از باغ گیلاس تا حوزه علمیه؛ وقتی ریه‌های تهران قربانی می‌شوند

گروه اجتماعی: خبری که شاید این روزها دوباره افکار عمومی را تکان داده، تنها روایت یک اختلاف ملکی یا یک پرونده اداری نیست؛ سخن از سرنوشت بخشی از فضای سبز تهران است؛ باغی سرسبز در منطقه خوش‌آب‌وهوای ازگل که روزگاری مملو از درختان گیلاس و درختان مثمر بود و امروز به نمادی از پرسش‌های بی‌پاسخ درباره مدیریت شهری، تخریب محیط‌زیست و شفافیت در تصمیم‌گیری تبدیل شده است.

به گزارش بولتن نیوز براساس اسناد منتشرشده و گزارش‌های تحقیق و تفحص شورای شهر، زمینی که در گذشته به عنوان باغ و دارای کاربری فضای سبز شناخته می‌شد، طی فرآیندی طولانی به حوزه علمیه واگذار شد. حتی در بخشی از این اسناد آمده است که کارشناسان سازمان املاک شهرداری به دلیل وجود پوشش گیاهی و درختان مثمر، واگذاری این ملک را مناسب نمی‌دانستند؛ اما با وجود این ملاحظات، روند واگذاری ادامه یافت. همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که ساکنان محلی بارها نسبت به صدای اره‌برقی و قطع درختان قدیمی هشدار داده بودند. (پایگاه خبری تحلیلی انصاف نیوز )

موضوع فقط چند هزار متر زمین نیست؛ مسئله این است که تهران سال‌هاست با بحران آلودگی هوا، کمبود سرانه فضای سبز و پدیده جزیره حرارتی دست‌وپنجه نرم می‌کند. شهری که هر اصله درخت در آن بخشی از دستگاه تنفس میلیون‌ها شهروند محسوب می‌شود، چگونه اجازه می‌دهد باغ‌هایی که می‌توانستند به پارک عمومی و ریه‌های سبز شهر تبدیل شوند، تغییر کاربری پیدا کنند؟

تهران امروز از کمبود فضای باز و باغات تاریخی رنج می‌برد. بسیاری از باغ‌های قدیمی این شهر یا جای خود را به برج‌ها داده‌اند یا در پیچ‌وخم مجوزها و تغییر کاربری‌ها از میان رفته‌اند. در چنین شرایطی، پرونده باغ ازگل تنها یک پرونده نیست؛ نماد نوعی مدیریت شهری است که در آن منافع عمومی در برابر نفوذ، روابط و تصمیمات غیرشفاف رنگ می‌بازد.

پرسش افکار عمومی روشن است: چه کسانی مجوز قطع درختان را صادر کردند؟ چرا هشدارهای کارشناسی نادیده گرفته شد؟ چه نهادی باید پاسخگوی تغییر کاربری باغی باشد که می‌توانست بخشی از سرمایه زیست‌محیطی تهران باقی بماند؟ و مهم‌تر از همه، اگر چنین اتفاقی در یکی از خوش‌آب‌وهواترین مناطق پایتخت رخ داده، چند پرونده مشابه دیگر در سکوت اداری دفن شده است؟

فساد تنها اختلاس و جابه‌جایی پول نیست؛ گاهی فساد، امضایی است که به بهای خاموش شدن صدای پرندگان، خشک شدن ریشه درختان و سنگین‌تر شدن نفس شهروندان پای یک مجوز می‌نشیند. نتیجه چنین تصمیماتی را مردم تهران هر زمستان با ماسک بر صورت و هر تابستان در گرمای طاقت‌فرسای خیابان‌ها لمس می‌کنند.

امروز پرونده باغ ازگل به مطالبه‌ای فراتر از یک دعوای حقوقی تبدیل شده است؛ مطالبه شفافیت، پاسخگویی و حفاظت از حق عمومی شهروندان بر شهری که باید برای زندگی باشد، نه قربانی مصلحت‌ها و رانت‌های پنهان.

تهران به درختانش نیاز دارد؛ زیرا شهری که باغ‌هایش را از دست بدهد، دیر یاد توان نفس کشیدن را نیز از دست خواهد داد.