ایران و افغانستان در مسیر تجارت روانتر؛ توافقهای کابل باید به رفع گرههای مرزی منجر شود
گروه اقتصادی: غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در ادامه سفر خود به کابل با نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت افغانستان، دیدار و درباره راهکارهای توسعه مناسبات اقتصادی و تجاری میان دو کشور گفتوگو کرد.
به گزارش بولتن نیوز، تسهیل صادرات متقابل، ترانزیت کالا، توسعه روابط تجاری و برگزاری هفتمین کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی از محورهای مورد تأکید در این دیدار بود.
اهمیت این مذاکرات زمانی بیشتر میشود که تجارت ایران و افغانستان در سالهای اخیر ظرفیت قابلتوجهی پیدا کرده است. در مرز ماهیرود، برای نمونه، افزایش قابل توجه تردد کامیونها و رشد مبادلات تجاری گزارش شده و در سال ۱۴۰۴ نیز صادرات محصولات کشاورزی ایران از این مرز به افغانستان به دهها هزار تن رسیده است.
از سوی دیگر، در مرز اسلامقلعه نیز روزانه تا حدود ۱۳۰۰ کامیون تجاری تردد داشتهاند؛ موضوعی که نشان میدهد هر تصمیم برای کاهش زمان توقف کامیونها، تسریع تشریفات گمرکی و هماهنگی بیشتر مرزی، مستقیماً بر هزینه حملونقل و قیمت تمامشده کالا اثر میگذارد.
اما نتیجه واقعی این توافقها چیست؟
مهمترین نتیجه مورد انتظار، تبدیل مرزهای ایران و افغانستان از محل توقف و معطلی کامیونها به کریدور فعال تجارت منطقهای است. اگر دو طرف بتوانند ساعات فعالیت گمرکی، رویههای ترانزیتی، تبادل اطلاعات و اسناد الکترونیکی و هماهنگی میان دستگاههای مرزی را یکپارچه کنند، سرعت عبور کالا افزایش و هزینههای تجارت کاهش خواهد یافت.
در همین زمینه، پیشتر نیز دو کشور برای افزایش ساعات فعالیت برخی گمرکات و افزایش ظرفیت تردد محمولهها توافق کرده بودند و در طرف افغانستان نیز موضوع تسهیل ترانزیت و تجارت در دستور کار رسمی قرار گرفته است.
یک فرصت مهمتر برای ایران، اتصال افغانستان به مسیرهای ترانزیتی ایران است.
افغانستان کشوری محصور در خشکی است و ایران میتواند از طریق بندر چابهار، مرزهای شرقی و شبکه ریلی و جادهای، بخشی از مسیر دسترسی افغانستان به آبهای آزاد و بازارهای منطقه را در اختیار بگیرد. در مذاکرات دو کشور نیز استفاده از چابهار، توسعه خطآهن خواف ـ هرات و افزایش تجارت از مسیر ماهیرود مورد توجه قرار گرفته است.
بنابراین، اگر این توافقها با برنامه اجرایی مشخص همراه شود، منفعت ایران فقط افزایش صادرات به افغانستان نخواهد بود؛ بلکه میتواند درآمد ترانزیتی، رونق پایانههای مرزی، اشتغال در استانهای شرقی و دسترسی بیشتر به بازارهای آسیای مرکزی را نیز به دنبال داشته باشد.
البته یک نکته اساسی وجود دارد: تجربه سالهای گذشته نشان داده که صرفاً اعلام «تسهیل تجارت» کافی نیست. فعال اقتصادی زمانی نتیجه این توافق را لمس میکند که در عمل، زمان توقف کامیون، هزینههای گمرکی و حملونقل، تعدد مجوزها، ناهماهنگی دستگاهها و مشکلات مرزی کاهش پیدا کند.
از این رو، هفتمین کمیسیون مشترک اقتصادی ایران و افغانستان میتواند فرصتی برای عبور از مرحله وعده و گفتوگو به سمت توافقهای دقیق، زمانبندیشده و قابل سنجش باشد؛ توافقهایی که نتیجه آن باید در مرزها و در هزینه و سرعت جابهجایی کالا دیده شود.
تسهیل تجارت با افغانستان برای ایران یک موضوع صرفاً دوجانبه نیست؛ این مسیر میتواند بخشی از راهبرد فعالسازی کریدورهای شرقی کشور و اتصال ایران به بازار افغانستان و آسیای مرکزی باشد. شرط موفقیت نیز روشن است: توافق روی کاغذ کافی نیست؛ باید صف کامیونها کوتاهتر، تشریفات گمرکی سریعتر و مسیر عبور کالا امنتر و ارزانتر شود.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
