افزایش نقدینگی در سه ماهه زمستان 1404 متاثر از رشد سپرده ها و تسهیلات و ضرورت کنترل تورم در ماه های آینده

گروه اقتصادی – محسن شمشیری: با توجه به آمارهای بانک مرکزی که افزایش 95 درصدی قیمت کالاها در یکسال و 9.5 درصدی در یک ماه فروردین 1405، تورم نقطه به نقطه کالا و خدمات 67 درصد و یک ماهه 7 درصدی را اعلام کرده و همچنین براساس آمار مرکز آمار ایران که تورم ماهانه فروردین ماه 5 درصد، افزایش یکساله 73.5 درصد و تورم دوازده ماهه 53.7 درصد را خبر داده و افزایش قیمت یکساله 116 درصدی خوراکی ها، 233 درصدی روغن و 146 درصدی گوشت و مرغ را به همراه داشته است، برخی کارشناسان با اشاره به رشد 50 درصدی پایه پولی و بالای 40 درصدی نقدینگی در یکسال منتهی به آذرماه، نگران رشد نقدینگی و اثر آن بر تورم در ماه های آینده هستند.
 
به گزارش بولتن نیوز همچنین براساس رشد سپرده و تسهیلات ریالی و ارزی بانک ها در اسفندماه که به تازگی اعلام شده، می توان پیش بینی کرده که رشد نقدینگی در سه ماه زمستان و دو ماه فروردین و اردیبهشت، رقم بالایی داشته و موجبات تورم بیشتر را به همراه خواهد داشت. براساس لازم است که حداقل در بخش کالاهای اساسی و ضروری، نظارت های بیشتری صورت گیرد و رشد نقدینگی مهار شود.
کل سپرده های ریالی و ارزی بانک های کشور در پایان سال 1404 معادل 21001 همت گزارش شده و مقدار تسهیلات ارزی و ریالی معادل 15768 همت گزارش شده که نشان دهنده افزایش نقدینگی در سه ماه زمستان 1404 و ادامه آن در ماه های بعد است. براین اساس دولت و بانک ها باید راهکارهای موثری در جهت کنترل نقدینگی و رشد نقدینگی برمبنای رشد تولید وبازسازی خسارت ها انجام دهند تا تورم کمتری داشته باشد.
 هرچند که هزینه های جنگ و بازسازی، عملا سیاست های انبساطی را طلب می کند و رشد نقدینگی را به همراه خواهد داشت اما اگر این نقدینگی با هدف رشد تولید باشد می تواند پس از چند ماه، با رشد تولید کالاها و خدمات، از فشار تورمی موجود در بازارها بکاهد.
 
رشد سپرده ها و تسهیلات ریالی و ارزی در یکسال منتهی به اسفندماه
 
براساس آمارهای بانک مرکزی، کل سپرده های ریالی و ارزی بانک های کشور در پایان سال 1404 معادل 21001 همت گزارش شده و مقدار تسهیلات ارزی و ریالی معادل 15768 همت گزارش شده است.
از این رقم سهم سپرده ریالی و ارزی تهران 12484 همت معادل 59.4 درصد کل سپرده ریالی و ارزی کشور و تسهیلات ریالی و ارزی 9892 همت معادل 62.7 درصد کل تسهیلات ریالی و ارزی در کشور بوده است. به عبارت دیگر حدود 60 درصد سپرده ها و تسهیلات عملا متعلق به استان تهران است و نشان می دهد که عمده گردش مالی کشور در تهران صورت می گیرد.
هر چند اخیرا بانک مرکزی با هدف کنترل نقدینگی و عملکرد بانک ها اعلام کرده که با تصویب شورای سیاستگذاری پولی و ارزی و با هدف مدیریت نقدینگی نسبت سپرده قانونی بانک ها تا 1.5 واحد درصد افزایش می یابد.در مرحله نخست، نسبت سپرده قانونی برای کلیه بانک‌ها و موسسات اعتباری به میزان 0.75 واحد درصد افزایش می یابد. اما برخی کارشناسان می گویند که با توجه به رشد بالای 50 درصدی پایه پولی و نقدینگی در یکسال اخیر، افزایش سپرده قانونی تاثیر زیادی بر کنترل رشد نقدینگی و تورم نخواهد داشت.
 
برآورد رشد نقدینگی در سه ماهه آخر 1404
براساس رقم سپرده ها و تسهیلات ریالی و ارزی، می توان برآورد کرد که میزان نقدینگی کشور در سه ماهه پایان سال 1404 رشد زیادی خواهد داشت.
 
ارقام سپرده و تسهیلات و نقدینگی در آذرماه 1404
در آذرماه 1404 سپرده ریالی و ارزی معادل 17426 همت و تسهیلات ریالی و ارزی 13378 همت بوده است.
نقدینگی نیز در آذر 1404 معادل 13534 همت بوده که رشد 40.9 درصدی در یکسال و 33.1 درصدی در 9 ماه اول 1404 داشته است.
سپرده بانک ها نیز 13311 همت اعلام شده که رشد 40.8 درصد در یکسال و 33.3 درصد در 9 ماه داشته است.
مانده تسهیلات بانک ها نیز 10972 همت با رشد 27.2 درصدی در 9 ماه گزارش شده است. بدهی غیر دولتی شامل تسهیلات و سود آتی معادل 11211 همت گزارش شده که رشد 41.1 درصدی یکساله و 27 درصدی 9 ماه داشته است.

براین اساس، می توان برآورد کرد که با توجه به سپرده ریالی وارزی 21001 همت و تسهیلات ریالی و ارزی 15768 همت، رقم نقدینگی در اسفند 1404 به رقم بیش از 16 هزار همت رسیده است. به عبارت دیگر، رشد نقدینگی بالای 50 درصد بوده است.

آمار سپرده و تسهیلات و نقدینگی در 1403
رقم سپرده ریالی و ارزی اسفندماه 1403 معادل 13525 همت و رقم تسهیلات ریالی و ارزی 10679 همت بوده است.
رقم سپرده ریالی و ارزی آذرماه 1403 معادل 12124 همت و رقم تسهیلات ریالی و ارزی 9316 همت بوده است.
نقدینگی در اسفندماه 1403 معادل 10166 همت اعلام شده است. بر اساس برآورد نقدینگی 16000 همت در اسفندماه 1404 می توان نتیجه گرفت که رشد یکساله نقدینگی حدود 57 درصد برآورد می شود.
نسبت نقدینگی به سپرده ریالی و ارزی در آذرماه 77.7 درصد و نسبت سپرده ریالی به سپرده ریالی و ارزی معادل 76.4 درصد بوده است. براین اساس می توان نتیجه گرفت که حدود 23 درصد سپرده های بانک ها را سپرده ارزی تشکیل داده است که البته ممکن است در سنوات مختلف تاحدودی متفاوت باشد. اما به صورت کلی می توان نتیجه گرفت که حدود یک پنجم سپرده های ریالی و ارزی را سپرده ارزی تشکیل می دهد.
براین اساس، با توجه به آمار اسفندماه 1404 می توان نتیجه گرفت که از رقم 21 هزار همت سپرده ریالی و ارزی، بیش از 16 هزار همت را نقدینگی و سپرده ریالی تشکیل می دهد. این رقم 16 هزار همت نقدینگی نسبت به 13534 همت آذرماه 1404 نشان می دهد که در سه ماه زمستان، نقدینگی حدود 2466 همت بیشتر شده است. به عبارت دیگر روزانه 27400 میلیارد تومان به حجم نقدینگی افزوده شده و هر روز شاهد افزایش 27 همت در نقدینگی هستیم و این موضوع می تواند در ماه های آینده وضعیت تورم و فشارهای هزینه ای را بیشتر کند.