‌ليبرال‌ها از آمريكا مي‌ترسيدند

بولتن نیوز: در سالروز آزادی گروگان های آمریکایی بازخوانی پرونده 444 روز اسارت و نحوه آزادی این گروگان ها می تواند به خودی خود بسیاری از پشت پرده های  روزهای اسارت و نحوه آزادی گروگان ها را بازگو کند. اخیرا یکی از گروگان های آمریکایی در مصاحبه با سایت تاریخ ایرانی با اشاره به روزهای اسارت در ایران از برخورد مناسب دانشجویان ایرانی به نیکی یاد کرده است و در عین حال در واکنش به سخنان محسن میردامادی که اشغال سفارت آمریکا را از افتخارات خود خوانده بود آن را یک اشتباه بزرگ ایرانیان برشمرده بود. اما روند جریانات داخلی برای آزادی گروگان هایی که دستگیری آنان و فتح لانه جاسوسی مسئله مهمی بود که در سال دوم انقلاب تمام کشور را درگیر خود کرده بود.

بعد از اشغال سفارت آمریکا در تهران و به گروگان رفتن 52 نفر از کارکنان آن اولین اظهار نظرها از سوی دولت موقت وقت و اعضای نهضت آزادی مطرح شد . آن جا که مهدی بازرگان از موضع رسمی نهضت آزادی به شدت با ماندن گروگان ها در ایران مخالفت می کند و آزادی آنها را خواستار می شود اما با استعفایش طومار دولتش به پایان می رسد و این بار نوبت بنی صدر و دار و دسته اش می شود که در مسند قدرت به اظهار نظر در این زمینه بپردازند . بنی صدر و جریان طرفدار او گرچه در اولین دیدگاه های خود به شدت از حرکت دانشجویان امام حمایت می کردند و با حضور در محل سفارت به سخنرانی های حمایت آمیز می پرداختند ولی کم کم روی دیگر خود را نشان دادند و خواستار آزادی گروگان ها شدند . اما در این میان تنها گروهی که به طور صریح از این کار اعلام حمایت کرد دبیر کل حزب جمهوری اسلامی بود که در مصاحبه های گوناگون با اعلام حمایت از دانشجویان اشغال سفارت را نقطه عطفی در تاریخ انقلاب می داند. شهید بهشتی  با بیان اینکه مجموع برآیند این حرکت دانشجویان به نفع انقلاب است تحمل خسارت های وارد شده به کشور را از قبال این موضوع را آسان می داند.

در میان این کشمکش ها و اظهار نظر ها اما گروگان های آمریکایی در محل سفارت تهران بعد از بازجویی هایی که زیر نظر موسوی خوئینی ها صورت گرفت با امکانات مهیا شده به زندگی مشغول شدند و حتی طی دیداری که آیت الله خامنه ای (مدظله) از محل سفارت داشت کتاب هایی نیز برای مطالعه در اختیار گروگان ها قرار گرفت . در این میان جوزف سوبیک گروهبان دوم ارتش آمریکا که در سفارت تهران فعالیت می کرد بیش ترین همکاری را در ارائه اطلاعات به دانشجویان ایرانی ایفا نمود و به دلیل همکاری های خود با ایران از دریافت مدال لیاقت توسط ریگان محروم شد .  مدت کوتاهی بعد از آزادی، گروگان‌های آمریکایی در خاطرات خود در تایید صحت گزارش‌های رسانه‌ای در رابطه با همکاری نزدیک گروهبان سوبیک، از برخورد صمیمانه و متفاوت گروگان‌گیران ایرانی با گروهبان جوان آمریکایی مطالبی نقل کردند. دولت آمریکا نیز با سوبیک پس از بازگشت به وطن برخورد مناسبی نکرد. وزارت دفاع ایالات متحده (پنتاگون)، به 20 نفر از 21 نظامی آمریکایی که جزو 52 گروگان سفارت آمریکا در تهران بودند، مدال ویژه افتخار اعطا کرد. سوبیک نظامی جوانی بود که به دلیل همکاری با مقامات ایرانی شایسته دریافت این مدال شناخته نشد. گروگان‌های آمریکایی هریک به گونه‌ای سوبیک را جاسوس، ترسو و خیانتکار معرفی می‌کردند. آنها اعلام کردند تنها کسی که اتاق محرمانه سفارت را به گروگان‌گیرهای ایرانی نشان داد، گروهبان سوبیک بود. گروگان‌ها معتقد بودند که نیازی به این همه همکاری با دانشجویان ایرانی نبود، اما سوبیک ساده‌ترین راه ممکن را انتخاب کرد.

اما در بیرون سفارت جریان لیبرال ها به شدت به دنبال آزادی گروگان ها و تیره نشدن روابط دولت جدید ایران با آمریکا بودند و کشمکش ها با نیروهای انقلابی تا آنجا پیش رفت که بالاخره امام طی دستوری وظیفه تعیین تکلیف گروگان ها را به تشکیل مجلس و بررسی آن توسط نمایندگان مردم منوط کرد. با تشکیل مجلس اول شورای اسلامی که برآیندی از نیرو های انقلابی و لیبرال در آن فعالیت می کردند تعیین تکلیف آزادی گروگان ها به عنوان اولین دستور کار مهم مجلس در اختیار نمایندگان مردم قرار گرفت و پس از بررسی های کمسیون سیاست خارجی مجلس قرار شد با تشکیل کمسیونی ویژه این مساله بررسی شود .در  نشست دهم مهرماه 1359 مجلس اعضای کمیسیون ویژه رسیدگی به مساله گروگان‌ها را انتخاب کرد.آیت الله سیدعلی خامنه‌ای، آیت الله محمد موسوی خوئینی‌ها، آیت الله محمد یزدی، علی اکبر پرورش، سید محمد خامنه‌ای،سید محمدکاظم موسوی بجنوردی و علی اکبر ناطق نوری به عضویت این کمیسیون در آمدند. مجلس در مصوبه خود تاکید کرد که اعضای این کمیسیون حق هیچ‌گونه مذاکره مستقیم و یا غیرمستقیم با مقامات آمریکایی را ندارند.

براساس تصمیم مجلس "قرار شد این کمیسیون تحقیقات خود را ادامه دهد و خواسته‌هایش را مشخص و آنها را در مجلس مطرح کند تا پس از تصویب آنها از طریقی که بعدا مشخص کرده و خواهد شد، این خواسته‌ها به دولت آمریکا گفته شود و اگر آنها موافقت کردند و پذیرفتند، گروگان‌ها آزاد شوند."(انقلاب در بحران ص216)

پس از تشکیل مجلس شورای اسلامی، آمریکا طی نامه‌ای از مجلس خواست تا نسبت به آزادی گروگان‌ها تصمیم بگیرد، مجلس نیز در پاسخ به نامه آمریکا نامه‌ای تنظیم کرد و از دولت آمریکا خواست که متن نامه در رسانه‌های عمومی ‌آمریکا منعکس شود وگرنه دلیل بر عدم حسن نیت آمریکاست. مجلس در 11 آبان 1359 موضوع شرایط آزادی گروگان‌ها را بررسی کرد. در این نشست پیشنهادهای زیادی مطرح شد، پیشنهاداتی که بسیاری از آنان غیرعملی بود. یکی از پیشنهادها این بود که "آمریکا متعهد شود، شبکه‌های رادیو تلویزیونی سراسر این کشور را به طور همزمان به مدت سه ساعت در اختیار دولت جمهوری اسلامی ایران قرار دهد و دولت ایران حق داشته باشد به هر نحوی که صلاح می‌داند، از این فرصت استفاده کند." پیشنهادها دیگر این بود:"دولت آمریکا بهای نقض حقوق بشر 36 میلیون ایرانی از 28 مرداد 1332 تا به حال را محاسبه کند و بپردازد."پیشنهادها آنقدر زیاد بود که امام روی چهار نکته تاکید کردند تا جلوی بحث‌های غیرعملی گرفته شود."عدم دخالت سیاسی و نظامی ‌آمریکا در ایران، آزادسازی سرمایه‌های ملت ایران، لغو تحریم‌های اقتصادی و مالی علیه ایران و بازگرداندن اموال شاه معدوم" این چهار شرط اصلی امام بود که مجلس هم روی آن تاکید کرد. سرانجام در 11 آبان 59 چهار شرط پیشنهادی کمیسیون ویژه درباره گروگان‌های آمریکایی به تصویب رسید:

*آزاد گذاشتن تمامی‌سرمایه‌های ایران

*لغو تمام ادعاهای امریکا علیه ایران

*تضمین عدم دخالت سیاسی و نظامی‌امریکا در ایران

*باز پس دادن اموال شاه

ادامه دارد . . .