غيرت ورزي پسنديده

قرآن كريم، خودنمايي و خودآرايي زنان در منظر عمومي را «انحراف جنسي» مي داند و در آيه 31 سوره مباركه نور، عبارت «ولا يبدين زينتهن» (زنان زيورهاي خود را آشكار نسازند) را دو مرتبه تكرار مي كند.

مرحوم «فيض كاشاني» در تفسير اين آيه، زينت را به معناي عام زيبايي بدني، آرايش جسماني و زيورهاي ظاهري مي داند و معتقد است كه: خودنمايي چه آشكار ساختن زيبايي هاي طبيعي باشد و چه به نمايش گذاشتن آراستگي ها و زيورآلات، رفتار ناهنجار جنسي است.
از پيامبر اعظم(ص) نيز روايت شده كه زنان طناز و عشوه گر كه دل و دين مردان هوسران را مي ربايند، «دام هاي شيطان» هستند. با مرور برخي روايات معلوم مي شود كه مراد از طنازي و عشوه گري عبارت است از: پوشيدن لباس نازك، گفتار با لحن نازك و تحريك كننده (1) و راه رفتن با عشوه و ناز است، چرا كه موجب تحريك مردان و و به تعبير روايات «زناي چشم»(2) مي شود.
در قرآن كريم بر حفظ نگاه تأكيد ويژه اي داشت و در آيات 30 و 31 به صورت جداگانه به زنان و مردان اين نكته را گوشزد مي كند: به مردان با ايمان بگو ديده فرو نهند و پاكدامني ورزند كه اين براي آنان پاكيزه تر است زيرا خدا به آنچه مي كنند آگاه است؛ و به زنان با ايمان بگو ديدگان خود را (از هر نامحرمي) فرو بندند و پاكدامني ورزند و زيورهاي خود را آشكار نگردانند مگر آنچه كه طبعا از آن پيداست.
غيرت پسنديده
از بحث اول مسئله يعني رفتار ناهنجار زنان كه گذر كنيم، مورد دوم نقش مردان در كنترل و حفظ نواميس است؛ چيزي كه از آن در متون ديني «غيرت» ياد مي شود. يعني مؤمن نبايد نسبت به اطرافيان خود بي تفاوت باشد(3)، چرا كه خداوند «غيور» است(4) و بي غيرتي را نمي پسندد.
به بيان ديگر، غيرت با كرامت وعزت درهم تنيده شده و به هر ميزان كه شخص از كرامت و عزت برخوردار است، از غيرتمندي بهره دارد. از همين رو در نهج البلاغه اميرالمؤمنين(ع) آمده است: انسان غيور زنا نمي كند!(5) همچنين حضرت در جاي ديگري مي فرمايد: اي مردم عراق! با خبر شدم كه زنانتان دوشادوش مردان در راه حركت مي كنند، آيا شرم نمي كنيد؟ خدا لعنت كند كسي را كه غيرت نمي ورزد!(6)
از امام صادق(ع) نيز روايت شده است: بهشت بر مردان بي غيرت حرام است. (7) پيامبر عظيم الشأن اسلام نيز درباره يكي از مصاديق بارز بي غيرتي مي فرمايد: هنگامي كه زني آرايش كرده و معطر از خانه خارج شود و شوهرش نيز به اين كار راضي باشد، به ازاي هر قدمي كه زن بر مي دارد، خانه اي در آتش براي شوهرش بنا مي شود. [8]
امام باقر(ع) نيز نماز فرد بي غيرت را مورد قبول نمي داند.[9]
ناگفته نماند غيرت صحيح و به جا نه تنها براي شخص كه براي جامعه نيز مفيد است؛ شهيد مطهري در اين باره مي گويد: انسان غيور همان طور كه راضي نمي شود دامن ناموس خودش آلوده گردد، راضي نمي شود دامن ناموس اجتماع هم آلوده شود.[10]
مرحوم فيض كاشاني (1007- 1090 هجري قمري) در كتاب الوافي[11]، بابي با عنوان «باب الغيره» گشوده و روايات متعددي در مورد غيرت و ويژگي هاي شخص غيور آورده است. از جمله در اين روايات چنين آمده است: مردي كه در مورد رفتار ناسالم جنسي همسرش بي تفاوت باشد، از سوي فرشتگان «بي غيرت» نام گرفته است. از چنين مردي به عنوان «منكوس القلب» (كج سرشت و وارونه دل) ياد شده كه روح ايمان از او گرفته شده و خداوند از او بيزار است؛ بهشت بر چنين فردي حرام و عذاب دوزخ براي او فراهم آمده است.
غيرت نابجا
اسلام همواره جانب اعتدال را رعايت كرده و پيام آور آن مي فرمايد: «خير الامور اوسطها»[12] در قرآن كريم نيز ريشه اعتدال (عدل) 27 بار آمده است كه مهر تأييدي بر اين موضوع است.
بنابراين همان طور كه بي غيرتي، رفتاري نابهنجار است، غيرت بي جا نيز واكنشي ناسالم است كه ريشه در بدگماني دارد و به «تهمت جنسي» منجر مي شود و چه بسا شخص مورد اتهام را به كجرفتاري سوق دهد. اين موضوع حتي اگر به صورت غيبت نيز مطرح شود باز آسيب هاي خاص خود را به همراه دارد.[13]
مرحوم فيض در پايان «باب الغيره»، روايتي را از امام علي(ع) نقل كرده است كه حضرت در نامه اش سفارش مي كند: «اياك و التغاير في غير موضع الغيره فان ذلك يدعو الصحيحه منهن الي السقم...؛ [41] از غيرت ورزي نابجا بپرهيز، چون كه زنان سالم را به آلودگي مي افكند...
در قرآن كريم، كيفر افرادي كه بر زنان پاكدامن تهمت جنسي مي زنند، بسيار سنگين است. خداوند مي فرمايد: «و كساني كه به زنان پاكدامن تهمت [زنا] مي زنند، سپس چهار شاهد نمي آورند، ايشان را هشتاد تازيانه بزنيد و ديگر هرگز شهادت آنان را قبول نكنيد و ايشان همان فاسقند».[51]
در پايان ذكر اين نكته ضروري به نظر مي رسد كه اگر مرد بددلي نسبت به پاكدامني همسر خود دچار شك و شبهه است، بهتر است پيش از آن كه به او بهتان بزند، اين آيه شريفه را به ياد آورد: «مرد زناكار جز با زن زناكار يا مشرك ازدواج نمي كند و زن زناكار را جز مرد زناكار يا مشرك به ازدواج خود درنمي آورد».[61]