نیویورک تایمز: حمايت بين‌المللي از حق ايران براي انرژي صلح‌آميز هسته‌اي

بولتن نیوز به نقل از نیویورک تایمز: اجلاس سران جنبش عدم تعهد كه قرار است هفته آينده در تهران برگزار شود و رهبران كشورهاي در حال توسعه، چون رئيس‌جمهور مصر، محمد مرسي و نخست‌وزير هند، بان‌موهان سينگ، به همراه دبيركل سازمان ملل، بان‌كي‌مون، در آن شركت خواهند كرد، جايگاه ايران به عنوان رئيس اين جنبش براي سه سال آينده را تثبيت كرده و جايگاه منطقه‌اي و بين‌المللي تهران را تقويت مي‌كند.

تهران در صدد استفاده از اين فرصت براي خنثي‌سازي انزواي غرب است كه براي دفاع از برنامه هسته‌اي‌اش بر آن تحميل شده است. در جلسات قبلي سران جنبش عدم تعهد از اين موضع‌گيري ايران حمايت شده است. علاوه بر آن كشورهاي غيرمتعهد در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي نيز از آن دفاع كرده‌اند. دور جديدي از گفت‌وگوها بين ايران و آژانس همزمان با اجلاس تهران در وين برگزار خواهد شد كه دورنماي تعهد به شفافيت هسته‌اي بيشتر را از سوي ايران به همراه دارد.

متاسفانه ايالات متحده و تعدادي از كشورهاي غربي رويه منفي را در قبال اجلاس تهران در پيش گرفته و حتي بان را به تحريم آن ترغيب كرده‌اند. استدلال آنها اين است كه ميزباني اين اجلاس با كشوري است كه به قطعنامه‌هاي سازمان ملل در مورد مساله هسته‌اي‌اش بي‌اعتنا است. اما بايد براي تصميم دبيركل مبني بر اتخاذ بي‌طرفي و سفر به تهران او را تحسين كرد، زيرا 120 كشور عضو جنبش عدم تعهد در مجمع عمومي سازمان ملل قرار دارند و دبيركل سازمان ملل نيز همواره در جلسات سران اين جنبش شركت كرده است.

اگرچه اجلاس تهران را به سخره «اجلاس بي‌معني» خوانده‌اند، اما احتمالاً نتايج مهمي خواهد داشت كه مهم‌تر از همه، صلح و ثبات منطقه خواهد بود. به عنوان نمونه مي‌توان به اظهار تمايل سينگ و رئيس‌جمهور پاكستان، آصف‌علي زرداري براي ملاقات در حاشيه اين اجلاس و گفت‌وگو در زمينه مسايل دو طرف اشاره كرد. اگرچه رئيس‌جمهور سوريه‌، بشار اسد قادر به شركت نخواهد بود، اما بحران سوريه در صورت‌جلسه اين اجلاس وجود دارد و احتمال دارد ميانجي‌گري جنبش عدم تعهد بتواند تلاش‌هاي سازمان ملل و سازمان كنفرانس اسلامي در سوريه را تكميل نمايد.

مرسي در جلسه اخير سازمان كنفرانس اسلامي در مكه پيشنهاد تشكيل گروهي متشكل از ايران، مصر، تركيه و عربستان سعودي را براي حل بحران سوريه داد. احتمالاً اين ايده از حمايت جنبش عدم تعهد برخوردار مي‌شود و نشان‌دهنده اين است كه خاورميانه پس از بهار عرب قادر است سرنوشت خود را در دست بگيرد.

تصميم مرسي براي سفر به تهران نشان‌دهنده نقطه مثبتي در روابط مصر ـ ايران است و شايد بتواند شروعي براي عادي‌سازي روابط بين دو كشور باشد كه به نفع صلح و ثبات در منطقه است. انتظار مي‌رود با توجه به بي‌نتيجه ماندن مذاكرات هسته‌اي بين ايران و گروه 1+5 ـ اعضاي دايمي شوراي امنيت سازمان ملل به علاوه آلمان ـ اجلاس تهران نتايج خوبي داشته باشد.

با توجه به اين كه جنبش عدم تعهد ميزان حمايت بين‌المللي از حق ايران براي داشتن انرژي صلح‌آميز هسته‌اي را نشان مي‌دهد، آمريكا و متحدانش تحت فشار قرار خواهند گرفت تا از موضع سخت خود مبني بر توقف كامل غني‌سازي اورانيوم توسط ايران دست برداشته و راهكار ملايم‌تري را براي از بين بردن بن‌بست در اين زمينه در پيش بگيرند.

گروه بحران بين‌المللي پيشنهاد غرب مبني بر فراهم كردن سوخت هسته‌اي و قطعات يدكي هواپيما براي تهران در ازاي توقف غني‌سازي سطح بالا را «غيرمنصفانه» خواند. واضح است كه ديپلماسي يك‌طرفه و خشن در اين زمينه بي‌نتيجه خواهد ماند و راهكار ديپلماتيك غرب در قبال ايران بايد از انعطاف بيشتري برخوردار باشد. گام‌هاي عملي نيز در اين زمينه راهگشا هستند.

چين و روسيه در جنبش عدم تعهد به عنوان ناظر عمل مي‌كنند. چرا ايالات متحده و اتحاديه اروپا با اتخاذ جايگاه نظارت به آنها نپيوستند؟ اهداف و نقطه‌نظرات اين جنبش نبايد مانع فعاليت آمريكا شود، به عنوان مثال آمريكا همواره ناظراني را به سازمان كنفرانس اسلامي مي‌فرستد، در حالي كه در اين كنفرانس اسراييل همواره سرزنش مي‌شود. زمان آن رسيده است كه غرب موضع‌گيري خشن خود در قبال جنبش عدم تعهد را كنار بگذارد. اگر ايالات متحده و اتحاديه اروپا خواستار جايگاه نظارت شوند، شاخه زيتوني به آنها مي‌دهند و شايد با اين اقدام شكاف عميق بين شمال و جنوب بالاخره بسته شود.