بانک مرکزی و سازمان بورس مطلع‌اند؟ رد دلارهای صادراتی پتروپالایش کنگان باید روشن شود
گروه انرژی وقتی گزارش حسابرس از صادرات بدون اعتبار اسنادی، انتقال ارز از طریق کارگزاران، حساب‌های تعیین‌تکلیف‌نشده و پرونده تعهدات ارزی سنوات گذشته سخن می‌گوید، دیگر موضوع فقط یک صورت مالی شرکتی نیست. پای ارز حاصل از صادرات و در نتیجه منافع اقتصاد ملی در میان است. پرسش بولتن نیوز روشن است: بانک مرکزی و سازمان بورس دقیقاً چه میزان از این فرآیند اطلاع دارند و آیا مسیر ارز، از فروش محصول تا رفع تعهد نهایی، برای نهادهای ناظر کاملاً قابل ردیابی است؟
ماجرا از یک بند حسابرس شروع می‌شود
گزارش حسابرس پتروپالایش کنگان نکته‌ای دارد که نمی‌توان به سادگی از کنار آن عبور کرد.
بر اساس این گزارش، به دلیل شرایط تحریم، بخشی از فروش‌های صادراتی و خریدهای خارجی بدون گشایش اعتبار اسنادی انجام شده و نقل‌وانتقال ارز نیز از طریق کارگزاران صورت گرفته است.
این روش در شرایط تحریمی ایران الزاماً به معنای وقوع تخلف نیست؛ بسیاری از شرکت‌های صادراتی ناچارند از سازوکارهای جایگزین بانکی استفاده کنند.
اما دقیقاً به همین دلیل، شفافیت مسیر پول اهمیت دوچندان پیدا می‌کند.
محصول کجا فروخته شده؟
وجه آن چه زمانی وصول شده؟
ارز در اختیار کدام کارگزار قرار گرفته؟
چه زمانی به چرخه رسمی اقتصاد ایران بازگشته؟
و رفع تعهد ارزی هر محموله دقیقاً در چه تاریخی انجام شده است؟
پرونده‌ای که تا دادسرای جرایم اقتصادی رفت
موضوع تعهدات ارزی پتروپالایش کنگان صرفاً یک پرسش رسانه‌ای نیست.
خود شرکت پیش‌تر درباره حضور مدیرانش در دادسرای جرایم اقتصادی در ارتباط با رفع تعهدات ارزی سنوات گذشته اطلاع‌رسانی کرده و اعلام شده بخش قابل توجهی از مسائل مربوط به تعهدات گذشته تعیین تکلیف شده است.
این اقدام و اطلاع‌رسانی شرکت را باید دید و اگر تعهدات واقعاً رفع شده‌اند، ثبت آن به عنوان اقدام مثبت مدیریت ضروری است.
اما یک سؤال همچنان باقی است:
رقم اولیه تعهد چه میزان بود، چه مقدار آن رفع شده، چه مقدار در هر مقطع باقی مانده و فاصله زمانی میان دریافت ارز صادراتی و بازگشت آن به چرخه اقتصادی کشور چقدر بوده است؟
اینها اعدادی هستند که می‌توانند به همه ابهامات پایان دهند.
بانک مرکزی؛ این سؤال مستقیماً با شماست
بانک مرکزی خود تأخیر در بازگشت ارز صادراتی را از عوامل فشار بر بازار ارز دانسته است.
بنابراین درباره یک صادرکننده بزرگ، دانستن «مبلغ صادرات» به تنهایی کافی نیست.
بانک مرکزی باید بداند ارز چه زمانی وصول شده و چه زمانی رفع تعهد شده است.
اگر تمام تعهدات پتروپالایش کنگان در موعد مقرر و مطابق مقررات انجام شده، انتشار مستندات آن نه‌تنها ابهام را برطرف می‌کند بلکه می‌تواند به نقطه قوت شرکت تبدیل شود.
اما اگر فاصله زمانی قابل توجهی وجود داشته، باید روشن شود علت آن تحریم، اختلاف گمرکی، مشکلات کارگزاری، اختلاف ارزش‌گذاری یا عامل دیگری بوده است.
سازمان بورس؛ صورت مالی فقط چند ستون عدد نیست
پرسش دوم متوجه سازمان بورس است.
صورت‌های مالی سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد دارایی‌های پتروپالایش کنگان از حدود ۸۹ همت به بیش از ۱۳۰ همت رسیده، اما همزمان بدهی‌ها نیز با رشد حدود ۵۷ درصدی به نزدیک ۱۱۳.۵ همت افزایش یافته است.
در همین دوره، مطالبات تجاری نیز رشد قابل توجهی داشته است.
وقتی چنین شرکتی در ساختار یک مجموعه مرتبط با بازار سرمایه قرار دارد، نهاد ناظر نباید تنها به انتشار صورت مالی اکتفا کند.
کیفیت مطالبات، سررسید آنها، نحوه وصول درآمدهای صادراتی و وضعیت تعهدات ارزی نیز بخشی از تصویر واقعی شرکت است.
یک عدد دیگر که نیازمند توضیح است
بر اساس اطلاعات منتشرشده درباره هلدینگ تابان فردا، تا پایان اردیبهشت ۱۴۰۵ حدود ۴.۶۶ همت مطالبه از پتروپالایش کنگان وجود داشته که بخشی از آن معادل تقریبی ۲۳ میلیون یورو تسهیلات ارزی عنوان شده و قرار است بازپرداخت آن از محل درآمدهای صادراتی پتروپالایش کنگان انجام شود.
علاوه بر آن، حدود ۲۴.۱ همت مطالبات غیرتجاری از پتروپالایش کنگان گزارش شده که برنامه تعیین تکلیف آن از مسیر افزایش سرمایه تا پایان سال ۱۴۰۷ مطرح شده است.
وقتی این ارقام کنار بدهی ۱۱۳.۵ همتی شرکت قرار می‌گیرد، پرسش درباره مسیر منابع مالی دیگر یک سؤال حاشیه‌ای نیست.
۱۲ همت اعتبار مالیاتی هم روی میز است
بیشتر بخوانید
۱۱۳ همت بدهی، ۳۰ همت طلب و سودی که آب رفت؛ در پتروپالایش کنگان چه خبر است؟
اطلاعات منتشرشده همچنین از حدود ۱۲.۰۸ همت اعتبار مالیات بر ارزش افزوده مربوط به سال‌های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ حکایت دارد که شرکت برای استرداد آن اقدام کرده است.
این موضوع الزاماً نقطه منفی نیست؛ اتفاقاً وصول این مطالبات می‌تواند به نقدینگی شرکت کمک کند.
اما مجموع این اعداد تصویری را شکل می‌دهد که نیازمند توضیح شفاف است:
بدهی سنگین، مطالبات رو به افزایش، منابع قابل توجه درگیر در مالیات، تسهیلات ارزی و درآمدهای صادراتی.
سؤال اصلی بولتن نیوز هنوز بی‌پاسخ است
ما درباره «سفته‌بازی» حکم صادر نمی‌کنیم؛ چون برای چنین نتیجه‌ای باید مسیر واقعی وجوه، سرمایه‌گذاری‌ها و معاملات مالی شرکت مستند شود.
اما در برابر ارقام موجود نیز نمی‌توان سکوت کرد.
بانک مرکزی و سازمان بورس می‌توانند با چند پاسخ روشن پرونده را شفاف کنند:
پتروپالایش کنگان در سال‌های مورد بررسی دقیقاً چه میزان ارز صادراتی ایجاد کرده، چه میزان آن وصول شده، در چه تاریخی به چرخه رسمی اقتصاد بازگشته و چه میزان از تعهدات ارزی آن در هر مقطع زمانی باز بوده است؟
اگر پاسخ این است که همه تعهدات در چارچوب مقررات انجام شده، اسناد آن منتشر شود و ابهام پایان یابد.
اگر بخشی با تأخیر تعیین تکلیف شده، میزان، مدت و علت تأخیر اعلام شود.
این مطالبه علیه یک شرکت نیست؛ مطالبه برای شفافیت مسیر ارز کشور است.
وقتی هر دلار صادراتی می‌تواند بخشی از عرضه ارز اقتصاد ایران باشد، دیگر نمی‌توان فقط پرسید «چقدر صادر کردید؟»
پرسش مهم‌تر این است:
«دلار حاصل از صادرات چه زمانی به اقتصاد ایران برگشت؟»
و این پرسشی است که پاسخ آن را نه از گمانه‌زنی رسانه‌ای، بلکه از بانک مرکزی، سازمان بورس و اسناد رسمی پتروپالایش کنگان مطالبه می‌کنیم.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
