تریدرهای جدید و نوکیسه‌های الیگارشی در صدد فتح قله‌های تازه نفتی هستند

گروه اقتصادی: در حالی که تحریم‌های گسترده و طولانی‌مدت غرب، به‌ویژه ایالات متحده آمریکا، طی دو دهه گذشته خسارات قابل توجهی به اقتصاد ایران وارد کرده است، برخی تحلیلگران معتقدند این شرایط در عین حال بستری برای شکل‌گیری شبکه‌های پیچیده و انحصاری در حوزه تجارت نفت و فرآورده‌های نفتی کشور فراهم کرده است.

به گزارش بولتن نیوز، بر اساس این دیدگاه، طی سال‌های گذشته گروه‌های محدودی با بهره‌گیری از دسترسی به مراکز قدرت و نفوذ در ساختارهای اقتصادی، توانسته‌اند بخش قابل توجهی از صادرات نفت، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی را از طریق شرکت‌های واسطه‌ای و ساختارهای موسوم به «تراستی» در اختیار گرفته و ثروت‌های هنگفتی را خارج از چرخه رسمی اقتصاد کشور منتقل کنند.

اما نگرانی جدید از آنجا آغاز می‌شود که برخی افراد و جریان‌های نوظهور که پیش‌تر در حوزه‌های کوچک‌تر اقتصادی فعالیت داشته‌اند، پس از دستیابی به جایگاه‌هایی در مراکز نظارتی و تصمیم‌سازی، با شناخت سازوکارهای تجارت غیرشفاف نفتی، تلاش کرده‌اند از طریق فشار، نفوذ، افشاگری‌های هدفمند و ایجاد شبکه‌های سیاسی و اقتصادی، نیروهای نزدیک به خود را در مراکز حساس صنعت نفت مستقر کنند.

به باور منتقدان، این جریان‌ها با سوءاستفاده از شرایط ویژه کشور، از جمله دوران جنگ تحمیلی دوازده‌روزه و تحولات پس از آن، در تلاش هستند سهمی برای خود در ساختارهای اقتصادی و تجاری مرتبط با نفت تعریف کرده و زمینه شکل‌گیری نسل جدیدی از الیگارشی‌های نفتی را فراهم آورند.

این در حالی است که به گفته ناظران، بخش بزرگی از مردم و نیروهای مدافع کشور در شرایط حساس کنونی مشغول تحمل فشارهای اقتصادی و ایفای نقش در عرصه‌های مختلف دفاع و مقاومت هستند، اما برخی فرصت‌طلبان در پی تثبیت موقعیت خود در کانون‌های ثروت و قدرت اقتصادی‌اند.

کارشناسان هشدار می‌دهند که هرگونه شکل‌گیری شبکه‌های جدید انحصاری در صنعت نفت می‌تواند پیامدهای جدی برای شفافیت اقتصادی، عدالت و منافع ملی داشته باشد. آنان تأکید می‌کنند که دستگاه‌های نظارتی و نهادهای مسئول باید با هوشیاری کامل، تحرکات مشکوک و تلاش برای نفوذ در مراکز تصمیم‌گیری اقتصادی را تحت رصد قرار داده و از شکل‌گیری حلقه‌های جدید رانت و فساد جلوگیری کنند.

هشدار اصلی این است که در سایه شرایط حساس کشور، نباید اجازه داده شود نوکیسه‌های جدید اقتصادی و الیگارش‌های نوظهور، مسیرهای تازه‌ای برای تصاحب منابع ملی و ثروت‌های نفتی کشور ایجاد کنند.