خالی‌خوانی تراستی‌ها؛ خیانت به اعتماد ملت با پول نفت / چه کسانی دلارهای کشور را فقط روی کاغذ جابه‌جا کردند؟
گروه انرژی بانک مرکزی سرانجام برای مقابله با پدیده «خالی‌خوانی» برخی کارگزاران فروش نفت وارد عمل شد؛ پدیده‌ای که بنا بر گزارش خبرگزاری فارس، در سال‌های گذشته موجب شده بخشی از ارز حاصل از صادرات نفت، برخلاف تأییدیه‌های ثبت‌شده، عملاً در دسترس کشور قرار نگیرد. اکنون با تصویب ضوابط جدید، قرار است انتقال واقعی ارز پیش از صدور مجوز جابه‌جایی مبالغ بالاتر احراز شود؛ اما پرسش اساسی همچنان باقی است: چه کسانی با اعلام انتقال‌های غیرواقعی، منافع ارزی کشور را به خطر انداختند و چه کسانی بر عملکرد آنان نظارت می‌کردند؟
به گزارش بولتن‌نیوز به نقل از خبرگزاری فارس، هیئت عالی بانک مرکزی ضوابط جدید صدور تعهدنامه بانکی برای کارگزاران فروش نفت، موسوم به تراستی‌ها، را تصویب کرده است؛ ضوابطی که قرار است به شبکه بانکی و سایر مراجع مرتبط ابلاغ شود.
بر اساس گزارش فارس، در سال‌های گذشته برخی تراستی‌ها با روشی موسوم به «خالی‌خوانی»، انتقال ارز حاصل از صادرات نفت را در اسناد و حساب‌های بانکی تأییدشده نشان می‌دادند، اما هنگام استفاده از منابع مشخص می‌شد که انتقال واقعی انجام نشده است.
این یعنی پول نفت در ظاهر وصول شده بود، اما هنگام نیاز کشور به ارز، پولی در دسترس نبود.
چنین رفتاری، در صورت احراز عمدی‌بودن آن، تنها یک تخلف مالی ساده نیست؛ بلکه اقدامی علیه منافع ملی و اعتماد عمومی است. درآمدی که باید پشتوانه تأمین کالاهای اساسی، مواد اولیه کارخانه‌ها و نیازهای ارزی کشور باشد، نمی‌تواند در میان تأییدیه‌های صوری و تعهدات انجام‌نشده گرفتار شود.
فارس همچنین گزارش داده است که خالی‌خوانی برخی تراستی‌ها در زمستان سال گذشته به کمبود منابع ارزی دامن زده و در شکل‌گیری شرایط منتهی به حوادث دی‌ماه مؤثر بوده است.
این ادعا، ابعاد موضوع را فراتر از یک اختلاف مالی میان بانک‌ها و کارگزاران قرار می‌دهد؛ هرچند تعیین میزان تأثیر آن بر تحولات اقتصادی و اجتماعی نیازمند بررسی مستقل است.
بانک مرکزی چگونه راه خالی‌خوانی را می‌بندد؟
طبق سازوکار جدید اعلام‌شده، هر تراستی ابتدا باید بخشی از مبلغ موردنظر را منتقل کند. پس از آنکه انتقال واقعی منابع به تأیید بانک مرکزی رسید، مجوز انتقال مبالغ بالاتر صادر خواهد شد.
به این ترتیب، صرف اعلام انتقال یا ارائه اسناد بانکی برای اثبات توانایی کارگزار کافی نخواهد بود و انجام واقعی تراکنش، مبنای تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد.
این اقدام می‌تواند مانعی در برابر تکرار انتقال‌های صوری باشد؛ اما تصویب ضوابط جدید، مسئولیت رسیدگی به اتفاقات گذشته را از میان نمی‌برد.
پول نفت کجاست و چه کسانی پاسخ‌گو هستند؟
اکنون که موضوع خالی‌خوانی تراستی‌ها و ضرورت کنترل انتقال واقعی ارز مطرح شده، انتظار می‌رود بانک مرکزی و دستگاه‌های مسئول، ابعاد عملکرد کارگزارانی را که به تعهدات خود عمل نکرده‌اند روشن کنند.
چه میزان از درآمدهای نفتی به دلیل انتقال‌های اعلامی اما انجام‌نشده، در زمان مقرر در دسترس کشور قرار نگرفته است؟ مسئولیت تأیید این انتقال‌ها با چه اشخاص و نهادهایی بوده و برای وصول منابع چه اقداماتی انجام شده است؟
مردم حق دارند بدانند درآمد حاصل از فروش نفت کشورشان چگونه مدیریت شده و در برابر کارگزارانی که احتمالاً با ارائه اطلاعات خلاف واقع موجب اخلال در دسترسی به منابع ارزی شده‌اند، چه برخوردی صورت گرفته است.
بستن راه خالی‌خوانی کافی نیست؛ حساب گذشته را هم روشن کنید
تصویب ضوابط جدید بانک مرکزی برای جلوگیری از انتقال‌های صوری، اقدامی ضروری است؛ اما نتیجه واقعی آن باید در بازگشت ارز نفتی، افزایش دسترسی کشور به منابع و جلوگیری از تکرار تخلفات احتمالی دیده شود.
اگر گزارش انتقال ارز بدون انجام واقعی آن آگاهانه صورت گرفته باشد، با رفتاری روبه‌رو هستیم که می‌تواند خیانت به منافع اقتصادی ملت تلقی شود؛ موضوعی که مسئولیت قانونی عاملان آن باید در مراجع ذی‌صلاح احراز شود.
پول نفت، دارایی ملت ایران است؛ نه سرمایه‌ای برای خالی‌خوانی واسطه‌ها. بانک مرکزی راه تکرار این رفتار را می‌بندد، اما ملت حق دارد بداند چه کسانی در گذشته پول کشور را فقط روی کاغذ جابه‌جا کرده‌اند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
