«روزی كه صدام به دام افتاد»به روایت تصویر

روز چهاردهم دسامبر سال 2003، مقامات آمریكایی اعلام كردند كه صدام حسین، دیكتاتور بزرگ عراق را دستگیر كرده اند. اعلام خبر بازداشت صدام بازتاب گسترده ای در جامعه عراق و همچنین كشورهای اطراف ازجمله ایران و نیز تمامی دنیا داشت. مردم عراق پس از شنیدن این خبر به خیابانها ریخته و به جشن و پایكوبی پرداختند. گزارش تصویری فرارو، حاوی عكسها و اطلاعاتی از دستگیری صدام حسین تكریتی، حاكم مستبد عراق است.

دیكتاتور تحت تعقیب

پس از سرنگونی رژیم بعثی عراق، نام صدام حسین به عنوان عالیترین مقام حكومتی در صدر فهرست افراد تحت تعقیب نظامیان آمریكایی قرار گرفت. سایر مقامات عالیرتبه حزب بعث و نیز دو پسر صدام، عدی و قسی نیز در فهرست افراد تحت تعقیب قرار داشتند. آمریكا برای یافن صدام، جایزه ای 25میلیون دلاری تعیین كرده بود.

افشای محل اختفای صدام

محل اختفای صدام حسین تا هفته‌ها پس از سقوط بغداد و پایان درگیری‌ها، نامعلوم بود. افراد زیادی گزارش دادند كه وی را دیده‌اند ولی هیچ‌كدام تأیید نشد. در این میان تنها دو نوار صوتی با صدای صدام منتشر شسد كه توسط مقامات آمریكایی معتبر شناخته شدند. بسیاری از نزدیكان صدام بازداشت شدند و پسرانش در درگیری با نظامیان آمریكایی كشته شدند. اما خود او همچنان مخفی بود.

نظامیان آمریكایی مخفیگاه صدام را محاصره كردند

عاقبت در روز 24آذرماه سال 1383 مقامات آمریكایی اعلام كردند كه صدام حسین را در ساعت ۸:۳۰ به وقت محلی روز 22 آذر در عملیاتی به نام سپیده‌دم سرخ و در یك چاله در خانه‌ای در روستای الدور در نزدیكی تكریت دستگیر كرده اند.

طبق اظهار مقامات نظامی آمریكا در عراق ، صدام در كلبه ای در یك مزرعه ، نه چندان دور از شهرك «ادوار» در 16 كیلومتری «تكریت» در یك زیر زمینی در عمق دو و نیم متری به وسعت دو در 3 متر كه بر مدخل كوچك آن یك قطعه « اسفنج فشرده » پلاستیك آلوده به خاك و گل - ویژه بسته بندی وسائل شكستنی قرارداده و روی آن قالیچه كهنه ای افكنده بودند پنهان شده بود.

این زیر زمینی در فاصله یك متری ساختمان یك خانه خشت و گلی دو اطاقه قرار داشت و در محوطه اطراف تعدادی بز و گوسفند چرا می كردند. رئیس جمهور بركنار شده عراق هنگام دستگیر شدن لباسی كثیف برتن و ریشی بلند داشت و یك سلاح كمری آماده شلیك در اختیار او بود و با این كه این تپانچه روی زانویش بود از آن استفاده نكرد و به محض ورود سرباز آمریكایی به زیر زمینی قفس مانند تسلیم شد و در پاسخ به پرسش سرباز كه خود را معرفی كند گفت كه صدام حسین است.

هنگام نزدیك شدن سربازان آمریكایی به كلبه ، یك خودرو تاكسی در نزدیكی آن پارك شده بود و دو مرد جوان به محض احساس خطر از آنجا فرار كردند و به سمت درختان كه تا دجله فاصله ای نداشت دویدند كه دستگیر شدند. بعدا معلوم شد كه این دوتن جاسم 17 ساله و علاء 19 ساله برادران الدوری مالك 38 ساله مزرعه و كلبه داخل آن بودند و تاكسی متعلق به علاء بود.

صدام را از چاله بیرون آوردند

سربازان ارتش آمریكا صدام را از چاله ای كه در آن پنهان بود بیرون كشیدند. واحدهایی كه در دستگیری وی دخالت داشتند عبارت بودند از تیپ یك ارتش، رستهٔ چهارم پیاده‌نظام و بسیاری از سربازان عملیات‌های ویژه. نام این عملیات در پروندهٔ سربازانی كه در آن شركت داشتند ثبت شد و از طرف ارتش آمریكا به تمامی آنها جوایزی اعطاء گردید.

تصویر صدام حسین را با صورتی پر از ریش و موی بلند به هم ریخته نشان دادند. كمی بعد هویت وی با آزمایش دی‌ان‌ای (DNA) تأیید شد. وضعیت سلامت وی خوب اعلام شد و او را «پرحرف و با همكاری بالا» توصیف كردند. برمر اعلام كرد كه صدام را به زودی محاكمه خواهد كرد ولی جزئیات محاكمهٔ وی را اعلام نكرد. اعضای هیئت حاكمهٔ موقت عراق پس از گفتگو با وی اعلام كردند كه او از گذشتهٔ خود پشیمان نیست و معتقد است كه تنها یك «حاكم سخت‌گیر» بوده است. بعدها این‌چنین اعلام شد كه مكان اختفای وی با اعتراف یكی از دستگیرشدگان به دست آمد.

از اظهارات مقامات نظامی آمریكا در عراق چنین برمی آید كه در جریان تحقیق از ده تن افراد خانواده های مربوط به صدام، به مخفیگاه او پی برده بودند ولی منابع دیگر گفته اند كه احتمالا یكی از محافظان دست دوم صدام وی را لو داده بود. پاره ای هم با استناد به این كه جلال طالبانی یكی از سران كرد كه از دیر زمان با آمریكا مناسبات حسنه داشته و شنبه شب هنگام ورود به ایران، در مرز دو كشور اشاره به دستگیری صدام كرده بود احتمال داده بودند كه در دستگیری رئیس جمهوری پیشین عراق نقش داشته است.

در پی دستگیری صدام، دولت آمریكا اعلام كرد كه پس از انجام تحقیقات چون وی تبعه عراق است باید در همان كشور محاكمه شود. تحلیل نگاران در نتیجه گیری های اولیه خود چنین ابراز نظر كرده بودند: در شرایط و وضعیتی كه صدام در مخفیگاه داشت گمان نمی رود كه نقش موثر در مقاومت های جاری عراقی ها و روند زد و خوردها داشته بود.

پل برمر حاكم موقت امریكایی عراق در كنفرانسی مطبوعاتی در بغداد خبر دستگیری وی را اینچنین اعلام كرد: «خانم‌ها و آقایان، او را گرفتیم.» اعلام این خبر باعث شد مردم عراق به خیابانها ریخته و به جشن و سرور بپردازند.

پایان دیكتاتور

صدام حدوداً در ساعت ۶ بامداد به وقت محلی در تاریخ ۹ دی ۱۳۸۵ (۳۰ دسامبر ۲۰۰۶) در صبح روز عید قربان به دار آویخته شد. مراسم اعدام در اردوگاه عدالت در شهر كاظمین در شمال عراق برگزار شد. این مركز سابقاً محل حضور سران اطلاعات نظامی بود. این اردوگاه بعدها با نام اردوگاه بانزای شناخته می‌شد كه در آن شهروندان عراقی زیادی توسط مأموران صدام شكنجه و كشته شدند.برخلاف گزارش‌های اولیه صدام به تنهایی و در غیاب دو وزیر خود به نام‌های برزان ابراهیم التكریتی و عواد حامد البندر اعدام شد. این دو نفر پس از عید قربان اعدام شدند.