ریشه تئاتر کشور از اصفهان است

رادمهر کشانی در گفت‌و‌گو با خبرنگار فارس در اصفهان با اشاره به اینکه چندی است مکتب کمدی اصفهان بار دیگر در حال جان گرفتن است، اظهار کرد: با وجود اینکه درباره مکتب اصفهان شکی وجود ندارد، اما چندی است به فراموشی سپرده شده و برخی اصل وجود آن را نیز زیر سئوال برده‌اند.

وی افزود: این اتفاقی است که سال‌ها پیش درباره موسیقی نیز رخ داد، اما با تلاش هنرمندان کم کم مکتب اصفهان در موسیقی جا افتاد و اکنون دستگاه اصفهان که برگرفته از ماهور و همایون است، از جمله‌ دستگاه‌های مشهور موسیقی است.

این کارگردان تئاتر با بیان اینکه چنین روندی لازم است درباره مکتب اصفهان در تئاتر نیز اتفاق بیفتد، تصریح کرد: مکتب کمدی اصفهان ریشه‌دار و دارای سند است، چرا که اصل تئاتر نیز در جلفای اصفهان شکل گرفته و پایه‌ریزی شد و سپس به شهرهای دیگر کشور راه رفت.

وی ادامه داد: به طور مثال نمایش بقال‌بازی مختص اصفهان بوده است که تئاترهای کمدی و تخته حوضی نیز از آن الهام گرفته‌اند.

کشانی درباره شکل‌گیری مکتب کمدی اصفهان نیز گفت: این مکتب ابتدا از آنجا شکل گرفت که روزی مرحوم رضا ارحام‌صدر (بازیگر تئاتر) که در حال بازی در تئاتری به کارگردانی آقایان فرهمند و رجایی بود، به همراه ممیزان نویسنده نمایش به سالن تئاتر وارد شدند.

وی افزود: آنها متوجه شدند که چند تماشاچی تهرانی که در حال تماشای عکس‌های تئاتر هستند، بازیگران آن را دلقک می‌نامند و معتقدند از این‌گونه افراد در تهران فراوان هستند.

این کارگردان تئاتر تاکید کرد: پس از این اتفاق این دو نفر با صحبتی که با کارگردان نمایش داشتند، تصمیم گرفتند فضای نمایش را از حالت فکاهی صرف خارج کنند و مباحث انتقادی و اطلاع‌رسانی را نیز به این حوزه وارد کنند.

وی ادامه داد: بدین شکل مکتب کمدی انتقادی که اساس مکتب کمدی اصفهان است شکل گرفت و کم کم تکمیل شد و ارحام‌صدر به گونه‌ای مکتب کمدی اصفهان را به شهرت رساند که گردشگران خارجی پس از تماشای مکان‌های تاریخی اصفهان به تماشای تئاتر می‌رفتند و تئاتر جزو جاذبه‌ای توریستی اصفهان قرار گرفته بود.

کشانی با بیان اینکه سه دهه از شکل‌گیری مکتب اصفهان گذشته است، اظهار کرد: این مکتب ویژگی‌های تئوریکی دارد و شیوه بازی و کارگردانی آن تعریف شده، ضمن اینکه نمایشنامه‌نویسی آن نیز از دیگر مکاتب متفاوت است.

*‌مکتب کمدی اصفهان متفاوت با 42 گونه کمدی دنیا

وی تصریح کرد: مکتب کمدی اصفهان از 42 گونه شناخته شده کمدی در دنیا متفاوت است و ویژگی‌های منحصر به ‌فردی دارد که در هیچ نوع کمدی دیده نمی‌شود.

این کارگردان تئاتر اضافه کرد: شخصیت اصلی این مکتب یک نفر نیست و نقش‌های متنوعی دارد، به طور مثال در سیاه‌بازی شخصیت اصلی همواره فردی سیاه است، اما در مکتب کمدی شخصیت اصلی نقش‌های متفاوتی مانند حاجی بازار، نوکر، پادشاه، وزیر و موارد دیگر دارد که این موضوع در دیگر مکاتب دیده نمی‌شود.

وی افزود: این مکتب آثار تاریخی و اجتماعی فراوانی در جامعه داشته و به راحتی می‌توان مکتب تاریخی کمدی اصفهان را به افرادی که آن را انکار می‌کنند، ثابت کرد.

کشانی با بیان اینکه گروهش در حال کار درباره شیوه بازیگری و کارگردانی این مکتب است، تصریح کرد: گروه تئاتری پژوهش‌مهر در تئاترهایش سعی کرده مکتب کمدی اصفهان را به روز کند و در حال استفاده از بازیگری و شیوه‌ کارگردانی نو در مکتب کمدی اصفهان هستیم بدون اینکه به ماهیت این مکتب آسیب برسد.

وی ادامه داد: به طور مثال تئاتری آماده اجرا داریم که در آن فرد خبرچینی که پیش از این ننه قمر بوده به فیس‌بوک تبدیل شده و استفاده اشتباه از تکنولوژی روز را در قالب نمایش گوشزد کرده‌ایم.