اخبار از كجا سرچشمه می گیرند
خبرنگاران اخبار را از مکان های گوناگونی تهیه می كنند، اما بیشتر داستان ها به یكی از سه روش اصلی زیر به دست می آیند:
حوادث طبیعی، مانند وقایع ناگوار یا تصادف ها؛
فعالیت های برنامه ریزی شده مانند ملاقات ها یا نشست های خبری؛
ابداع خبرنگاران.
بلایای طبیعی اغلب به خبرهای مهم تبدیل می شوند. غرق شدن یك قایق، سقوط یك هواپیما، رانش زمین، نه تنها پس از وقوع، كه اغلب روزها و هفته ها پس از آن نیز از ارزش خبری برخوردارند. محدوده پوشش خبر به همجواری و نیز تعداد افراد متاثر از این حادثه بستگی دارد. یك حادثه رانندگی مرگ بارکه ممکن است هر روز در پاریس رخ دهد ، خبری مهم تلقی نشود. اما حادثه رانندگی سال 1997 در پاریس به موضوع بسیار مهم خبری نه تنها در فرانسه كه در سراسر جهان تبدیل شد، چرا كه یكی از قربانیان آن پرنسس بریتانیایی، دایانا بود.
شهروندانی كه شاهد رویدادی ناگوار هستند اغلب با سازمانی خبری تماس می گیرند. خبرنگاران نیز درباره این رویدادها از نخستین کسانی که می توانند پاسخ گو باشند، از جمله ماموران پلیس، آتش نشانی یا امداد اطلاعاتی به دست می آورند. در برخی از كشورها سازمان های خبری می توانند برمکالمات اضطراری نخستین پاسخ دهندگان نظارت داشته باشند و خبرنگاران را بلافاصله به صحنه گسیل نمایند تا بتوانند شاهد دست اول ماجرا باشند.
در بسیاری از اتاق های خبر، مشخص ترین منبع اخبار برنامه روزانه رویدادهای شهری است كه شامل دیدارهای دولتی، افتتاح مراکز تجاری یا رویدادهای اجتماعی می شود. این فهرست فعالیت ها كه اغلب "دفترکاری روزانه" نام دارد به خودی خود ارزش خبری ندارد، اما نقطه شروع مناسبی برای خبرنگارانی به شمار می رود كه به دنبال خبرهستند. گزارشگرانی كه به طور معمول انواع مشخصی از مسایل یا نهادها را پوشش می دهند، خبرنگاران "حوزه ای" نیز خوانده می شوند بدین معنی که اغلب طرح های داستانی خود را با نگاه كردن به برنامه نشست های آینده به دست می آورند.
اطلاعیه های خبری نیز می توانند منبع دیگری برای اخبار باشند، اما آنها نیز تنها نقطه شروع به شمار می روند. ده ها اطلاعیه خبری هر روزه از طریق پست الكترونیك، دورنما یا حتی تصویر ویدیویی از طریق ماهواره به اتاق های خبر می رسد. بسیاری از آنها توسط مسئولان و آژانس های دولتی تهیه می شوند اما سازمان های بزرگ دیگر از جمله مشاغل خصوصی و گروه های غیر انتفاعی نیز اطلاعیه های رسمی را منتشر می سازند تا رسانه ها را در جریان فعالیت های خود بگذارند. ممكن است كه یك اطلاعیه رسمی مانند یك داستان خبری به نظر رسد، اما از آنجا كه توسط فردی با گرایشی مشخص به موضوع تهیه شده است احتمال آن كه داستان را به طور كامل تعریف كند اندک است. ممكن است اطلاعیه های خبری از نظر بیان واقعیت درست باشند، اما اغلب تنها بیان مثبتی است در مورد فرد یا سازمانی که در اطلاعیه به آن اشاره شده است. حتی اگر اطلاعیه های خبری به ظاهر از ارزش خبری برخوردار باشند، خبرنگاران حرفه ای باید پیش از تصمیم گیری در این باره كه آیا ارزش تهیه خبر را دارد یا خیر، نخست از درستی آن اطمینان حاصل نمایند و سپس به طرح سوال هایی برای مشخص ساختن داستان واقعی بپردازند.
رویدادهای از پیش مشخص شده نیز مانند تظاهرات اعتراض آمیز می توانند به خبر تبدیل شوند، اما خبرنگاران باید دقت کنند تا بازیچه ترتیب دهندگان چنین رویدادهایی كه قصد دارند تنها ماجرا را از دید خودشان بیان كنند نشوند. سیاست مداران در برپایی رویدادهای از پیش مشخص شده، حتی در مواردی كه آن رویداد هیچ ارزش خبری ندارد، و نیز" ایجاد موقعیت های تصویری" برای جلب پوشش رسانه ای، مهارت پیدا کرده اند. منظور این نیست كه خبرنگاران باید نسبت به این رویدادها بی توجه باشند، بلكه تنها لازم است برای دست یابی به داستان كامل، گزارش های تكمیلی نیز تهیه كنند.
بیشتر گزارشگران می گویند كه بهترین داستان هایشان برگرفته ار فعالیت حرفه ای خودشان است. گاه چنین خبرهایی توسط افراد غریبه ای كه ممكن است ازچیزی نگران شده باشند یا در موردی شكایتی داشته باشند ازطریق ملاقات حضوری، تماس تلفنی یا پست الكترونیك بدست می آید. برخی از سازمان های خبری فعالانه نظرات افراد اجتماع پیرامون خود را با اختصاص دادن شماره تلفن یا نشانی پست الكترونیك که افراد بتوانند پیام خود را به آن ارسال کنند بدست می آورند. خبرنگاران زمان زیادی را صرف ایجاد ارتباط با مردمی می كنند كه می توانند برای آنها اطلاعاتی را فراهم سازند.
خبرنگاران اغلب با نگاه كردن به اطراف و گوش كردن به آنچه مردم درباره اش صحبت می كنند داستان های خبری خود را می یابند. آنچه شما درمحل رویدادی ورزشی یا صف پست خانه می شنوید می تواند به یك داستان خبری تبدیل شود. هنگامی كه مشغول تهیه خبر نیستید از مردمی كه ملاقات می كنید بپرسید در زندگی آنها یا محل سكونتشان چه می گذرد و احتمال دارد كه خود را با نشانه ای از یك داستان خبری كه تا كنون هیچ كس پوشش نداده است مواجه ببینید.
راه دیگر تهیه خبر پرسش درباره رویدادهایی است كه پس از آخرین پوشش خبری یك موضوع توسط مطبوعات یا رادیو و تلویزیون رخ داده است. پی گیری ها، اغلب به پیشرفت های شگفت آوری ختم می شوند كه حتی بیش از گزارش اصلی ارزش خبری می یابند. به عنوان مثال، خبری درباره حادثه آتش سوزی، یك روز بعد از وقوع آن می تواند شما را از تعداد كشته شدگان و میزان خسارت مالی آگاه سازد. اما پی گیری همین موضوع چند هفته پس از وقوع آن می تواند مشخص سازد كه یك دستگاه رادیویی خراب واكنش سریع ماموران آتش نشانی را برای حفظ جان افرادی بیشتر غیر ممكن ساخته بوده است.
اسناد، داده ها و گزارش های عمومی نیز می توانند به داستان هایی عالی تبدیل شوند. گزارشگران می توانند از آنها برای جستجوی گرایش ها یا كشف رویدادهای غیر عادی استفاده كنند. این نوع از كار نیازمند تلاش بیشتری است، اما نتایج به دست آمده تقریبا همیشه ارزش تحمل مشكلات را دارند. البته هنگامی كه داده ها به صورت الكترونیك فراهم می شوند كار به شکل چشم گیری آسان تر است، اما دیده شده كه گزارشگران داده های به دست آمده از روزنامه ها را در برنامه های پایگاه داده های رایانه ای وارد می کنند تا بتوانند مهم ترین اطلاعات را از میان انبوهی از آمارو ارقام به دست آورند. به عنوان نمونه، اگر می شد فهرست افرادی كه به دلیل سرعت غیر مجاز جریمه شده اند را به جای تاریخ بر مبنای نام تهیه کرد، امكان تهیه داستانی خبری وجود می داشت. این همان روشی است كه نانسی ایمنز، گزارشگر تلویزیونی از آن استفاده كرد تا دریابد یكی از رانندگان شهری که او در آنجا زندگی می کند در سه سال گذشته تعداد زیادی جرایم رانندگی داشته است و حتی باعث تصادفی شده كه منجر به مرگ راننده دیگری شده است، اما هیچگاه گواهینامه او باطل نشده است. پس از تحقیقات او مسئولان شهری اعتراف كردند كه كار خود را به درستی انجام نداده اند.
نقش روزنامه نگار
فناوری های جدید برای همه افرد دارای رایانه این امكان را به وجود آورده است كه به اندازه بزرگ ترین سازمان های خبری قادر به انتشار خبر باشند. اما یك تارنمای خوب طراحی شده، بدون در نظر گرفتن كیفیت نوشتار یا توالی به روز شدن آن، الزاما یك منبع قابل اعتماد خبری به شمار نمی رود. واقعیت این است كه در دنیای پیچیده ای كه اطلاعات دیگر كالایی كمیاب به شمار نمی رود، نقش خبرنگار بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.
خبرنگار بر خلاف کسانی که در کار تبلیغ فعال هستند یا افرادی که غیبت دیگران را می کنند، اطلاعات موجود را دسته بندی می كند و پیش از ارایه آن به عموم، میزان ارزش و اعتبار آن را بررسی می نماید. داستان های خبری چه اخبار مهم و چه اخبار داستانی باید درست باشند. خبرنگاران نه تنها اطلاعات لازم برای تعریف كردن داستان را جمع آوری می كنند، بلكه باید از صحت اطلاعات پیش از استفاده از آنها اطمینان یابند. خبرنگاران هر زمان كه امكان پذیر باشد به اخبار دسته اول اتكا می كنند و برای كسب اطمینان از قابل اطمینان بودن اطلاعات دریافتی با چندین منبع مشورت می نمایند. و به استثنای مواردی نادر منابع اطلاعات خود را معرفی می كنند تا مخاطبان بتوانند اعتبار خبر را مورد ارزیابی قرار دهند.
اما روزنامه نگاری فراتر از تنها انتشار اطلاعاتی بر اساس حقیقت است. تبلیغات نیز ممكن است بر اساس حقایق شكل گیرد، اما حقایقی كه به منظور تاثیر گذاری بر نظرات مردم ارایه می شود. همان گونه كه پیش از این نیز گفتیم افراد حرفه ای در زمینه روابط عمومی نیز از حقایق استفاده می كنند اما ممكن است تنها یك سوی داستان را تعریف نمایند. از سوی دیگر خبرنگاران تلاش می كنند كه منصفانه و كامل عمل نمایند. آنان تلاش می كنند یك داستان درست و معتبر را تعریف نمایند كه بازتاب دهنده واقعیت و نه برداشت خودشان یا شخص دیگری باشد.
تفاوت دیگر موجود بین روزنامه نگاری و اشكال دیگر اطلاع رسانی آن است كه خبرنگاران تلاش می كنند مستقل ازافرادی باشند که راجع به آنها خبر تهیه می کنند. یك مامور روابط عمومی كه برای سازمان استخدام كننده اش مطلب می نویسد احتمال اندکی وجود دارد تا از اطلاعاتی استفاده نماید كه بتواند آن سازمان را بد جلوه دهد. از سوی دیگر یك روزنامه نگار تلاش می كند تصویری كامل را حتی اگر كاملا مثبت نباشد ارایه دهد.
روزنامه نگاران تنها وسیله ای برای انتقال دیدگاه های خود یا اطلاعات بر گرفته از دیگران نیستند. آنان گزارش را به شكل اصلی خود و بدون آمیختن آن با نظرها یا شایعات ارایه می دهند و در مسایل مربوط به نگارش تصمیمات درستی می گیرند. بیل كلر، دبیر اجرایی نیویورك تایمز می گوید كه یكی از مسئولیت های اساسی خبرنگاری "افزودن داوری به اطلاعات است."
خبرنگاران بر خلاف دیگر تهیه كنندگان خبر در وحله نخست به مردم وفادار هستند. در اساسنامه اخلاقی مونترال گزت كانادا در این باب آمده است، "بزرگ ترین سرمایه یك روزنامه، امانت داری آن است." کسب چنین احترامی به خاطر امانت داری به سختی به دست می آید و به آسانی از دست می رود. برای حفظ این امانت داری خبرنگاران به شدت تلاش می كنند تا از برخورد سلیقه ها دوری ورزند، چه واقعیت داشته باشد و یا این که چنین برداشت شود.
منبع:امروزنامهشما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com


