سفارت انگلیس از دیگ پلو تا فتنه سبز

کار، کار انگلیسی ها است. این دیگر نه یک ضرب المثل بلکه به واقعیتی در میان مردم تبدیل شده است. امروز انگلیس نه تنها در حوزه سیاست بلکه در حوزه های اجتماعی و اقتصادی کشورمان نیز فعالیت می کند و رد پای استعمارگر پیر را می توان در بسیاری از ناآرامی های دید. این حضور و دخالت انگلیس ها در امور داخلی کشورهای مختلف به ویژه ایران به حدی گسترده است که ذکر و شمارش آنها مثنوی هفتاد من کاغذ است . مثنوی که از صدها سال پیش آغاز و همچنان ادامه دارد. حالا امروز با توسعه علوم، به خصوص دانش دیپلماتیک سفارت انگلیس در ایران به جزیره امن بریتانیا برای هدایت دشمنی ها علیه نظام جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. مرکزی که چند ماهی است با مطرح شدن احتمال تعطیل شدنش بریتانیا را وادار به تحرکات پیش دستانه کرده است.

اقداماتی خلاف حسن میزبانی
اما تازه ترین واقعه ای که در ایران روی داده است ماجرای تعطیلی خود خواسته و ناگهانی این سفارت و درگیری کارکنان آن با مراجعین به سفارت بود. اگرچه سفارت انگلیس پس از این تعطیلی بلافاصله اقدام به بازگشایی سفارت خود در تهران کرد اما این تعطیلی را بهانه ای کرد تا سایت اطلاع رسانی خود را به رسانه ای ضد انقلاب تبدیل کند و اخباری مغایر منافع جمهوری اسلامی ایران در آن درج کند. اقدامی که بر خلاف حسن میزبانی است. در مجموع آن چیز مشخص است این است که مردم و مسئولان کشورمان به این رفتار بحث برانگیز سفارت بریتانیا در تهران عادت کرده اند و می دانند انگلیسی که کارکناش این روزها در نقش رهبران آشوب های خیابانی ظاهر می شوند فرزندان همان هایی هستند که در سفارت انگلیس برای جذب مشروطه خواهان دیگ پلو بار گذاشته بودند.

دیپلماتهایی با زبان اغتشاش
شاید بتوان به صراحت اینگونه گفت که انگلیس دخالت ها و دشمنی های خود با ایران را پس از وقایع سال 88 علنی تر کرده است. این سفارت که نقش بسیار عمده ای در سازماندهی و راه اندازی اغتشاشات پس از انتخابات داشت، طرح های خود را برای راه اندازی انقلاب رنگی در ایران از سال 87 با تشکیل کلاس های خبرنگاری و همچنین شناسایی NGO های فعال در داخل ایران و آموزش آنها برای روز موعود آغاز کرد. دیپلماتهای سفارت همچنین در ایام تبلیغات انتخاباتی نیز ملاقات های مستمری با اعضای فعال ستادهای موسوی و کروبی داشته اند. پس از روشن شدن آتش درگیری ها در تهران، کارکنان سفارت بریتانیا در نقش رهبران آشوب های خیابانی ظاهر شدند و اقدام به تحریک و هدایت شرکت کنندگان در این آشوب ها کردند. این حضور به حدی علنی بود که تعدادی از کارکنان سفارت توسط نیروهای امنیتی دستگیر شدند، اگرچه بنا به دلایل نا معلوم این افراد پس از چندی آزاد و در مقابل قاضی حاضر نشدند. بر اساس گزارش های رسمی جدای از کارکنان محلی سفارت انگلیس که در اغتشاشات حضور مستقیم داشتند، برخی از کارکنان غیر محلی نیز در صحنه آشوب ها حضوری فعال داشتند. بر این اساس، گزارشها حاکی از آن است که «آلکس پنیفلد» دبیر اول سیاسی و «توماس برن» دبیر دوم سیاسی در مورخه 24/3/1388 در خیابان سنایی حین درگیری و تظاهرات حضور داشته است. علاوه بر این، «ساموئل مورگان» دیپلمات بخش روابط عمومی این سفارتخانه نیز در مورخه 25/3/1388 در حوالی خیابان شهید مطهری و شریعتی حین تظاهرات و دستگیری برخی معترضین حضور داشته است. علاوه بر این «توماس برن» و «پاول بلامی» معاون بخش ویزا(اخراجی از کشور) نیز در برخی از درگیری ها حضور داشته است که اسناد این حضور در اختیار نیروهای امنیتی قرار دارد. تمامی این ها در حالی است که حسین رسام وابسته مطبوعاتی سفارت انگلیس در تهران که در همین ایام بازداشت شد، به صراحت پرده از نقش سفارت استعمارگر پیر در اغتشاشات برداشت.
اما هیچ کدام از این دستگیری ها نتوانست از اشتیاق بریتانیا برای دخالت در امور ایران بکاهد چراکه درست یک سال بعد کارکنان سفارت، بار دیگر نقش مهمی در درگیری های پراکنده روز 25 بهمن تهران ایفا کردند. بر اساس گزارش ها افراد وابسته به لانه جاسوسی انگلیس روز 25 بهمن با حضور در صحنه درگیری ها با ماشینهای پلاک سیاسی اقدام به فیلم برداری و عکس برداری از درون ماشینها می نمودند. همچنین ترددهای مشکوکی در نقاط حادثه خیز تهران در ساعاتی قبل از اغتشاشات داشتند.

مجلس به دنبال قطع روابط با انگلیس
همین اقدامات توسط جزیره ثبات انگلیس (سفارت) در تهران بود که قطع روابط با انگلیس را به خواستی عمومی در جامعه تبدیل کرد. خواستی که نمایندگان مجلس آن را درک و بررسی آن را با تصویب فوریت طرح آغاز کردند. طرحی که با نظر لاریجانی برای بررسی بیشتر به کمیسیون امنیت ملی فرستاده شد. کمیسیون امنیت ملی در گام‌های اولیه به بررسی حوزه‌های کاهش و قطع کامل رابطه با دولت بریتانیا پرداخت و طرح مذکور را از قطع کامل روابط به کاهش رابطه تغییر و بعد از تصویب، آنرا به هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی ارسال کرد.
در حالی‌که چندین ماه از ارسال طرح کاهش رابطه با انگلیس به هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی می‌گذرد، هنوز بررسی آن در دستور کار مجلس قرار نگرفته و گفته می شود که پس از پایان بررسی و تصویب لایحه بودجه در مجلس، این طرح باردیگر به صحن علنی می آید تا تصمیمی تاریخی برای چهارصد سال رابطه ایران و انگلیس گرفته شود. این درحالی است که با مطرح شدن این موضوع و جدیت نمایندگان در مجلس برای قطع روابط سیاسی با انگلیس، بریتانیا در اقدامی پیش دستانه سفیر خود در تهران را با اعطای سمتی در افغانستان از ایران خارج کرد و این سفارت عملا مدت دو ماه و نیم است که بدون سفیر توسط کنسول اداره می شود.

کاهش رابطه یا قطع رابطه؟
اما در این میان موضوع مهمی که مطرح می شود تعیین نوع رابطه ایران و انگلیس است. چراکه در مجلس دو دیدگاه مختلف در این خصوص وجود دارد. دیدگاهی که معتقد به قطع کامل رابطه و تعطیلی سفارت انگلیس در تهران است و دیدگاه دومی که مخالف قطع کامل رابطه است و اعتقاد به کاهش سطح روابط دارد.
در این خصوص اسماعیل کوثری که یکی از موافقان قطع کامل روابط با بریتانیا است به خبرنگار جوان می گوید: ما باید یک دیپلماسی محکم داشته باشیم و با خباثت های انگلیس ها علیه کشورمان، برخورد شدید داشته باشیم.
وی در پاسخ به این سوال که فکر می کنید سرانجام این طرح( قطع رابطه با انگلیس) به کجا بیانجامد ادامه می دهد: در این خصوص هیات رئیسه مجلس تصمیم خواهد گرفت اما من معتقد به قطع رابطه هستم و قطع رابطه سطح و میزان ندارد.
در طرف مقابل این دیدگاه نیز غلامرضا کرمی دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی قرار دارد که وی به کاهش سطح روابط اعتقاد دارد. وی در این خصوص می گوید: به نظر من نظام مصالحی دارد که باید این مصالح را در نظر گرفت. شاید قطع کامل روابط با انگلیس در برهه ای این مصالح را خدشه دارد کند. بنابراین ما باید در ابتدا اقدام به کاهش روابط با انگلیس کنیم و سپس با رفع نیازها در طول زمان اقدام به قطع کامل روابط کنیم.
وی ادامه می دهد: ایران با قطع کامل روابط عملا دست خود را در قبال اقدامات خصمانه انگلیس علیه کشورمان می بندد و ما اهرم فشار خود به بریتانیا را از این طریق از دست می دهیم. حتی با توجه به وضعیت تحریم ها ممکن است قطع روابط مشکلات اقتصادی نیز برای ما به وجود بیاورد. بنابراین در شرایط فعلی صلاح به کاهش روابط است نه قطع آن.
این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در پاسخ به این سوال خبرنگار جوان که منظور شما از کاهش سطح روابط، حذف سفیر و نصب کنسول است که وی پاسخ می دهد: به نظر من وجود سفیر بسیار بهتر از کنسول است چراکه ایران با داشتن سفیر در انگلیس می تواند تحرکات بیشتری را دنبال کند. منظور دقیق من از کاهش روابط، کاهش مناسبات اقتصادی و سیاسی است نه نزول سفیر به کنسول.

 جعفر تکبیری/ جوان