فرهنگ سیاسی ایرانیان و مسئله شناخت

هموطن علیرضا سعید آبادی
از خواندن نوشته شما بر میاید که دغدغه تان برای شناخت و نگاهداری هویت ایرانی-اسلامی است، و چون این نکته از دیرباز برای من نیز مایه بررسی و پژوهش بوده است یاد آور میشوم که:
-چیزی به نام فرهنگ سیاسی مردم نیست و آنگونه که من خود در زندگی کردن در کشورهای گوناگون در یافته ام این ارزشها و منش( طرزفکر) فردی و گروهی یک ملت است که بازتابش را در همه جا و البته در سیاست نیز باز می یابیم که بستگی به نیاکان ( ژنتیک) و همچنین رویدادهای تاریخی آن ملت دارد ، رفتار سیاسی ( و نه فرهنگ سیاسی )ایرانیان کنونی خود واکنشی است که از برخورد منش و ارزشهای ملی سنتی ما با نیازهای (آمیختن با) جهان نوین پدید آمده است که از زمان انقلاب مشروطه آغاز گشته است
فرهنگ بنیادی ما ایرانیان از آن زمان تا کنون پهنه ستیز ارزشهای نهادی با ارزشهای بیگانه بوده است
- نخبگان و سرآمدانی که شما از آنها نام بردید خود از این دوگانگی و تضاد درونی در امان نیستند و دانشگاههای ایران شوربختانه یکسره در زیر رخنه ارزشهای بیگانه (غرب)اند البته فرهنگ بیگانه ارزشهای خوبی هم شاید داشته باشد ولی برای ساده اندیشان ( عامه و نخبه و استادو...) از آنچه خود دارند بهتر مینماید از این روست که بهران بی هویتی پدید میآید و این به "از خود بیزاری" می انجامد من در شگفتم که بیشتر فیلمهای سینمایی ساخت ایران گونه ای از همین تلخی و بیزاری از فرهنگ خودی را باز میگویند که شاید بعضی ها از آن برداشتی سیاسی بکنند ولی براستی همه اینها از بیزاری و بحران هویتی ریشه میگیرند ، حتی قوم گرایی نیز خود فرجام همان بیزاری و بیهویتی و تضاد ارزشهای وطنی و بیگانه است چون ملیگرایی (ناسیونالیسم) کالایی وارداتی از غرب است در حالیکه همه مردمان سرزمین ما در گذر تاریخ با ارزشهای مشترک شان گرد هم آمده اند و نام و قبیله چندان مهم نبوده است ، هر چند نیروی این ارزشهای نهادی چنان بوده که حتی قومهای دیگری که به ایران تاخته اند را بومی کرده است ، پس هنوز وزنه نهاد ملی بر همه مان سنگینی میکند و اگر کسی بخواهد که دیگری باشد همین وزنه و نیروی گرانش(نیروی جاذبه) فرهنگ ایرانی-اسلامی باز او را بسوی خود میکشاند و این آغاز ستیز درونی هر کسی است که بخواهد از فرهنگ خود دست بکشد و ما آنرا در جای جای کارهای ادبی و هنری و سیاسی باز میبینیم.
-آگاهی از آنچه هستیم و بوده ایم چراغ راه آینده است و برای همین نیز باید دیگر فرهنگ ها را نیز خوب بررسی کرده باشیم و فرقها و همانندی شان را بدیده آورده باشیم و دریابیم که رفتار فرهنگی مردمان جهان هیچگاه نمیتواند و نباید یکسان باشد چنانچه برای نمونه شهروند اسکاندیناوی بسته به آب و هوا و خوراک و تاریخش رفتاری فراخور محیط و ویژگیهای ژنتیکی اش دارد و در کلمبیا و ایران و ایتالیا نیز هر کدام ویژگیهای ملی و فرهنگی خودشان را دارند که پهنه سیاست و دولتمداریشان نیز فراخور همان فاکتورهای محیطی-ژنتیکی-ارزشی شان است . میخواهم بگویم که نمیتوان پنداشت که همه ملتهای جهان نظام و فرهنگ سیاسی یکسانی داشته باشند چون انسانهایی که ملتها را میسازند در ذات خود با یکدیگر فرق دارند ،
آشتی با خویشتن و ارزشهای نهادی مان که به آنهاافتخار میکنیم است که آرامش و بالندگی فرهنگی را به بار خواهد آورد .

-