پاکسان از زیان تاریخی تا نقشه جهش؛ وقتی صنعت شوینده با تکیه بر توان ایرانی دوباره قد میکشد
گروه اقتصادی، پاکسان؛ روایت یک بازگشت
به گزارش بولتن نیوز، در سالهایی که بسیاری از صنایع کشور با فشار تحریمها، افزایش هزینههای تولید، محدودیت دسترسی به تجهیزات و نوسانات بازار دستوپنجه نرم میکنند، بازگشت یک بنگاه قدیمی به مدار سودآوری، صرفاً یک خبر اقتصادی نیست؛ بلکه میتواند نمونهای از ظرفیت اصلاح ساختار و احیای تولید در اقتصاد ایران باشد.
شرکت پاکسان در چهار سال گذشته مسیری متفاوت را تجربه کرده است؛ مسیری که به گفته شهریار محمدیراد، مدیرعامل شرکت پاکسان، با مجموعهای از اقدامات اصلاحی از کنترل بهای تمامشده و مدیریت مصرف مواد اولیه گرفته تا اصلاح فرمولاسیون، ارتقای کیفیت، افزایش بهرهوری و بازسازی ماشینآلات دنبال شده است.
حاصل این اقدامات، عبور شرکت از شرایط زیاندهی و حرکت به سمت سودآوری عنوان شده است؛ اتفاقی که اکنون با برنامههای توسعهای جدید، وارد مرحلهای تازه شده است.
ماشینآلات ۶۵ ساله، مانع توسعه نشدند
یکی از نکات قابل توجه در روایت جدید پاکسان، موضوع نوسازی تجهیزات تولید است. بخشی از ماشینآلات این مجموعه قدمتی چند دههای دارد و برخی از تجهیزات به حدود ۶۵ سال میرسند.

با این حال، راهکار پاکسان صرفاً کنار گذاشتن تجهیزات قدیمی نبوده است. استفاده از ظرفیت متخصصان داخلی برای بازسازی و بهسازی ماشینآلات، بخشی از برنامهای بوده که به گفته مدیرعامل شرکت، به حفظ ظرفیت تولید و کاهش هزینههای سرمایهگذاری کمک کرده است.
این تجربه یک پیام روشن برای صنعت دارد: تحریم الزاماً نباید به معنای توقف تولید باشد؛ اگر دانش، تخصص و اراده برای بازسازی و بومیسازی در داخل وجود داشته باشد، حتی تجهیزات قدیمی نیز میتوانند دوباره به چرخه تولید بازگردند.
پروژه ۱۸ هزار تنی؛ برگ برنده توسعه
اما شاید مهمترین بخش برنامه آینده پاکسان، حرکت از تولید سنتی محصولات شوینده به سمت تولید مواد اولیه و حدواسط باشد.
در همین چارچوب، احداث و راهاندازی یک پلنت جدید با ظرفیت سالانه ۱۸ هزار تن در دستور کار قرار گرفته است؛ پروژهای که میتواند ظرفیت تولید و ارزش افزوده شرکت را افزایش داده و زمینه حضور جدیتر پاکسان در بازارهای صنعتی و صادراتی را فراهم کند.

مدیرعامل پاکسان همچنین از برنامه راهاندازی یکی از پیشرفتهترین خطوط تولید مواد اولیه شوینده در کشور سخن گفته است؛ خطی که تجهیزات آن با وجود محدودیتهای ناشی از تحریم تأمین شده و قرار است با استانداردهای کیفی بالا وارد مدار تولید شود.
این تغییر جهت از محصول نهایی به سمت مواد اولیه، از منظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه شرکت را در بخشهای بالادستی زنجیره ارزش صنعت شوینده فعالتر میکند و میتواند وابستگی به تأمین برخی مواد اولیه را کاهش دهد.
پاکسان به دنبال بازارهای جدید است
بازار سنتی پودر شوینده دیگر به تنهایی ظرفیت رشد قابل توجهی برای یک شرکت بزرگ صنعتی ایجاد نمیکند. از همین رو، توسعه بازارهای صادراتی، تولید مواد اولیه، اسید سولفونیک و محصولات صنعتی، در برنامه آینده پاکسان قرار گرفته است.
محمدیراد با اشاره به محدودیت ظرفیت بازار داخلی محصولات شوینده، توسعه صادرات را یکی از مسیرهای اصلی رشد پاکسان دانسته است.

به این ترتیب، نقشه راه جدید شرکت بر سه محور استوار شده است:
اصلاح ساختار و کاهش هزینهها؛ توسعه تولید مواد اولیه و محصولات صنعتی؛ و گسترش بازارهای صادراتی.
ترکیب این سه محور میتواند مدل کسبوکار پاکسان را از یک تولیدکننده صرف محصولات مصرفی به مجموعهای با حضور گستردهتر در زنجیره صنعت شوینده تبدیل کند.
رسانهها؛ صدای تولید
در نشست خبری اخیر پاکسان، موضوع رابطه صنعت و رسانه نیز مورد توجه قرار گرفت. مدیرعامل این شرکت رسانهها را یکی از حلقههای مهم ارتباط صنعت با جامعه دانست و بر ضرورت استمرار ارتباط حرفهای و دوسویه میان بنگاههای اقتصادی و رسانهها تأکید کرد.
واقعیت این است که صنعت برای عبور از بحران تنها به سرمایه و تجهیزات نیاز ندارد؛ اعتماد عمومی، شفافیت و روایت درست از عملکرد بنگاهها نیز بخشی از سرمایه تولید است.

در چنین شرایطی، رسانه میتواند هم مشکلات واقعی تولید را به گوش مسئولان برساند و هم دستاوردهای قابل دفاع بنگاهها را به جامعه منتقل کند.
از عبور از بحران تا ساختن آینده
آنچه امروز در پاکسان در حال شکلگیری است، صرفاً داستان خروج یک شرکت از زیان نیست. اگر پروژههای توسعهای این شرکت مطابق برنامه پیش برود، پاکسان میتواند در سالهای آینده سهم بیشتری از زنجیره تولید مواد اولیه صنعت شوینده را در اختیار بگیرد و حضور خود را در بازارهای صادراتی تقویت کند.
از سوی دیگر، تجربه چهار سال گذشته نشان میدهد که اصلاح ساختار، کنترل هزینهها، افزایش بهرهوری، استفاده از ظرفیت متخصصان داخلی و حرکت به سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر، میتواند مسیر یک بنگاه قدیمی را تغییر دهد.
پاکسان امروز در نقطهای ایستاده که باید میان «بازگشت به گذشته» و «ساختن آینده» یکی را انتخاب کند؛ و نشانههای موجود از آن حکایت دارد که انتخاب این شرکت، مسیر دوم است.

اگر پروژه ۱۸ هزار تنی، خط تولید مواد اولیه و برنامه توسعه صادرات با همین شتاب پیش برود، شاید چند سال دیگر از «پاکسانِ عبور کرده از زیان» صحبت نکنیم؛ بلکه از پاکسانِ تبدیلشده به یکی از بازیگران مهم زنجیره ارزش صنعت شوینده ایران سخن بگوییم.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com