کرمانشاه، پیشران توسعه غرب کشور؛ رشد تولید، صادرات و گردشگری در سال ۱۴۰۴

گروه اقتصادی، استان کرمانشاه در سال ۱۴۰۴ با تکیه بر صنایع بزرگ، معادن فعال، کشاورزی متنوع، تولیدات دامی، صنایع دستی، مرزهای راهبردی با عراق و ظرفیت بالای گردشگری، یکی از مهم‌ترین پیشران‌های اقتصادی غرب کشور محسوب می‌شود. بررسی شاخص‌های تولید و تجارت نشان می‌دهد این استان در سال جاری توانسته جایگاه خود را در صادرات، ترانزیت کالا و تولیدات استراتژیک تثبیت کند.

به گزارش بولتن نیوز، کرمانشاه از مهم‌ترین استان‌های صنعتی غرب ایران است و شهرک‌های صنعتی بیستون، فرامان، اسلام‌آباد غرب و صحنه در سال ۱۴۰۴ نقش مهمی در تولید استان داشته‌اند. مهم‌ترین واحدهای فعال شامل پتروشیمی کرمانشاه، شرکت پالایش نفت کرمانشاه، سیمان غرب، مجتمع فولاد کرمانشاه و کارخانه‌های تولید مواد غذایی، لبنیات و صنایع بسته‌بندی هستند.

برآورد تولیدات مهم صنعتی استان در سال ۱۴۰۴ شامل حدود ۹۵۰ هزار تن فرآورده‌های پتروشیمی، ۱.۷ میلیون تن فرآورده نفتی، ۲.۳ میلیون تن سیمان، ۳۲۰ هزار تن فولاد و محصولات نوردی و بیش از ۱۸۰ هزار تن محصولات غذایی صنعتی است. بخش صنعت نزدیک به ۳۳ درصد تولید ناخالص استان را تشکیل می‌دهد و اشتغال مستقیم بیش از ۷۰ هزار نفر را در بر گرفته است.

معادن؛ ذخایر معدنی متنوع با محوریت سنگ و قیر طبیعی

استان کرمانشاه دارای بیش از ۲۵۰ معدن دارای پروانه بهره‌برداری است. معادن بزرگ استان شامل معادن قیر طبیعی گیلانغرب، معادن سنگ آهک صحنه و هرسین، معادن مرمر سنقر، معادن دولومیت جوانرود و معادن شن و ماسه در دشت‌های مرکزی استان هستند.

مهم‌ترین تولیدات و برآورد تولید از هم تفکیک‌نشده در سال ۱۴۰۴ شامل حدود ۱.۴ میلیون تن سنگ آهک، ۴۲۰ هزار تن قیر طبیعی (گیلسونایت)، ۳۵۰ هزار تن مصالح ساختمانی، ۹۰ هزار تن سنگ تزئینی و ۱.۱ میلیون تن شن و ماسه صنعتی بوده است. گیلانغرب به عنوان یکی از قطب‌های اصلی تولید قیر طبیعی ایران سهم مهمی در صادرات معدنی استان دارد.

کشاورزی؛ ستون سنتی اقتصاد کرمانشاه

کرمانشاه یکی از قطب‌های کشاورزی کشور به شمار می‌رود و دشت‌های حاصلخیز ماهیدشت، اسلام‌آباد غرب، سنقر و هرسین اصلی‌ترین کانون‌های تولید هستند.

مهم‌ترین تولیدات و برآورد تولید از هم تفکیک‌نشده در سال ۱۴۰۴ شامل حدود ۹۸۰ هزار تن گندم، ۳۶۰ هزار تن جو، ۹۲۰ هزار تن چغندرقند، ۲۸۰ هزار تن ذرت علوفه‌ای، ۲۱۰ هزار تن گوجه‌فرنگی، ۱۷۰ هزار تن نخود، ۹۵ هزار تن انگور، ۸۰ هزار تن سیب و ۶۵ هزار تن گردو است. کرمانشاه همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده نخود کشور شناخته می‌شود و در تولید گندم دیم جایگاه ممتاز دارد.

وجود صنایع تبدیلی مانند کارخانه قند بیستون، سیلوهای ذخیره غلات و واحدهای بسته‌بندی حبوبات، ارزش افزوده این بخش را افزایش داده است.

دام و محصولات دامی؛ مزیت مکمل اقتصاد روستایی

بخش دامپروری استان سهم قابل توجهی در اقتصاد محلی دارد. شهرستان‌های کنگاور، سنقر، روانسر و جوانرود از قطب‌های دامداری هستند.

مهم‌ترین تولیدات و برآورد تولید از هم تفکیک‌نشده در سال ۱۴۰۴ شامل حدود ۵۲ هزار تن گوشت قرمز، ۸۸ هزار تن گوشت مرغ، ۳۸۰ هزار تن شیر خام، ۱۲ هزار تن عسل، ۹ هزار تن تخم‌مرغ محلی و صنعتی و حدود ۲۶۰۰ تن پشم بوده است. وجود مجتمع‌های دامپروری صنعتی و کشتارگاه‌های بزرگ در کرمانشاه و اسلام‌آباد غرب، این بخش را تقویت کرده است.

منسوجات، فرش و صنایع دستی؛ میراث اقتصادی بومی

کرمانشاه در حوزه صنایع نساجی و صنایع دستی سابقه دیرینه دارد. کارخانه‌های نساجی فعال در شهرک‌های صنعتی کرمانشاه و هرسین عمدتاً در تولید پارچه، پوشاک و الیاف مصنوعی فعال‌اند.

مهم‌ترین تولیدات و برآورد تولید از هم تفکیک‌نشده در سال ۱۴۰۴ شامل حدود ۱۸ میلیون مترمربع منسوجات، ۶۵ هزار مترمربع فرش دستباف، ۱۴ هزار تخته گلیم و جاجیم و هزاران قلم صنایع دستی شامل گیوه، موج‌بافی، سازهای سنتی و محصولات چوبی بوده است.

فرش سنقر و کلیایی از شناخته‌شده‌ترین برندهای فرش دستباف غرب ایران است.

گردشگری؛ مزیت مغفول اما درآمدزا

کرمانشاه با آثار تاریخی و طبیعی فراوان، یکی از قطب‌های مهم گردشگری غرب کشور است. مهم‌ترین مقاصد شامل طاق بستان، بیستون، غار قوری قلعه، معبد آناهیتا و منطقه اورامانات هستند.

در سال ۱۴۰۴ برآورد می‌شود بیش از ۳.۲ میلیون گردشگر داخلی و حدود ۲۸۰ هزار گردشگر خارجی به استان سفر کرده‌اند. درآمد مستقیم گردشگری استان حدود ۹ هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود که عمدتاً از اقامت، حمل‌ونقل، خدمات و فروش صنایع دستی حاصل شده است.

تجارت مرزی، گمرکات و ترانزیت؛ شاهراه صادرات به عراق

استان کرمانشاه با کشور عراق مرز مشترک دارد و مرزهای رسمی خسروی، پرویزخان، سومار و شیخ‌صله از مهم‌ترین گذرگاه‌های اقتصادی ایران هستند.

مهم‌ترین گمرکات فعال شامل مرز پرویزخان، مرز خسروی و مرز سومار است.

در نیمه نخست سال ۱۴۰۴، حجم صادرات کالا از گمرکات استان به بیش از ۳.۴ میلیون تن و ارزش آن به حدود ۱.۵ میلیارد دلار رسید. سهم گمرک خسروی حدود ۴۶۵ میلیون دلار و پرویزخان بیش از ۳۵۵ میلیون دلار بوده است. همچنین حجم ترانزیت کالا از مبدا گمرکات استان در سال ۱۴۰۴ نزدیک ۵ میلیون تن برآورد می‌شود که عمدتاً شامل سوخت، مواد پتروشیمی، مصالح و کالاهای مصرفی بوده است.

شاخص‌های اقتصادی استان در سال ۱۴۰۴

برآوردها نشان می‌دهد تولید ناخالص داخلی استان کرمانشاه در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۳۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. نرخ بیکاری در محدوده ۱۲ تا ۱۳ درصد، نرخ مشارکت اقتصادی حدود ۴۳ درصد و سهم بخش‌های اقتصادی به ترتیب خدمات ۴۵ درصد، صنعت و معدن ۳۳ درصد و کشاورزی ۲۲ درصد برآورد می‌شود. صادرات غیرنفتی استان با اتکا به مرز عراق همچنان موتور اصلی رشد اقتصادی بوده است.

چشم‌انداز اقتصادی استان در سال ۱۴۰۵

چشم‌انداز اقتصادی استان کرمانشاه در سال ۱۴۰۵ مثبت ارزیابی می‌شود و انتظار می‌رود با توسعه بازارچه‌های مرزی، افزایش صادرات به عراق، بهره‌برداری از طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی و توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل، رشد اقتصادی استان شتاب بیشتری بگیرد. تکمیل پروژه‌های راه‌آهن غرب، تقویت صنایع پتروشیمی و فولاد، افزایش ظرفیت سردخانه‌ها و صنایع تبدیلی کشاورزی و نیز رونق گردشگری تاریخی و طبیعت‌گردی، می‌تواند کرمانشاه را به یکی از قطب‌های اصلی تجارت و تولید در غرب ایران تبدیل کند. همچنین در صورت تثبیت مبادلات مرزی با عراق، درآمد گمرکی و ترانزیت استان در سال ۱۴۰۵ از رکوردهای سال ۱۴۰۴ فراتر خواهد رفت و بخش خصوصی نقش پررنگ‌تری در سرمایه‌گذاری صنعتی و صادراتی استان خواهد داشت.