سود روی کاغذ، فشار بر سفره مردم؛ بانک صادرات چه سهمی در اصلاح یا تشدید ناترازی بانکی دارد؟
گروه اقتصادی: تورم فقط محصول گرانی کالا در بازار نیست. یکی از ریشههای ساختاری آن میتواند ناترازی نظام بانکی، خلق اعتبار بدون پشتوانه کافی، انباشت مطالبات غیرجاری و تأمین مالی ناترازی بانکها از منابع بانک مرکزی باشد.
به گزارش بولتن نیوز، در چنین شرایطی، بررسی عملکرد بانک صادرات ایران تنها یک موضوع حسابداری نیست؛ آزمونی برای پاسخ به این پرسش است که مدیریت یک بانک بزرگ چگونه از منابع سپردهگذاران محافظت کرده و این منابع را به چه سمتی هدایت کرده است؟
سودی که اصلاح شد؛ اعتماد مردم چه میشود؟
بر اساس توضیحات منتشرشده بانک صادرات، اصلاحات حسابداری سال مالی ۱۴۰۴ حدود ۱۳٫۸ هزار میلیارد تومان از سود مورد اشاره بانک را کاهش داد و رقم سود را از حدود ۱۴٫۰۶۱ همت به ۲۶۱ میلیارد تومان رساند.
این اتفاق الزاماً به معنای خروج پول از بانک یا تخلف مدیران نیست؛ اما نشان میدهد سود اعلامی اولیه تا چه اندازه میتواند به نحوه شناسایی درآمد، ذخیرهگیری مطالبات و کنترلهای حسابداری وابسته باشد.
مردم حق دارند بپرسند: بانکی که چنین اصلاح بزرگی در سود آن اتفاق افتاده، چه تضمینی ارائه میکند که کیفیت درآمدهای دوره بعد بهتر شده است؟
۷۳٫۶ همت درآمد ارزی زیر سؤال حسابرس
در بند ۸-۱ گزارش حسابرس مستقل سال ۱۴۰۴، درباره شناسایی حدود ۷۳٫۶ همت سود تسعیر مطالبات ارزی، با توجه به ابهام در ورود منافع اقتصادی مربوط، ایراد مطرح شده است.
حسابرس اعلام کرده اصلاح این موضوع بر سود پیش از مالیات و مانده مطالبات اثر میگذارد.
این رقم نه پولی است که لزوماً از بانک خارج شده و نه زیان نقدی اثباتشده؛ اما یک پرسش جدی ایجاد میکند: آیا درآمدی که وصول و تحقق منافع اقتصادی آن محل ابهام است، میتواند مبنای ارزیابی موفقیت مدیریت قرار گیرد؟
بانک باید توضیح دهد چه میزان از مطالبات مورد بحث وصول شده، چه میزان هنوز در دفاتر باقی مانده و برای رفع ایراد حسابرس چه اقداماتی انجام داده است.
وقتی منابع بانک قفل میشود، تولید چگونه نفس بکشد؟
بانک باید واسطه انتقال پسانداز مردم به فعالیتهای اقتصادی مولد باشد.
اگر منابع بانک در مطالبات غیرجاری، داراییهای کمبازده یا سرمایهگذاریهای نامولد گرفتار شود، توان آن برای تأمین سرمایه در گردش کارخانهها، پرداخت تسهیلات سالم و پشتیبانی از اشتغال محدود میشود.

چنانچه این وضعیت با کسری نقدینگی و اتکای بانک به منابع پرقدرت بانک مرکزی همراه شود، خطر انتقال هزینه ناکارآمدی به سطح عمومی قیمتها نیز افزایش مییابد.
اما برای اینکه چنین پیامدی مشخصاً به بانک صادرات نسبت داده شود، باید دادههای اضافهبرداشت، بدهی خالص به بانک مرکزی، رشد ترازنامه، ترکیب تسهیلات و کیفیت وصول مطالبات این بانک بررسی شود.
از همین رو بولتننیوز از بانک صادرات میپرسد: چه سهمی از منابع شما به تولید واقعی اختصاص یافته و چه میزان در مطالبات کمکیفیت و داراییهای غیرمولد باقی مانده است؟
سود ۳۶٫۵ همتی؛ مردم باید از کدام موفقیت خوشحال باشند؟
بانک صادرات برای ششماهه نخست سال ۱۴۰۵ سود خالص حدود ۳۶٫۵ همت گزارش کرده است.
افزایش سود میتواند نشانه بهبود عملکرد باشد؛ اما تا زمانی که منشأ درآمدها، میزان وصول واقعی، هزینه تجهیز منابع و آثار اقلام ارزی روشن نشود، نمیتوان آن را بهتنهایی معادل بهبود سلامت مالی بانک دانست.
اگر رشد سود به بهبود وصول مطالبات، کاهش هزینه تأمین منابع، توسعه خدمات بانکی و افزایش تسهیلات مولد متکی باشد، میتواند دستاوردی مثبت باشد.
اما اگر بخش مهمی از آن به اقلام تعهدی، تغییرات ارزش دارایی یا درآمدهای غیرتکراری وابسته باشد، باید این موضوع شفاف و جداگانه گزارش شود.
انضباط مالی بانکها، مسئله سفره مردم است
بانک صادرات باید به این پرسش پاسخ دهد که سیاست مدیریت منابع و مصارف آن چگونه به کاهش ناترازی، تقویت تولید و حفظ ثبات پولی کمک میکند.
انتظار از یک بانک بزرگ فقط ارائه صورت سود و زیان مثبت نیست. انتظار این است که منابع سپردهگذاران را سالم مدیریت کند، مطالبات را بهموقع وصول کند، داراییهای مازاد را تعیین تکلیف کند و در برابر ایرادهای حسابرس پاسخ عملی ارائه دهد.
بانکداری ضعیف، اگر به ناترازی و خلق نقدینگی بیضابطه منتهی شود، میتواند هزینهای بهمراتب بزرگتر از زیان یک بانک بر اقتصاد کشور تحمیل کند؛ هزینهای که نهایتاً مردم با کاهش قدرت خرید خود احساس میکنند.
بولتننیوز از هیئتمدیره بانک صادرات و بانک مرکزی انتظار دارد با انتشار اطلاعات مستند درباره کیفیت سود، مطالبات غیرجاری، وضعیت نقدینگی و نحوه تأمین مالی تولید، امکان ارزیابی واقعی عملکرد بانک را فراهم کنند.
هدف از این مطالبه، پیشداوری درباره تخلف یا نسبت دادن تورم کشور به یک بانک نیست؛ هدف آن است که روشن شود بانک صادرات در مسیر درمان ناترازی بانکی حرکت میکند یا همچنان با پرسشهای جدی درباره کیفیت داراییها و درآمدهای خود روبهروست.
بولتننیوز پاسخ مستند بانک صادرات را در چارچوب حق پاسخ منتشر خواهد کرد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com