عقايدي كه درسايه خرافه گم ميشوند
رمالي و فالگيري از آن دست شغلهايي است كه در كشور ما كاملا حساب شده و با برنامهريزي پولهاي مردم را با رضايت به جيب ميزند. بر اساس يك پژوهش ميداني رمالها سالانه 375 تا 500 ميليارد تومان از درآمد مردم را از آن خود ميكنند. افزايش سالانه مراجعين به رمالان و فالگيران و در ميان آنها دختران جوان گوياي وضعیت ناخوشي از اوضاع باور و انديشه در جامعه است.
كاسبي با باور مردم به حدي رسيده است كه معاون مبارزه با جعل و كلاهبرداري پليس آگاهي ناجا در تشريح عملكرد كارآگاهان اين معاونت در بحث برخورد با رمالان گفته كه در سال گذشته و سه ماهه نخست سال جاري 191 رمال در كشور دستگير شدند.
با يك روز گشت و گذار در سطح يك خيابان پر رفت و آمد در تهران به خوبي ميتوان به اين موضوع دست يافت كه خيلي از متكدياني كه تا چند روز پيش بساط تكديگري داشتند حالا با تغيير شغل به رمالي و فالگيري رو آوردهاند. آنها هم به خوبي به وجود گروه زيادي از افراد كه نگاه به آينده خود را به دست كف بينان و فالگيران ميسپرند آگاه شدهاند.
مجري طرح پيمايش آمار اختلالات رواني پيش از اين از مراجعه 10 درصد جمعيت كشور طي سال گذشته به افراد غيرمتخصص و بيصلاحيت مانند دعانويس، رمال و عطار براي حل مشكلات رفتاري و رواني پيرامون خود خبر داد. طبق برخي تحقيقات انجام شده در معاونت اجتماعي ناجا مراجعان به رمالها را ميتوان به دو گروه طبقهبندي كرد؛ گروه نخست كساني هستند كه روشهاي علمي و منطقي كمكي به حل مشكل آنها نكرده و به همين دليل دچار استيصال شدهاند و گروه دوم افرادي هستند كه به روشهاي نوين اعتقاد نداشته و با مشاهده برخي موارد اتفاقي، روشهاي سنتي را اثرگذارتر ميدانند.
كاسبي به عمر طول تاريخ بشر
«از آنجا كه هر شغلي براي خود سطحي از مبتدي تا پيشرفته دارد اين گروه از افراد غيرمتخصص و سوءاستفادهكننده از اعتماد مردم نيز براي كار خود سطحي در نظر ميگيرند». مهران سعادتي پژوهشگرمسائل اجتماعي با بيان اين مطلب به «ملت ما» ميگويد: طبق پژوهشهاي صورت گرفته در سطح ميداني تعداد اندكي از رمالها و فالگيران سطح شهر داراي تخصص در اين كار هستند او اضافه ميكند: در بررسيهاي انجام شده بيشتر رمالهاي سطح شهر تهران را مردان تشكيل ميدهند مرداني با سطح سني 35 تا 70 سال كه در ميان اكثر آنها افرادي پيدا ميشوند كه شغل اصلي آنها رمالي، فالگيري، سركتاب باز كردن، آينهبيني و غيره است.
سعادتي در پاسخ به اين سوال كه آيا ميتوان بهطور كامل رمالي و فالگيري را رد كرد ميگويد: يكي از دلايلي كه اين كار در كشورهاي آسياي شرقي بيشتر رواج دارد آن است كه در پي بررسيها و تحقيقات انجام شده تاريخ جادوگري و فالگيري به شرق باز ميگردد. اين پژوهشگر اجتماعي ادامه ميدهد: پيشگويي موضوعي است كه نميتوان آن را بهطور قطع رد كرد اما اينكه عدهاي از اين موضوع سوءاستفاده كرده و با تكيه و استناد به كتابهاي قديمي سعي در انحراف افكار مردم از واقعيت دارند به هيچوجه قابل قبول نيست.
سعادتي جمعآوري كامل رمالان و فالگيران را بهطور كامل كاري غيرممكن دانسته و معتقد است تنها ميتوان اين اعتقاد را با رواج آگاهي درست كنترل كرد. او ميافزايد: رمالي قدمتي به اندازه طول تاريخ بشر دارد بهترين راه براي كنترل آن آگاهي رساندن و مطالعه مردم و پرهيز از مراجعه به اين افراد سوءاستفادهكننده است.
فقدان امنيت روحي عامل اصلي خرافهپرستي
«هر گرايش و عملكردي حاصل يك تفكر و انديشه ريشهدار در جامعه است» امانالله قرايي مقدم با بيان اين مطلب به «ملت ما» ميگويد: ريشه رمالي و فالگيري به چند هزار سال پيش بازمي گردد در واقع آن زمان كه برخي از انسانها به وجود نيرويي در برخي از افراد و اجسام اعتقاد پيدا كردند اين نوع رفتارها نيز آشكار شد.اين آسيب شناس اجتماعي ادامه ميدهد: رمالي و اعتقاد به خرافه و خرافه پرستي، اصولا در اثر فقدان يك امنيت روحي و فكري در فرد به وجود ميآيد و يك تمايل و كشش در شخص ايجاد ميكند كه خواه ناخواه به دنبال اين مسائل كشيده ميشود اما رمالها و دعانويسان افراد كلاهبردار و سودجويي هستند كه از جهل و ناداني اينچنين افراد حداكثر استفاده را ميبرند.
اين كارشناس مسائل اجتماعي به دو دوره توتم و آناپرستي اشاره كرده و ميافزايد: در دوران توتم يا آناپرستي انسانها روح مقدسي در درختان و بعضي از حيوانات جستوجو ميكردند اين روال گذر زماني خود را طي كرد تا به مهره تاس رسيد. اين استاد دانشگاه معتقد است: زماني كه فرد به دلايل مختلف از لحاظ عاطفي و رواني دچار يك خلأ يا كاستي ميشود رفته رفته اميد خود را از دست ميدهد و يأس جاي آن را ميگيرد در آن زمان است كه بدون توجه به هيچ چيز فقط و فقط سعي در رها كردن خود از آن خلأ روحي دارد. قرايي مقدم ادامه ميدهد:
در جامعهاي كه سطح سواد اجتماعي و تحصيلي به پايينترين حد خود ميرسد و مردم در حل مشكلات و روبهرو شدن با مسائل اجتماعي مستاصل ميشوند به خرافات و خرافهپرستي رو ميآورند. اين آسيب شناس با بيان اينكه گرايش مردم به رمالان و علاقه به دانستن جزئيات پنهان اطراف، در مردم همه جوامع دنيا وجود دارد ميگويد: فقر، بيكاري، شكاف طبقاتي و درماندگي در حل مسائل روزمره زندگي از جمله دلايل مهمي است كه عامل تحريك افراد براي جذب شدن به سمت فالگيران است.
او در كنار عوامل مهم و تاثيرگذار در گرايش به سمت فالگيري به موضوعاتي كه دشمن خرافهپرستي است اشاره كرده و معتقد است: تحصيلات، تعليم و تربيت و قدرت رسانههاي ملي دشمن خرافات به حساب ميآيد. رفاه مردم و رضايت از وضع موجود، ذهن متمركز و مطالعه نيز ميتوانند افراد را از پذيرش آينده بيني توسط عدهاي غيرمتخصص بر حذر دارد. او در ادامه ميگويد:
نياز و ميل به خرافه در همه اقشار جامعه وجود دارد و در ميان هستهها و گروههايي پررنگتر است كه به نحوي قشر وابستهتر و متكيتر جامعه را تشكيل ميدهند به همين دليل است كه ما خرافه را در ميان زنان و دختران دمبخت بيشتر ميبينيم و اين هم به همان دليل نبود استقلال فكري و مالي آنها است.قرايي مقدم با ابراز تاسف از وضع اعتقادي برخي از افراد جامعه ميگويد: اين روزها با افزايش اعتقاد افراد به كساني مواجه هستيم كه آنها را منجي و راهحل مشكلات پيش روي خود ميدانند.
او ادامه ميدهد: تيتر روزنامههايي كه هراز چندگاهي از تجاوز به زنان و دختران از سوي رمالها و فالگيران خبر ميدهد ميتواند نشانهاي از سوءاستفاده اين افراد از گذاشتن نام فالگير بر خود باشد و عقيده افراد را در موضوع خرافه گم خواهد كرد. قرايي مقدم تاكيد ميكند: تا زماني كه محروميت در جامعه وجود داشته باشد و انسانها خود نتوانند نيازهاي اساسيشان را ارضا كنند و امينت رواني و فكري مردمان در خطر باشد، خرافه وجود خواهد داشت و رمالان بهراحتي از سادگي و نياز مردم سوءاستفاده ميكنند و پولهاي فراواني به جيب خواهند زد.
براساس آمارهاي موجود استانهاي تهران، مركزي، اصفهان، خراسانرضوي، آذربايجانشرقي و آذربايجان غربي بيشترين پروندههاي مربوط به رمالي را به خود اختصاص دادهاند. همچنين استانهاي گلستان، كردستان، قزوين و ايلام كمترين آمار تشكيل پروندههاي رمالي را به خود اختصاص دادهاند. اگرچه معاونت ناجا اعلام كرده است كه گرايش مردم به رمالي روند رو به رشدي نداشته، اما افزايش آمار پروندهها و همچنين گرايش تحصيلكردههاي جامعه به اين پديده نكاتي است كه نميتوان از نظر دور داشت.
مرضيه محمدي-روزنامه ملت ما
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
