سیم ارت چیست؟ مهم ترین نکات هنگام استفاده از کابل ارت

سیم ارت

به گزارش بولتن نیوز سیم ارت، به عنوان مسیری برای هدایت جریان های اضافی و نشتی برق به زمین، ایمنی سیستم‌های الکتریکی را تضمین می‌کند و از برق‌گرفتگی و آسیب به دستگاه‌ها جلوگیری می‌کند..
انواع مختلف آن، از جمله سیم ارت افشان و مفتولی به دو صورت روکش دار و بدون روکش، با سطوح مقطع و کیفیت های متفاوت، تولید می شوند. سیم ارت جزئی بسیار مهم در سیم کشی هاست. اولین مورد تأثیرگذار بر قیمت این سیم ها نوسانات بازار مس و تفاوت برند های تولید کننده آن است. قیمت سیم ارت بر اساس نوع آن، سطح مقطع، جنس هادی، نوع عایق و برند تولید کننده متفاوت می باشد. سیم های ارت افشان و شیلددار به دلیل انعطاف و محافظت بالا تر معمولاً قیمت بیشتری دارند. کیفیت مواد اولیه مانند مس خالص 99 درصد و مقاومت مناسب هادی، همچنین نوع و ضخامت عایق (PVC یا XLPE) از عوامل مهم دیگر در قیمت گذاری این محصول هستند.

اهمیت استفاده از سیم ارت

اگر به دلیل پوسیدگی یا پارگی سیم‌ها، اتصال فاز به بدنه دستگاه رخ دهد، بدنه دستگاه برق‌دار می‌شود و احتمال برق‌گرفتگی هنگام تماس با آن افزایش می‌یابد. اگر پریزها دارای سه سوراخ باشند، یعنی سیم ارت دارند.
سیم ارت با مقاومت پایین، جریان برق را به زمین منتقل می‌کند و باعث بالا رفتن آمپر و در نهایت پریدن فیوز و قطع شدن جریان برق می‌شود؛ در نتیجه ایمنی هنگام کار را افزایش می‌دهد.

انواع سیم ارت

سیم ارت ها بر اساس نوع هادی، نوع روکش و سایز تقسیم می شوند.

انواع سیم ارت بر اساس نوع هادی

سیم ارت بر اساس نوع هادی به دو نوع سیم ارت افشان و مفتولی تقسیم می شوند.

سیم ارت بر اساس روکش

سیم ارت ها به دو صورت بدون روکش و روکش دار که به رنگ سبز و زرد هستند، تقسیم می شوند.

انواع سایز سیم ارت

سایز سیم ارت معمولاً بر اساس سطح مقطع هادی آن مشخص می‌ شود و هرچه جریان عبوری بیشتر یا طول سیم طولانی‌ تر باشد، نیاز به سطح مقطع بزرگ‌ تری است. استاندارد های بین‌المللی مثل IEC، NEC و VDE محدوده سایز های مختلف را برای کاربرد های متفاوت تعیین می‌ کنند. انتخاب صحیح سایز سیم ارت باعث حفاظت تجهیزات و کاهش خطر برق‌گرفتگی می‌ شود. در جدول زیر انواع سایز کابل ارت را آورده‌ ایم:

سیم برق ۱.۵

سیم برق ۱.۵ یکی از انواع رایج و استاندارد سیم های برق است که هادی آن از مس یا آلومینیوم آنیل شده ساخته می‌شود و با روکش PVC محافظت شده است. این سیم به دلیل انعطاف پذیری بالا و شکل پذیری مناسب، امکان عبور جریان الکتریکی با مقاومت استاندارد را دارد.
سطح مقطع این سیم معمولاً ۱.۵ میلی مترمربع است و به دو شکل افشان و مفتولی تولید می‌شود. مقاومت هادی آن حدود 13 اهم در هر کیلومتر بوده و برای تحمل شرایط دمایی و شوک های حرارتی طراحی شده است.
از جمله مواردی که روی قیمت سیم برق ۱.۵ اثر می‌ گذارند، می‌توان به جنس هادی، نوع و کیفیت عایق، طول و قطر سیم و برند تولید کننده اشاره کرد. شرایط تولید، هزینه حمل و نقل و نسبت عرضه و تقاضا هم می‌توانند تغییراتی در قیمت این محصول ایجاد کنند.
کاربرد های سیم برق ۱.۵ به شرح زیر اند:

• سیم کشی روشنایی و برق ساختمان
• اتصال کلید و پریز ها
• نصب و سیم‌کشی تابلوهای فرمان و کنترل
• انتقال جریان در تجهیزات صوتی و تصویری
• شبکه سازی و سیم کشی زیرساخت های صنعتی

سیم برق ۲.۵

این سیم با هادی مسی و سطح مقطع ۲.۵ میلی مترمربع تولید می‌شود. سیم برق ۲.۵ به خاطر داشتن انعطاف خوب و هادی با کیفیت، جریان برق را به‌ طور مؤثر منتقل می‌ کند و از آسیب دیدن یا مقاومت اضافی جلوگیری می‌نماید. عایق آن معمولاً از PVC ساخته می‌شود که از سیم در برابر رطوبت، گرما و سایش محافظت می‌ کند.
این سیم در دو نوع افشان و مفتولی تولید می‌ شود و مطابق استاندارد های بین‌المللی است. استفاده از این سیم در تابلو برق باعث انتقال ایمن برق و افزایش طول عمر سیستم می‌شود. کاربرد های سیم برق ۲.۵ شامل موارد زیر است:

• سیم کشی پریز های برق
• سیم کشی روشنایی ساختمان
• تابلو های برق
• سیم کشی داخلی تجهیزات الکتریکی
• اتصالات صنعتی و پروژه های ساختمانی

کاربرد سیم ارت

از جمله کاربرد سیم ارت می‌توان به موارد زیر اشاره داشت:

• حفاظت از تجهیزات برقی: سیم ارت کنتور برق جریان های اضافی و نوسانات الکتریکی را به زمین منتقل و از آسیب دیدن دستگاه ها و مدار های برقی جلوگیری می کند.
• جلوگیری از برق گرفتگی افراد: در صورت اتصال فاز به بدنه فلزی تجهیزات، سیم ارت جریان را به زمین هدایت کرده و خطر برق گرفتگی را کاهش می‌دهد.
• افزایش ایمنی سیستم های الکتریکی: با تخلیه جریان های ناخواسته، کابل ارت از بروز حوادثی مثل آتش سوزی و خرابی تجهیزات جلوگیری می کند و ایمنی کلی سیستم را بالا می برد.
• کاربرد در ساختمان ها و تأسیسات صنعتی: سیم ارت برای چاه ارت، میله ها یا شبکه های ارتینگ مورد استفاده قرار می‌ گیرد و باعث حفاظت کامل تجهیزات حساس و افراد می‌شود.
• حفاظت در برابر نوسانات و صاعقه: شبکه های ارتینگ به خصوص در فضا های حساس، جریان های ناشی از صاعقه یا نوسانات شدید را به زمین هدایت می کنند و مانع آسیب به تجهیزات می شوند.

آیا سیم ارت برق دارد؟

در جواب اینکه آیا سیم ارت برق دارد باید بگوییم که این سیم در حالت عادی برق ندارد، چون جریان الکتریکی در مسیر های اصلی خود (فاز و نول) حرکت می کند و سیم ارت صرفاً یک مسیر ایمنی برای تخلیه جریان اضافی به زمین است.
اما چرا سیم ارت برق دارد؟ دلیل آن این است که در شرایطی چون نشتی جریان یا اتصال کوتاه، جریان برق از بدنه وسایل به سیم ارت منتقل می‌شود تا از ایجاد خطر برق گرفتگی جلوگیری کند.

سیم ارت چگونه مانع برق گرفتگی می‌شود

سیم و کابل ها به سه دسته فاز، نول و ارت تقسیم می شوند.
برای تشخیص سیم فاز و نول و ارت باید با رنگ های استاندارد هر سیم آشنایی داشت. رنگ سیم فاز و نول و ارت به صورت زیر است:

• سیم فاز: غالباً قهوه ای، سیاه یا خاکستری
• سیم نول: آبی
• سیم ارت: سبز با نوار های زرد

برای اطمینان، می‌توان از فازمتر استفاده کرد تا جریان واقعی سیم فاز و نول بررسی شود.
جریان از سیم فاز با ولتاژ 230 ولت وارد دستگاه‌ها می‌شود و از طریق سیم نول بازمی‌گردد. گاهی بر اساس خرابی دستگاه یا عمر زیاد آن سیم های فاز یا نول به بدنه دستگاه اتصال پیدا می کنند. در این مواقع اگر دستگاه دارای کابل ارت یا سیم زمین باشد، یک مسیر رسانا ایجاد می کند و تجهیزات الکتریکی را به زمین متصل می کند تا جریان های نشتی، غیرعادی و شوک الکتریکی را به صورت ایمن تخلیه کند. این سیم نقش حفاظتی دارد و با ایجاد مسیری ایمن برای تخلیه جریان‌های نشتی، از برق‌گرفتگی افراد، آتش‌سوزی و آسیب دیدن دستگاه‌ها جلوگیری می‌کند.