مطالبه اقتصادی در میانه بحران سیاسی ونزوئلا؛ آزمون هوشمندی دیپلماسی انقلابی ایران

گروه بین‌الملل،اظهارات اخیر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درباره مطالبات اقتصادی ایران از ونزوئلا، آن هم در مقطعی حساس و تاریخی، با واکنش‌ها و تحلیل‌های متفاوتی در محافل سیاسی و رسانه‌ای همراه شده است.

به گزارش بولتن نیوز، این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که طی روزهای گذشته، خیابان‌های کاراکاس و دیگر شهرهای ونزوئلا شاهد تجمعات گسترده و میلیونی مردمی در اعتراض به ربایش غیرقانونی رئیس‌جمهور قانونی این کشور بوده است.

ناظران سیاسی بر این باورند که طرح علنی مطالبات اقتصادی در چنین فضای ملتهب سیاسی و امنیتی، بدون توجه کافی به واقعیات میدانی و تحولات اجتماعی ونزوئلا، می‌تواند این شائبه را ایجاد کند که اولویت‌های دیپلماسی ایران در این مقطع حساس، نیازمند بازخوانی و دقت بیشتری است. از نگاه این تحلیلگران، تمرکز اصلی دستگاه دیپلماسی کشورهای مستقل، به‌ویژه جمهوری اسلامی ایران، همواره باید بر دفاع از حاکمیت ملی کشورها و مقابله با مداخلات آشکار قدرت‌های سلطه‌گر استوار باشد.

در این میان، کارشناسان حقوقی و اقتصادی تأکید می‌کنند که سرمایه‌گذاری‌های ایران در ونزوئلا بر اساس قراردادهای رسمی، شفاف و مبتنی بر قوانین بین‌المللی انجام شده و برای بازپرداخت آن‌ها نیز زمان‌بندی‌های مشخص و سازوکارهای حقوقی تعریف شده است. بر همین اساس، پیگیری این مطالبات ضرورتی ندارد که در فضای رسانه‌ای و در مقطع کنونی صورت گیرد و می‌تواند در چارچوب‌های تخصصی و دیپلماتیک دنبال شود.

از سوی دیگر، مقامات ارشد ونزوئلا، از جمله معاون رئیس‌جمهور این کشور، با صراحت اعلام کرده‌اند که آقای مادورو رئیس‌جمهور قانونی ونزوئلاست و اقدام صورت‌گرفته علیه وی، مصداق بارز ربایش و نقض آشکار اصول حقوق بین‌الملل است. آنان بازگشت فوری رئیس‌جمهور ربوده‌شده را مطالبه کرده و انگشت اتهام را متوجه سازمان سیا و دولت آمریکا، به‌ویژه دولت دونالد ترامپ، دانسته‌اند.

تحلیلگران معتقدند که هرگونه موضع‌گیری ناهماهنگ در چنین شرایطی، ناخواسته می‌تواند به تقویت روایت‌های مداخله‌جویانه آمریکا مشروعیت ببخشد؛ در حالی که تحولات میدانی، حضور گسترده مردم در خیابان‌های کاراکاس و موج محکومیت‌های بین‌المللی از سوی حقوقدانان، نخبگان سیاسی و حتی برخی جریان‌های اروپایی و آمریکایی، نشان می‌دهد این اقدام با شکست سیاسی و اخلاقی طراحان آن همراه خواهد بود.

به باور ناظران، دیپلماسی انقلابی جمهوری اسلامی ایران، در چنین بزنگاه‌هایی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند هوشمندی، اولویت‌بندی دقیق و تمرکز بر مقابله با سیاست‌های تجاوزکارانه و ضدبشری نظام سلطه است؛ مسیری که در نهایت می‌تواند به افشای هرچه بیشتر چهره واقعی مداخله‌گران و ثبت یک ناکامی دیگر در کارنامه سیاست خارجی دولت ترامپ منجر شود.