۰۲۶، نشانه‌هایی از بازتنظیم سیاست در آمریکا نیز دیده شد. در ۱۳ ژانویه اعلام شد که صادرات تراشه «اچ۲۰۰» (H200) انویدیا می‌تواند به‌صورت موردی و با بررسی‌های امنیتی انجام شود.
با این حال، در اوایل فوریه ۲۰۲۶ گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد برخی درخواست‌های مجوز همچنان در مرحله بررسی بین‌بخشی قرار دارند. این رفت‌وآمدهای سیاستی نشان می‌دهد که نبرد تراشه‌ها نه یک رویداد لحظه‌ای، بلکه فرایندی پویا و در حال تحول است. آنچه طی این سه سال شکل گرفته، تنها محدودیت و واکنش نبوده است.
شرکت‌ها مدل‌های تجاری خود را بازبینی کرده‌اند، چین سرمایه‌گذاری در بومی‌سازی و یکپارچه‌سازی ظرفیت را شتاب داده و آمریکا چارچوب‌های نظارتی خود را دقیق‌تر تنظیم کرده است.