رئیس جمهور شهید ایران به روایت برادرش

به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس محمدعلی رجایی در 25 خرداد 1312 خورشیدی در قزوین به دنیا آمد؛ او تحصیلات ابتدایی را در قزوین تمام کرد و در 13 سالگی به تهران رفت و از روی خودساختگی که در شخصیت او بود به کار و فروشندگی که در آن دوران بسیار مرسوم بود مشغول شد و بر خلاف دیدگاه عوام هیچگاه در فقر و تنگدستی زندگی نکرد؛ در 17 سالگی به آموزشگاه گروهبانی نیروی هوایی رفت و در حین تحصیل با احزاب و گروه‌های سیاسی مخالف شاه (همچون فداییان اسلام) آشنا شد، و با وجود حضور در ارتش به طور مخفیانه با فداییان اسلام فعالیت می‌کرد.

وی با انجمن‌های اسلامی دانشجویان نیز همکاری داشت؛ پس از اتمام تحصیل در دوره کارشناسی ارشد آمار به قزوین بازگشت و در جریان فعالیت‌های سیاسی و پخش اعلامیه دستگیر شد و 50 روز را در زندان گذراند، رجائی همچنین چهار سال را در زندان گذراند و مورد شدیدترین شکنجه‌های ساواک قرار گرفت.

شهید رجایی چند ماه قبل از انقلاب 57 از زندان آزاد شد؛ هنگام ورود امام خمینی(ره) به ایران در کمیتهٔ استقبال مردمی از ایشان حضور داشت، رأفت اسلامی و عدالت اجتماعی را به عنوان یک روشنفکر دینی همیشه در رفتار و افکار او به روشنی مشاهده می‌شد؛ که  نمایندگی مجلس، نخست وزیری، و سمت‌های وزارت  همچون وزیر امور خارجه و وزیر آموزش و پرورش از سمت‌های وی است.

رجایی همچنین از طرفداران و مجریان انقلاب فرهنگی در دانشگاه‌های ایران بود؛ پس از برکناری بنی‌صدر در مدت کوتاهی دومین رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی ایران بود و در این دوره محمدجواد باهنر نخست وزیر وی بود؛ وی در ضمن سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نمایندگی از جمهوری اسلامی، با نشان دادن آسیب‌های ناشی از شکنجه بر روی پاهایش (از زندان‌های زمان شاه) توجه بسیاری را به خود جلب کرد و خود همیشه مخالف هرگونه خشونت دولتی بود.

رجایی در 8 شهریور 1360 خورشیدی بعد از اینکه کمتر از یک ماه رئیس‌جمهور بود به همراه محمدجواد باهنر در انفجار 8 شهریور 1360 در محل نخست‌وزیری ترور شد و مراسم خاکسپاری با شرکت بی‌سابقه مردم برگزار و جزو موارد نادر در تاریخ ایران محسوب می‌شود؛ از مسعود کشمیری دبیر شورای امنیت در سال 60 به عنوان مسبب این ترور یاد می‌شود و در ابتدا اعلام می‌شود او نیز در انفجار شهید شده و پس از لو رفتن جعلی بودن جسد و جنازه‌اش سپس خود او به عنوان متهم ردیف اول معرفی و اعلام می‌شود که از کشور گریخته که هیچ‌گاه دستگیر نمی‌شود و پروژه جسدسازی برای کشمیری و تلاش برای شهید جلوه دادنش بی‌نتیجه می‌ماند.

بی‌شک از این ترور به عنوان پیچیده‌ترین ترور سران در جمهوری اسلامی ایران یاد می‌شود، که در جریان بررسی پرونده این انفجار تمامی افرادی که برای پیگیری این پرونده انتخاب شدند همگی به شکلی عجیب ترور شدند؛ شهید آیت‌الله قدوسی، شهید آیت‌الله ربانی املشی و شهید اسدالله لاجوردی سه نفری هستند که از طرف امام خمینی (ره) برای پیگیری این پرونده انتخاب شدند، اما در ادامه همگی به شهادت رسیدند تا اسرار و حقایق این ترور که در حساس‌ترین روزهای حکومت ایران رخ داد همچنان در هاله‌ای از ابهام باقی بماند.

بر همین اساس با محمدحسین رجایی برادر بزرگتر شهید «محمدعلی رجایی» که شهید رجایی او را به عنوان وصی خود انتخاب کرد به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم که متن آن را در ذیل می‌خوانید:

فارس: جایگاه و اهمیت گفتمان انقلاب اسلامی ایران را چگونه ارزیابی می‌کیند؟

انقلاب اسلامی ایران به هیچ وجه قابل مقایسه با انقلاب‌های دنیا نیست، آنچه که در ایران اتفاق افتاد آرزوی هزارساله مسلمانان به ویژه در عالم تشیع بود که روزی یک دولت اسلامی به تمام معنا شکل گیرد.

این اتفاقی که در زمان ما افتاد در طول هزار و 400 سال گذشته روی نداده است؛ لطف پروردگار شامل حال ما شد که در این دوره شاهد این انقلاب باشیم، استقلال ایران کاملاً از دست رفته و کسی در فکر برگرداندن آن نبود و اگر هم افراد در سیاست کار می‌کردند برای تثبیت ماهیت خودشان بود؛ روحانیت نیز وارد سیاست روز نبود و نمی‌خواست هم وارد شود چراکه دولت‌های زمان را دولت‌های قانونی یا شرعی نمی‌دانستند، قبل از انقلاب با روحانیت نیز مبارزه و خیلی از آنها را شکنجه و به شهادت رساندند.

در سال 42 نیز افراد زیادی به ویژه متدینین در این رابطه بسیار زحمت کشیدند و یکی از عواملی که انقلاب را به پیروزی رساند هماهنگی مردم در سراسر ایران بود، که به وسیله اسلام به وجود آمد البته نه اسلام آمریکایی که در کشورهای عربی وجود دارد بلکه اسلام تشیعی که در ایران بود؛ از این رو در رابطه با پیروزی انقلاب باید برای مردم توجیه و آگاه شوند.

فارس: لطفاً درباره ویژگی‌های شهید رجایی بفرمائید؟

با توجه به انفجار بمب در 8 شهریور 1360 و شهادت شهیدان رجایی و باهنر این هفته به نام دولت نامگذاری شد؛ شهید رجایی و باهنر با یکدیگر هم‌سن و همکار بودند و اگر شهید نمی‌شدند اهداف بلندی داشتند که آن را دنبال می‌کردند.

*ویژگی‌های بارز شهید رجایی از زبان برادرش

از ویژگی‌های بارز شهید رجایی می‌توان به ادب، متانت، نماز اول وقت، انجام تکلیف در هر حال، ساده‌زیستی، مردم‌دار بودن، دارای تجربه سیاسی، کمک به مستمندان، مبارزه با استکبار و استقامت 4 ساله وی در زندان اشاره کرد.

فارس: شعار و هدف مد نظر شهید رجایی چه بود که موجب شد وی رئیس‌جمهور شود؟

رجایی: هدف اصلی آنها کمک به مستمندان بود؛ همچنین این آیه از قرآن کریم می‌فرماید «الذین مکناهم فی الارض اقام الصلاة و امر به معروف و نهی عن المنکر» و آنها همواره این را مدنظر داشتند؛ از این رو امر به معروف و نهی از منکر از وظایف دولت است.

*امر به معروف و نهی‌از منکر مهمترین هدف شهید رجایی بود

ما وظیفه داریم امر به معروف کنیم ولی اجرای امر به معروف وظیفه دولت است و اینها تا دولت تشکیل ندهند و قدرت را در دست نداشته باشند نمی‌توانند این کار را بکنند؛ از این رو در اولین مرحله‌ای که شهید رجایی به ریاست جمهوری رسید این بخشنامه را صادر کرد که تمام ادارات نماز اول وقت بخوانند و این بخشنامه نیز جا افتاده بود؛ حتی در بازار نیز مغازه‌ها را تعطیل و اول وقت نماز می‌خواندند؛ که بعدها این بخشنامه لغو شد.

«الان بیش از 20 سال است که آقای قرائتی این مسائل را مطرح می‌کند، چراکه نماز می‌تواند جامعه ما را از خطرات گناه حفظ کند و ستون دین نماز است؛ آنچه که در تمام دنیا عالم تشیع به آن گرفتار بوده این است که دولت‌ها نمی‌گذاشتند شیعیان در هیچ کجای دنیا به قدرت برسند به هر حال شیعه در طول تاریخ در تمام ادوار مشکلاتی تاکنون داشته که امیدواریم دولت‌ها موفق به حل این مشکلات شوند.»

البته بعد از انقلاب کمک‌های موثری شد و اولین حرکتی که شهید رجایی انجام داد طرحی بود که آن را در مجلس به تصویب رساند که به هر خانواده مستمند در آن زمان ماهانه 300 تومان پول بدهند و این مقدار در آن زمان پول خوبی بود.

فارس: آیا شما با این شعار که رئیس جمهور را رجایی دیگر می‌دانند موافق هستید؟

*احمدی‌نژاد می‌گوید می‌خواهم راه شهید رجایی را ادامه دهم

احمدی‌نژاد نگفته می‌خواهم جای شهید رجایی باشم بلکه می‌گوید می‌خواهم راه او را ادامه دهم و الحمدالله موفق نیز بوده است؛ هیچ دولتی در مقطع زمانی خود نتوانسته کارهای وی را انجام دهد؛ امروز دولت اعضای خود را به همه استان‌ها برده و مشکلات مردم را پیگیری می‌کند و هیچ دولتی این کار را نکرده است.

دولت‌های قبل هم کار کرده‌اند اما در مرکز نشسته‌ و دستور می‌دادند همچنین پیگیری نمی‌کردند که چه شده است؛ اما احمدی‌نژاد در یک مرحله برای بررسی به استانی می‌رود و در دور دوم نیز برای پیگیری و نظارت می‌رود که این اقدامی اساسی است؛ در کارهای دولتی اگر نظارت نباشد مشکل به وجود می‌آید کما اینکه در گذشته حتی در زمان رضاشاه نیز وجود داشته است.

*در دولت انحراف نیست سوء‌تفاهم است

فارس: آیا شما قائل به وجود جریان انحرافی در دولت هستید؟ 

رجایی: تا جایی که بنده اطلاع دارم انحراف نیست چراکه اگر انحراف باشد رهبر انقلاب با قاطعیت برخورد می‌کند از این رو اختلاف سلیقه بوده و انحراف نیست؛ گاهی وقت‌ها برای سرعت‌بخشی به کارها دولت، خود اقداماتی را انجام می‌دهد نه اینکه مخالفتی با مجلس داشته باشد؛ ما باید برای مردم پیشرفت‌ها را توضیح دهیم چراکه اگر بخواهیم تنها نقاط ضعف را شرح دهیم هم مردم مایوس می‌شوند و هم دولت سرد خواهد شد.

فارس: برای مراسم حضور در ختم خواهر شهید رجایی برخی از اعضای جریان فتنه 88 فراخوانی دادند برای تطهیر سازی و مدعی شده‌ بودند تفکرات ما به شهید رجایی و شهید بهشتی نزدیک است، نظر شما در این باره چیست؟

*جامعه اصلاح‌طلبان را قبول نمی‌کند

جامعه اصلاح‌طلبان را قبول نمی‌کند، اینکه در فوت همشیره بنده اطلاعیه دادند از طرف خودشان بوده است حال نمی‌دانم چه کسی این مطالب را به آنها گفته که اطلاعات غلطی است اما به هر حال آنها سوء استفاده می‌کنند؛ کسی که در جایی خیانتش محرز شده دیگر نمی‌تواند در جامعه اظهار وجود کند؛ کسی که با مردم درمی‌‌افتد و آنها را می‌کشد اصلاح‌طلب نیست و در جامعه جایی ندارد. اصلاح‌طلب کسی است که یک چشمه از خود نشان دهد مثل کارهایی که احمدی‌نژاد کرده است.

دولت‌های قبلی نمونه‌ کاری مثل احمدی‌نژاد ندارند؛ اقدامات زیربنایی انجام دادند اما پیگیری نکردند؛ مشکل ما با دولت‌های قبلی در این مسئله است؛ الان آقای احمدی‌نژاد واقعا پرچمدار است و زحمت می‌کشد؛ همت و حرکت وی واقعا قابل تقدیر است اما اصلاح‌طلبان کوشش بی‌خودی می‌کنند.

فارس: یعنی اصلاح طلبی از دید شما ایجاد تغییرات گسترده در بحث مدیریت کلان کشور است و در نهایت احمدی‌نژاد یک اصلاح طلب است؟

اصلاح‌طلبی با حرف نیست با عمل است؛ به عمل کار بر آید به سخنرانی نیست و احمدی‌نژاد مرد عمل بود؛ امیدواریم این راه را که احمدی‌نژاد رفته سایر مسئولان که می‌آیند نیز ادامه دهند.

فارس: با توجه به اینکه تا انتخابات ریاست جمهوری فاصله زیادی باقی نمانده است با توجه به عملکرد کسانی که امروز مدعی اصلاح‌طلبی هستند در فتنه 88 آیا آنها می‌توانند به عرصه سیاسی کشور بازگردند؟

*اعتراف بیگانگان به همکاری‌شان با فتنه‌گران

مشکل اصلاح طلبان این است که اولاً سران آنها تعمد داشتند و افراد دیگر نیز واقعاً اغفال شدند؛ جریانی که پیش آمد نشان می‌داد عده‌ای در داخل همکاری‌هایی با خارج دارند که این فتنه را به وجود آوردند و بیگانگان نیز خود اقرار کردند از آنها حمایت می‌کنیم.

بنده بارها در رسانه‌های گروهی شنیدم که می‌گفتند هرکسی با جمهوری اسلامی دربیفتد وی را حمایت می‌کنیم؛ الان استکبار  این حرکت زشت را در سوریه، لبنان، عراق، افغانستان و پاکستان نیز همین کار را کرد و از این راه می‌خواهد برای خود جا پا باز کند.

فارس: در پایان اگر صحبت و یا توصیه خاصی دارید بفرمائید؟

با یک کلمه آزادی، حجاب از بین رفت؛ اصل حجاب برای خانم‌ها یک ارزش است؛ اگر ما مسائل شرعی خود را پی‌گیر باشیم و دولت بتواند آنها را نهادینه کند موفقیت صددرصد شامل حال ما شده است؛ یکی از وظایف دولت این است که گذشته را برای نسل‌های بعدی بیان کنند؛ که امیدوارم دولت های بعدی نیز این موضوع را فراموش نکنند.

*گفت‌وگو از امین صبحی و سیده فاطمه موسوی