ایران، بهشت مالیاتی پولدارها

ایران_ این اعداد واقعی است تعجب هم ندارد! آمارها نشان می‌دهند دولت ایران نتوانسته خیلی از ابزار مالیات برای تأمین هزینه‌های بودجه خود استفاده کند. 

داستان جالب‌تر مالیات در ایران نرخ تعیین شده مالیات بر ارزش افزوده است. این نرخ نشان می‌دهد ایران هم‌اکنون بهشت مالیاتی پولدارهاست! 

این عدد در حالی در ایران حدود 3 درصد تعیین شده که براساس گزارشات رسمی منتشر شده این نرخ در بیش از 50 کشور جهان حدود 20درصد است! 

زورگویی برخی اصناف! 

عضو هیأت علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی درباره نرخ مالیات بر ارزش افزوده در ایران می‌گوید: عدد VAT (نرخ مالیات بر ارزش افزوده) در جهان بطور متوسط 14 یا 15 درصد است این در حالی است که برخی اصناف در ایران برای پرداخت 3‌درصد به دولت چانه‌زنی می‌‌کنند. دکتر جمشید پژویان ادامه می‌دهد: به نظر من این اقدام برخی اصناف صرفاً زورگویی یکسری از هموطنان ماست که هیچ‌گونه احترامی به مملکت و مردم قائل نیستند. 

این استاد اقتصاد دانشگاه با بیان این‌که اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده باید با قاطعیت به اجرا گذاشته شده و متخلفان بشدت مجازات شوند، می‌افزاید: قانون مالیات بر ارزش افزوده یک پایه جدید مالیاتی است. اثرات این نوع مالیات روی مصرف و هزینه است و تا سطح بنگاه‌های اقتصادی و بین شرکت‌ها نیز پیش می‌رود. 

عضو هیأت علمی دانشگاه علامه ادامه می‌دهد: قبل از ایجاد این پایه جدید مالیاتی برخی بنگاه‌های اقتصادی به‌راحتی می‌توانستند فرار مالیاتی داشته باشند. 

پژویان معتقد است: بنگاه‌های اقتصادی با شفاف‌سازی صورت گرفته در قانون مالیات بر ارزش افزوده دیگر نمی‌توانند درآمد شرکت متبوع خود را پنهان کنند و فرار مالیاتی رخ نمی‌دهد. 

نرخ‌های بالای VAT در جهان 

اما وضعیت پیاده‌سازی VAT و اعداد تعیین شده توسط دستگاه مالیاتی دیگر کشورها نشان می‌دهد این بار هم ایران بهشت مالیاتی پولدارهاست. آمارها نشان می‌دهد در حالی که نسبت مالیات بر ارزش افزوده به تولید ناخالص داخلی در برخی کشورها به حدود 8، 9 و حتی 10 درصد می‌رسد، این عدد در ایران حدود کمتر از 2، 3 درصد است. 

جالب‌تر این‌که تعیین همین 3درصد مالیات برمصرف نیز صدای برخی از صنوف را درآورده و برخی از آنها در ایران به نوع مالیات اخذ شده اعتراض می‌کنند و می‌گویند، فعلاً زیرساخت‌ها آماده نیست. 

نگاهی به آمارهای رسمی مالیات بر ارزش افزوده در دیگر کشورهای جهان اعم از توسعه یافته و کمتر توسعه‌یافته نشان می‌دهد این قانون حدود 20سال است که شروع به کار کرده و هنوز نیز بدون دردسر ادامه دارد. 

عدد تعیین شده VAT در برخی کشورها مانند آلمان 16 درصد، آلبانی 20 درصد، ایتالیا 20‌درصد، ایرلند 21درصد، ایسلند 5/24 درصد، اوکراین 20 درصد، اسلوونی 20 درصد، ترکمنستان 20 درصد، تاجیکستان 20 درصد، چین 17‌درصد و... نشان می‌دهد، سهم قابل توجهی از درآمد مالیاتی این کشورها از طریق اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تأمین می‌شود. 

در هر حال این‌که چرا در ایران، برخی صنوف از پرداخت انواع مالیات سر باز می‌زنند معلوم نیست. البته قضاوت در این زمینه با مردم است. شاید درصد مالیات اخذ شده دولت از برخی اصناف آنقدر زیاد است که آنها را در پرداخت مالیاتشان ناتوان کرده است! در هر صورت مقایسه 3 درصدی رقم مالیات بر ارزش افزوده در ایران با دیگر کشورها می‌تواند این واقعیت را بیش از پیش نمایان کند. 

استقبال اصناف از مرحله چهارم 

وزیر اموراقتصادی و دارایی بر نقش تعیین‌کننده اصناف در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده تأکید کرد و گفت: تاکنون اصناف همکاری خوبی از خود نشان داده‌اند و استقبال صنوف از مرحله چهارم نیز دلگرم‌کننده است. 

سید شمس‌الدین حسینی قانون مالیات بر ارزش افزوده را از مهم‌ترین قوانین کشور دانست و افزود: اجرای دقیق این قانون از این حیث که افراد پرمصرف را بیشتر شامل پرداخت مالیات می‌کند به عدالت اجتماعی نزدیک‌تر است، ضمن آنکه در این مرحله 50 درصد سبد مصرفی خانوارها مشمول مالیات بر ارزش افزوده نمی‌شود. 

حسینی گفت: اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده به دلیل آنکه از وابستگی به درآمد نفت می‌کاهد، از تولید حمایت و از فعالیت‌های غیرقانونی اقتصادی جلوگیری می‌کند که گام مهمی‌در جهت تحقق توسعه اقتصادی است. 

وی افزود: اجرای دقیق این قانون موجب تحول بزرگی در تحقق توسعه اقتصادی و عدالت اجتماعی می‌شود. وی میزان مشارکت اصناف در مرحله چهارم اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده را بسیار خوب ذکر کرد و گفت: برای تشویق صنوفی که مشارکت بیشتری در پیشبرد قانون مالیات بر ارزش افزوده داشته باشند حداکثر بخشودگی جرایم و تسهیلات مالیاتی در نظر گرفته می‌شود. 

حسینی در تشریح عملکرد دوساله اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده گفت: در مجموع تا شهریور امسال 5200 میلیارد تومان مالیات و عوارض مشمول مالیات بر ارزش افزوده وصول شده که 3000 میلیارد تومان آن به حساب شهرداری‌ها و بقیه نیز در حساب خزانه‌داری کل ذخیره و صرف طرح‌های عمرانی شده است.