فقط به جوانان اجازه دهید فیلمشان را بسازند

به گزارش سویس فرهنگ و هنر بولتن نیوز؛ برنامه هفت این هفته این بار حال و هوای جشنواره فیلم فجر داشت و بخش اولیه آن به گزارش ها و اتفاقات احتمالی جشنواره فیلم فجر امسال مربوط می شد. پس از آن نکته ای که شاید موجب خوشحالی بینندگان و هنرمندان شد،در واقع موفقیت محمود کلاری به عنوان فیلمبردار در یکی از جشنواره های خارجی بود که در این خصوص گفتگوی کوتاهی نیز با وی انجام شده بود. پس از معرفی و نمایش چند فیلم در حال تولید،فریدون جیرانی درکنار مهمانان این هفته برنامه به بحث درباره فیلم هفته پرداختند. فیلم مورد نظر «بدرود بغداد» نام داشت که با حضور مهدی نادری به عنوان کارگردان فیلم و تورج اصلانی مدیر فیلمبرداری فیلم و همچنین مسعود فراستی به عنوان منتقد برگزار شد.  

مهدی نادری کارگردان فیلم در خصوص نگارش و تولید فیلم بدرود بغداد گفت : وضعیت طوری بود که همه من را در همان ابتدا تنها گذاشتند و گفتند سر کار مانده ای و این کار به هیچ سرانجامی نمی رسد.فیلم بدرود بغداد در واقع "مرا ببخش مادر" نام داشت که درباره یک سرباز فراری بود که وارد کلیسایی می شود و قصد دارد تا اعتراف کند و در همان حال راهبی که در آنجا حضور دارد و کم بیناست،صحبت های او را می شنود و احساس گناه او را درک می کند. او در خصوص زمان تولید نهایی این کار گفت : این فیلم نهایتا در اواخر سال 88 پس از زحمت های بسیار آغاز شد. او در این خصوص گفت: ما پلات کار را به منطقه دیگری بردیم تا بتوانیم راحت تر به ساختن بپردازیم. او ادامه داد: ما بر طرح اولیه وفادار مانده بودیم و در این کار لحن و ماجرا را آداپته کردیم تا به فرم نهایی برسد.

نقطه تاکید این جلسه بیش از همه به تاثیر فیلمبرداری و انتخاب کادرها و به خصوص بکارگیری سینماسکوپ اختصاص داشت که توسط مسعود فراستی بیان شد. با این که جیرانی سعی داشت استفاده بیشتری را از زمان برنامه ببرد و به مباحث مهمی مثل فیلمنامه برسد اما مانور بیشتر بر روی فیلمبردازی و تصاویر بود که بیس از همه فراستی بر آن تاکید داشت. فراستی از جنبه ای موافق قضیه بود و از طرف دیگر به مخالفت می پرداخت. موافقت او در این فیلم بر حضور مهدی نادری و تورج اصلانی بود که طرفدار سینمای تجاری نیستند و یک موضوع خاص را برای ساخت انتخاب کرده اند. مخالفت فراستی ولی در خصوص استفاده بیش از حد کلوزآپ هایی بود که به اعتقاد وی باعث دوری بیننده از شخصیت واقعی کاراکتر می شود.

او در این باره گفت: این کلوزآپ های بیش از حد موجب می شود تا بیننده از شخصیت دور شود و معنای اصلی آن را درک نکند. او همچنین درباره دلیل استفاده از سینما سکوپ و منطق روایتی آن از تورج اصلانی سوالی پرسید و اصلانی در پاسخ گفت: ببینید ما باید فضاهای مختلفی در آنجا را ترسیم می کردیم در حالی که خیلی از مکان ها واقعی نود و ما فقط باید شبیه آنها را به وجود می آوردیم.همین نکته موجب می شد تا ما با محدودیت بیشتری روبرو باشیم. او درباره استفاده از کلوزآپ ها گفت: ما برای واقعی تر نشان دادن این لحظه ها توانستیم از کلوزآپ ها و لحظه های حسی که به وجود می آید،استفاده کنیم. او ادامه داد: ما باید تنهایی آدمها را توصیف می کردیم؛ آدم ها در اینجا تنها هستند.شخصی قتلی را انجام داده و حالا در این مکان تنها شده است؛ بنابراین ما در اینجا از این روش ها برای بیان تنهایی آن آدم ها بهره بردیم. اصلانی گفت : ما با همین محدودیت ها سعی کردیم که به باور فیلم نزدیک شویم.البته در این خصوص فراستی و جیرانی چندان هم موافق ماجرا نبودند. اصلانی ادامه داد : ما درابتدا با تصور دیگری پیش می رفتیم درست مثل این که می خواستیم یک ارکستر سمفونیک داشته باشیم و بعد کم کم رسیدیم به چند ساز ساده که یک موسیقی ساده در آن داشته باشیم. در این مورد مهدی نادری نظر دیگری داشت و گفت: آنچه که آقای فراستی می گویند بیشتر بر نظرات شخصی خودشان استوار است که اتفاقا محترم است در حالی که به نظر من با به کار گرفتن کلوزآپ ها هیچ زمان دوری از شخصیت به وجود نمی آید. او گفت من نمی دانم الان چطور باید جواب بدهم چون در واقع نمی دانم روش نقد آقای فراستی الان بر چه اساسی است. او گفت که مشخص نیست ایشان نقد خشصی خود را مطرح می کنند یا شکل کلاسیک باید این طور باشد.البته گزارش های مردمی در برنامه نیز حاکی از این بود که ریتم آرام فیلم باعث خستگی اکثر بینندگان شده است. پانته آبهرام به عنوان بازیگر همین فیلم کمی از نام گذاری فیلم خاص و فیلم عام ناراحت بود و گفت : من وقتی به تماشای فیلم بدرود بغداد می نشینم به هیچ وجه فکر نمی کنم که قرار است یک فیلم خاص ببینم بلکه فکر می کنم که در حال دیدن یک فیلم خوب هستم.او گفت : به نظر باید این روش کمی تغییر کند و پیش از دیدن فیلم آن را قضاوت نکنیم چون با این کار خود به خود یک پیش داوری به وجود می آید که این فیلم در گروه خاص قرار می گیرد.ما در واقع با این کار به اشتباه به بیننده می گوییم که باید یک فیلم خاص ببیند.     

مهدی نادری در انتهای برنامه کمی گلایه به خرج داد و گفت: من هشت سال از عمرم را روی این پروژه صرف کردم و الان نیز انتظار تشویق های آنچنانی از سوی مسئولین را ندارم اما می خواهم که آنان فقط اجازه دهند که من و جوان هایی مثل من فیلمشان را بسازند. این مهم ترین خواسته ای است که من از مدیران  و این نظام دارم.

این جلسه برنامه هفت در حالی به پایان رسید که مهمانان برنامه و به ویژه مهدی نادری تقاضای زمان بیشتری را برای صحبت کردن طلب کرده بودند.اما با وجود حاشیه هایی که در برنامه مطرح شد،شاید دیگر زمان کافی برای تحلیل شخصیت و فیمنامه باقی نمانده بود. فریدون جیرانی طبق روال سعی داشت تا از شخص خاصی جانبداری نکند و بر روند برنامه تسلط داشته باشد اما به هر حال در لحظه ای هم با لحن شوخی این نکته را به فراستی یادآور شد که هیچ فیلمی را با این دقت و ظرافت به تماشا نمی نشسته است. همین نکته موجب شد تا مهمانان تا مدتی بخندند. جلسه نقد و بررسی فیلم بدرود بغداد از جمله بحث هایی بود که با وجود حاشیه ها اما با دقت و ریزبینی خاصی انجام شد و می توان گفت با این که نتیجه مهمی از این برنامه دریافت نشد اما موضوع خاصی مثل فیلمبردازی و روش های مربوط به آن مورد بررسی قرار گرفت.

فرناز عبادی