صفهای کیلومتری بنزین در تهران؛ کرمان، عارف و قائمپناه چگونه با یک «سهگانه خبری» آرامش را از پمپبنزینها گرفتند؟
گروه انرژی در روزهای اخیر، پایتخت نشینان بار دیگر طعم تلخ صفهای طولانی سوخت را چشیدند. از شرق تا جنوب تهران، جایگاههای سوخت یا تعطیل بودند یا با ازدحامی بیسابقه روبرو. اما برخلاف روایتهای رسمی که انگشت اتهام را به سوی «مشکلات فنی» و «افزایش مصرف فصلی» نشانه میروند، بررسی میدانی و تحلیل اظهارات مقامات ارشد دولت نشان میدهد که این بحران، ریشه در یک «شوک خبری مدیریتشده» دارد؛ شوکی که با یک سهگانه از سخنان نسنجیده، آرامش روانی بازار سوخت را بر هم زد.
۱. پیشزمینه؛ «جوسازی» سقاب اصفهانی و آغاز التهاب
به گزارش بولتن نیوز ، ماجرا از جایی آغاز شد که سید اسماعیل سقاب اصفهانی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان بهینهسازی مصرف سوخت، با لحنی هشدارآمیز از «ناترازی بنزین» و نقش خودروهای پرمصرف در این بحران سخن گفت. هرچند ایشان بر کیفیت پایین خودروها به عنوان ریشه ناترازی تأکید داشتند، اما فضای ایجاد شده در رسانهها، این اظهارات را به «کمبود قریبالوقوع بنزین» تعبیر کرد. این نخستین گام برای شکلگیری یک تقاضای احتیاطی بود؛ رفتاری که در آن شهروندان، پیش از خالی شدن باک، برای پر کردن مجدد به پمپبنزینها مراجعه میکنند.
۲. ضربه دوم؛ آرایش جنگی پزشکیان با «عدد ۱۳۰ هزار تومانی»
اگر سخنان سقاب اصفهانی، آتش زیر خاکستر بود، اظهارات مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، این آتش را شعلهور کرد. ایشان در واکنش به انتقادات، این پرسش را مطرح کردند که: «چه کسی گفته دولت باید بنزین ۱۳۰ هزار تومانی بخرد و بعد آن را ۱۵۰۰ تومان بفروشد؟».
هرچند این جمله در مقام اعتراض بیان شد، اما بازتاب آن در فضای مجازی و رسانهای، این گمانه را در اذهان عمومی قوت بخشید که قیمت تمامشده بنزین به حدود ۱۳۰ هزار تومان رسیده است. این عدد نجومی، وحشتی روانی در میان مردم ایجاد کرد که مبادا با تغییر سیاستها، قیمت باک بنزین آنها جهشهای چندده هزار تومانی داشته باشد.
۳. ضربه سوم؛ شرطگذاری عارف بر «مخالفت مردم»
در ادامه این زنجیره، محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، وارد میدان شد. ایشان با لحنی صریح، شرط هرگونه تغییر قیمت را «مخالفت یا عدم آمادگی مردم» دانستند و گفتند: «اگر احساس کنیم مردم مخالف هستند یا آمادگی ندارند، این کار را انجام نمیدهیم».
بیشتر بخوانید
شاگردان سینه چاک خاتمی و روحانی کمر به قتل جمهوری اسلامی بسته اند
پرونده ناترازی بنزین؛ حسابرسی ۲۰ سالهای که هنوز روی میز نیامده است
ناترازی بنزین را باید با عدد سنجید، نه با یک معادله ساده «تولید منهای مصرف»
جنگ قدرت بر سر غارت پالایشگاههای بیصاحب
مکتبِ «صبح جمعه»؛ شاگرد خوبی که فقط پاسخگویی را یاد نگرفت
آقای عارف! گرانی بنزین تصمیم اقتصادی نیست، هزینه اقدامات شماست
صمصامی: بازی با سیاستهای قیمتی در شرایط موجود میتواند جامعه را دوباره با یک شوک سنگین مواجه کند
کودتای خاموش در بشکههای نفت؛ نفت مال مردم، صورتحساب چرا دلاری؟
کسری ۴ میلیون لیتری؛ بهانهای برای شوک بنزینی؟
کودتای نفتی؛ ملتی که نفتش را به خودش فروختند و ۵۰ میلیوننفری زیر خط فقر بردند
وقتی بحران بنزین را نمیشود با شعار حل کرد، باید از ظرفیتهای خودمان استفاده کنیم
واگذاری پالایشگاه ستاره خلیج فارس؛ بازی با امنیت بنزین کشور؟
هشدار درباره واگذاری ستاره خلیج فارس؛ ابهام در خوراک، بدهی و خطر تمرکز انحصاری بنزین
تأکید دیوان محاسبات بر بررسی واگذاری سهام پالایشگاه ستاره خلیج فارس بعد از انتشار هشدارهای بولتن نیوز
پرونده ستاره خلیج فارس؛ از کاهش قهری سهام دولت در سال ۹۳ تا تکمیل پروژه نفوذ در بازار بنزین
پویش «بنزین خط قرمز است» آغاز شد؛ مطالبه شفافیت پیش از هر تصمیم غیرقابل بازگشت
بازخوانی گزارش «صدای پتروشیمی» درباره واگذاری پالایشگاه ستاره خلیج فارس
حاجیدلیگانی: دربرابر واگذاری پالایشگاه خلیج
آیا تصاحب پالایشگاه ستاره خلیج فارس امنیت انرژی کشور را تهدید میکند؟
چه کسانی پشت پرده واگذاری شتابزده ستاره خلیج فارس هستند؟
لغو جنجالی مجمع ستاره خلیج فارس؛ پیگیریهای نمایندگان برای تحقیق و تفحص از واگذاریها شدت گرفت
آیا عرضه پالایشگاه ستاره خلیج فارس در بورس، فرار از پاسخگویی است؟
این سخن اگرچه بُعد حمایتی داشت، اما در بستر التهابات قبلی، پیامی دوگانه ارسال کرد. از یک سو، تأکید بر «شرط مخالفت مردم» این باور را تقویت کرد که «تغییر قیمت قطعی است، فقط منتظر آمادگی مردم هستند». از سوی دیگر، اشاره به «ملاحظات زمان جنگ» این حس را به مردم القا کرد که کشور در شرایط خاصی قرار دارد و احتمال تصمیمات اضطراری در حوزه سوخت، بیشتر از همیشه است.
۴. تیر خلاص؛ سخنان مشکوک معاون اجرایی
در نهایت، محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، با وجود آنکه تلاش کرد فضای التهاب را مدیریت کند و بگوید «هنوز هیچ برنامه مشخص و مدونی برای بنزین نداریم»， اما این اظهارات نیز نتوانست اعتماد از دست رفته را بازگرداند. در شرایطی که کارتهای سوخت آزاد محدود شده و صفهای چند کیلومتری شکل گرفته، تأکید بر «محدودیت بودجهای و کشور جنگی» بیشتر بر نااطمینانی دامن زد.
تحلیل؛ بحرانزایی در سایه «شکاف اطلاعاتی»
واقعیت این است که مشکل اصلی، نه در تولید بنزین که در «برنامهریزی توزیع» و مهمتر از آن، «مدیریت انتظارات» رقم خورده است. مصرف روزانه بنزین در تهران به ۲۶ میلیون لیتر رسیده که رقمی افسارگسیخته است. با این حال، این افزایش مصرف تا حد زیادی ناشی از «ترس از آینده» است؛ ترسی که با یک سهگانه خبری از سوی چهار مقام ارشد دولت شکل گرفت:
1. سقاب اصفهانی (هشدار درباره ناترازی)
2. پزشکیان (مطرح کردن عدد ۱۳۰ هزار تومان)
3. عارف (شرطگذاری بر مخالفت مردم)
4. قائمپناه (تأکید بر شرایط جنگی)
این زنجیره سخنان، اگرچه هرکدام در جای خود قابل توجیه است، اما در کنار هم، یک «شوک تقاضا» ایجاد کرد که توان لجستیکی توزیع سوخت را فلج نمود. نتیجه آن شد که شهروندان تهرانی، ساعتها در صفهای طولانی معطل شوند و برخی جایگاهها پیش از موعد، درهای خود را ببندند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
