سخنان پناهيان در همايش دين و رسانه
عليرضا پناهيان، در همايش دين و رسانه، با طرح اين پرسش كه آيا هر كس توانايي در علوم ديني را پيدا كرد، قدرت گزينش و تركيب را براي انتقال مفاهيم ديني دارد؟ به ضعف انتقال مفاهيم ديني در تلويزيون پرداخت.
به گزارش فارس، در اين مراسم عليرضا پناهيان گفت: من در برخي سخنانم خيلي تند به نقد رسانه پرداختهام، آن هم در زماني كه خيليها ساكت بودند. هزينه آن را نيز پرداخت كردهام و بيشتر از آن هم حاضرم پرداخت كنم. درباره برنامههاي امسال تلويزيون نيز بايد بگويم من امسال ماه رمضان اصلا تلويزيون نگاه نكردم در حالي كه بايد فيلم يا سريالي كه بخواهم آن را نقد كنم، خودم ديده باشم.
وي افزود: من مدتهاست تلويزيون نميبينم و از اين جهت عقب ماندگي علمي دارم.
وي با بيان اينكه توليد يك محصول ديني در رسانه را بايد درسه مرحله مورد مطالعه قرار داد، اظهار داشت: اولين مرحله به دين ربط پيدا ميكند و به رشته تخصصي تبليغ راه پيدا ميكند. وقتي ميخواهيم دين را به جامعه منتقل كنيم مقدمه لازم دارد كه در حوزههاي علميه كمتر به آن پرداخته ميشود. يك طلبه در طول تحصيل خود درسهايي چون رسائل، مكاسب و فقه و اصول و ... را ميخواند اما وقتي ميخواهد بالاي منبر بيايد كتاب اصول كافي را باز ميكند. راه استنباط احكام شرعي از متون مرجع را هم بلد است. معارفي را انتخاب ميكند و به سخنراني ميپردازد.
وي ادامه داد: ما اينجا يك حلقه مفقوده داريم و نميتوانيم هر مجموعهاي از معارف ديني را بدون قدرت گزينش و پردازش به جامعه عرضه كنيم. هر طلبهايي در حوزههاي علميه، توانايي اين گزينش و پردازش را از لحاظ محتوايي و ادبي ندارد. لذا هر كس عالم ديني شد لزوما مبلغ نيست.
پناهيان گفت: تبليغ به يك انسانشناسي و جامعهشناسي عميق و فرماندهي شده نياز دارد كه علمش در حوزههاي علميه توليد نشده است. هر كس به عربي مسلط شد لزوما نميتواند برنامهريز باشد. نميتواند بگويد كدام بخشهاي تاريخ انسانساز است اين نياز به علوم ديگر دارد.
وي در ادامه سخنان خود گفت: ما در مقام انتقال مفاهيم ديني به هر رسانهاي دچار اين مشكل اساسي در حوزههاي علميه هستيم كه در اين پايگاهها، بايد تصحيح و درست شود. آيا هر كس توانايي در علوم ديني را پيدا كرد و آگاهي نسبت به معارف ديني داشت قدرت گزينش، تركيب و ... را براي انتقال مفاهيم ديني دارد؟ اين اولين مشكل رسانه ما است. يك نفر آگاهي ديني دارد و فيلمساز و كارشناس ديني نيز محسوب ميشود.
پناهيان در ادامه سخنان خود در جمع دانشجويان دانشگاه امام صادق (ع) تصريح كرد: نكته ديگري كه بايد به آن توجه كنيم تا به يك رسانه ديني برسيم، اين است كه وقتي اين معارف انتخاب شد، به سختي ميتوان فهميد علم آن را چه كسي دارد. بايد به اين بپردازيم كه اين معارف را به مصرف رسانهاي تبديل كنيم و اين علم نميخواهد، بلكه به حكمت نياز دارد. نه اينكه فيلمنامه بنويسد. فيلمنامه، كارگردان، برنامهساز، علوم حوزوي استخراج شده درست هم هست؛ همه اينها آماده است به اضافه علم حكمت كه بايد حلقه واصله بين اينها ايجاد شود.
وي ادامه داد: در اين باره بسياري از مديران صدا و سيما ارجاع ميدهند كه ما يك پژوهشگاه اسلامي در قم داريم. اين محل چه ميكند؟ در نهايت اين معارف را براي شما درست طبقهبندي ميكند. رابطه اينها را چه كسي بايد پيدا كند؟ ما اين حلقه را كم داريم. اين حكما دستي در معارف ديني قابل توزيع دارند و دستي هم بر عمق جان مخاطب دارند و با حكمت قضاوت ميكنند.
پناهيان در ادامه سخنان خود گفت: نكته سوم هنر است و كسي كه بتواند اين حكمت را به محصول هنري تبديل كند، در اين زمينه شهيد آويني را مثال ميزنم؛ او هنر و سوزش را با هم داشت. در عرصه هنر عامل ديگري هم به نام مديريت رسانه داريم كه لازم نيست عالم ديني باشد اما بايد هنرمند شناس، حكيم شناس و عالم ديني شناس باشد به نظر من ما در هر چهار عرصه مشكل داريم و نتيجهاش آن چيزي ميشود كه ديديم.
پناهيان در بخش پرسش و پاسخ دانشجويان در پاسخ به اين سؤال كه آيا رسانه ملي با توجه به حكومت اسلامي يك رسانه عمومي است يا ديني، گفت: بين رسانه و دين هيچ تعارض ذاتي وجود ندارد. من قبول ندارم كه چون جنس رسانه متعلق به سرزمين كفرآميز غرب است، پس نبايد از آن استفاده كرد. رسانه و دين تناسبات بسياري دارند. ما ميتوانيم تعريف جديدي را به جهانيان عرضه كنيم. رسانه با دين تعارضي ندارد.
پناهيان در پاسخ به سؤال ديگري با اين مضمون كه آيا كارشناس مذهبي فيلتر تاييد محتواي مذهبي يك فيلمنامه توليد شده است يا اينكه نگرش يك كارشناس مذهبي به عقبتر بازگشته و خود روي خميرمايه يك فيلمنامه اثر گذاشته است، نيز گفت: از وقتي كه مديران مذهبيتر به رسانهها آمدند وضعيت رسانهها افت بيشتري پيدا كرده است و امكان گفت و گو نيز از بين رفته است.
وي ادامه داد: قدرت درامپردازيها ضعيف و تركيبي شده است. نصف درام مذهبي و نصف نامذهبي شده است و تركيب بين كفر و ايمان به نفاق تبديل ميشود و ما در سريالها با چنين چهرهاي مواجه ميشويم. در اين كارها، نه حكمت و نه قدرت دستهبندي و نه قدرت هنري وجود دارد گاهي نيز وقتي مديران سيما از توبه نصوح حمايت ميكنند، جاي تعجب است. در اين فيلم، توبه كن خود را رسوا ميكند. وقتي مدير رسانهاي حتي اندكي سينماي ديني بلد نيست، چگونه ميتوان با او صحبت كرد؟ فكر ميكنيد گفت وگو با او نتيجه ميدهد.
پناهيان در پاسخ به سؤال ديگري مبني بر اينكه چگونه ميتوان مشاركت مردم را در صدا و سيما بالا برد، گفت: مشاركت مردم با صدا و سيما بالاست و مباحثي مطرح ميشود اما در اين مباحث، مباحث تخصصي دفن ميشوند.
وي افزود: راحتترين جايي كه ميتوان عوامفريبي كرد جايي است كه پاي رسانه باز ميشود، بايد توليد دانش كنيم تا رسانه ديني را هدايت كند. رسانه بايد اين دانش را بپذيرد و افكار عمومي هم بايد سطحش بالا برود.
پناهيان با تاكيد بر اينكه يكي از راههاي اصلاح رسانه بالا بردن سطح افكار عمومي است، گفت: حساب خود رسانه از كارگردان جداست و برخي از مديران كه پاي آن را امضا كردهاند از آن دفاع ميكنند. كارشناسان بايد سريال را ارزيابي كنند و اگر واقعا مفيد نيست نبايد پخش شود حتي اگر ميلياردها تومان هزينه ساخت آن باشد.
به گزارش فارس، در اين مراسم عليرضا پناهيان گفت: من در برخي سخنانم خيلي تند به نقد رسانه پرداختهام، آن هم در زماني كه خيليها ساكت بودند. هزينه آن را نيز پرداخت كردهام و بيشتر از آن هم حاضرم پرداخت كنم. درباره برنامههاي امسال تلويزيون نيز بايد بگويم من امسال ماه رمضان اصلا تلويزيون نگاه نكردم در حالي كه بايد فيلم يا سريالي كه بخواهم آن را نقد كنم، خودم ديده باشم.
وي افزود: من مدتهاست تلويزيون نميبينم و از اين جهت عقب ماندگي علمي دارم.
وي با بيان اينكه توليد يك محصول ديني در رسانه را بايد درسه مرحله مورد مطالعه قرار داد، اظهار داشت: اولين مرحله به دين ربط پيدا ميكند و به رشته تخصصي تبليغ راه پيدا ميكند. وقتي ميخواهيم دين را به جامعه منتقل كنيم مقدمه لازم دارد كه در حوزههاي علميه كمتر به آن پرداخته ميشود. يك طلبه در طول تحصيل خود درسهايي چون رسائل، مكاسب و فقه و اصول و ... را ميخواند اما وقتي ميخواهد بالاي منبر بيايد كتاب اصول كافي را باز ميكند. راه استنباط احكام شرعي از متون مرجع را هم بلد است. معارفي را انتخاب ميكند و به سخنراني ميپردازد.
وي ادامه داد: ما اينجا يك حلقه مفقوده داريم و نميتوانيم هر مجموعهاي از معارف ديني را بدون قدرت گزينش و پردازش به جامعه عرضه كنيم. هر طلبهايي در حوزههاي علميه، توانايي اين گزينش و پردازش را از لحاظ محتوايي و ادبي ندارد. لذا هر كس عالم ديني شد لزوما مبلغ نيست.
پناهيان گفت: تبليغ به يك انسانشناسي و جامعهشناسي عميق و فرماندهي شده نياز دارد كه علمش در حوزههاي علميه توليد نشده است. هر كس به عربي مسلط شد لزوما نميتواند برنامهريز باشد. نميتواند بگويد كدام بخشهاي تاريخ انسانساز است اين نياز به علوم ديگر دارد.
وي در ادامه سخنان خود گفت: ما در مقام انتقال مفاهيم ديني به هر رسانهاي دچار اين مشكل اساسي در حوزههاي علميه هستيم كه در اين پايگاهها، بايد تصحيح و درست شود. آيا هر كس توانايي در علوم ديني را پيدا كرد و آگاهي نسبت به معارف ديني داشت قدرت گزينش، تركيب و ... را براي انتقال مفاهيم ديني دارد؟ اين اولين مشكل رسانه ما است. يك نفر آگاهي ديني دارد و فيلمساز و كارشناس ديني نيز محسوب ميشود.
پناهيان در ادامه سخنان خود در جمع دانشجويان دانشگاه امام صادق (ع) تصريح كرد: نكته ديگري كه بايد به آن توجه كنيم تا به يك رسانه ديني برسيم، اين است كه وقتي اين معارف انتخاب شد، به سختي ميتوان فهميد علم آن را چه كسي دارد. بايد به اين بپردازيم كه اين معارف را به مصرف رسانهاي تبديل كنيم و اين علم نميخواهد، بلكه به حكمت نياز دارد. نه اينكه فيلمنامه بنويسد. فيلمنامه، كارگردان، برنامهساز، علوم حوزوي استخراج شده درست هم هست؛ همه اينها آماده است به اضافه علم حكمت كه بايد حلقه واصله بين اينها ايجاد شود.
وي ادامه داد: در اين باره بسياري از مديران صدا و سيما ارجاع ميدهند كه ما يك پژوهشگاه اسلامي در قم داريم. اين محل چه ميكند؟ در نهايت اين معارف را براي شما درست طبقهبندي ميكند. رابطه اينها را چه كسي بايد پيدا كند؟ ما اين حلقه را كم داريم. اين حكما دستي در معارف ديني قابل توزيع دارند و دستي هم بر عمق جان مخاطب دارند و با حكمت قضاوت ميكنند.
پناهيان در ادامه سخنان خود گفت: نكته سوم هنر است و كسي كه بتواند اين حكمت را به محصول هنري تبديل كند، در اين زمينه شهيد آويني را مثال ميزنم؛ او هنر و سوزش را با هم داشت. در عرصه هنر عامل ديگري هم به نام مديريت رسانه داريم كه لازم نيست عالم ديني باشد اما بايد هنرمند شناس، حكيم شناس و عالم ديني شناس باشد به نظر من ما در هر چهار عرصه مشكل داريم و نتيجهاش آن چيزي ميشود كه ديديم.
پناهيان در بخش پرسش و پاسخ دانشجويان در پاسخ به اين سؤال كه آيا رسانه ملي با توجه به حكومت اسلامي يك رسانه عمومي است يا ديني، گفت: بين رسانه و دين هيچ تعارض ذاتي وجود ندارد. من قبول ندارم كه چون جنس رسانه متعلق به سرزمين كفرآميز غرب است، پس نبايد از آن استفاده كرد. رسانه و دين تناسبات بسياري دارند. ما ميتوانيم تعريف جديدي را به جهانيان عرضه كنيم. رسانه با دين تعارضي ندارد.
پناهيان در پاسخ به سؤال ديگري با اين مضمون كه آيا كارشناس مذهبي فيلتر تاييد محتواي مذهبي يك فيلمنامه توليد شده است يا اينكه نگرش يك كارشناس مذهبي به عقبتر بازگشته و خود روي خميرمايه يك فيلمنامه اثر گذاشته است، نيز گفت: از وقتي كه مديران مذهبيتر به رسانهها آمدند وضعيت رسانهها افت بيشتري پيدا كرده است و امكان گفت و گو نيز از بين رفته است.
وي ادامه داد: قدرت درامپردازيها ضعيف و تركيبي شده است. نصف درام مذهبي و نصف نامذهبي شده است و تركيب بين كفر و ايمان به نفاق تبديل ميشود و ما در سريالها با چنين چهرهاي مواجه ميشويم. در اين كارها، نه حكمت و نه قدرت دستهبندي و نه قدرت هنري وجود دارد گاهي نيز وقتي مديران سيما از توبه نصوح حمايت ميكنند، جاي تعجب است. در اين فيلم، توبه كن خود را رسوا ميكند. وقتي مدير رسانهاي حتي اندكي سينماي ديني بلد نيست، چگونه ميتوان با او صحبت كرد؟ فكر ميكنيد گفت وگو با او نتيجه ميدهد.
پناهيان در پاسخ به سؤال ديگري مبني بر اينكه چگونه ميتوان مشاركت مردم را در صدا و سيما بالا برد، گفت: مشاركت مردم با صدا و سيما بالاست و مباحثي مطرح ميشود اما در اين مباحث، مباحث تخصصي دفن ميشوند.
وي افزود: راحتترين جايي كه ميتوان عوامفريبي كرد جايي است كه پاي رسانه باز ميشود، بايد توليد دانش كنيم تا رسانه ديني را هدايت كند. رسانه بايد اين دانش را بپذيرد و افكار عمومي هم بايد سطحش بالا برود.
پناهيان با تاكيد بر اينكه يكي از راههاي اصلاح رسانه بالا بردن سطح افكار عمومي است، گفت: حساب خود رسانه از كارگردان جداست و برخي از مديران كه پاي آن را امضا كردهاند از آن دفاع ميكنند. كارشناسان بايد سريال را ارزيابي كنند و اگر واقعا مفيد نيست نبايد پخش شود حتي اگر ميلياردها تومان هزينه ساخت آن باشد.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
