سیستان و بلوچستان در ۱۴۰۴؛ جهش تولید، تجارت و توسعه در شرق کشور با ثبت رکوردهای جدید

گروه اقتصادی، استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۴ با ثبت رشد محسوس در شاخص‌های تولید، صادرات و اشتغال، به یکی از استان‌های در حال تحول اقتصادی کشور تبدیل شده است؛ استانی که با اتکا به ظرفیت‌های معدنی، کشاورزی، شیلاتی و موقعیت راهبردی مرزی، در مسیر تبدیل شدن به قطب اقتصادی شرق ایران قرار گرفته است.

به گزارش بولتن نیوز، بخش صنعت سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۴ با توسعه زیرساخت‌ها و ورود سرمایه‌گذاری‌های جدید، روندی رو به رشد را تجربه کرده است. از مهم‌ترین واحدهای صنعتی فعال می‌توان به کارخانه سیمان سیستان در زابل، کارخانه سیمان خاش، واحدهای تولید کلینکر در چابهار، کارخانه کنسرو ماهی تحفه، مجتمع‌های شیلاتی کنارک و چابهار، کارخانه خوراک آبزیان مکران و واحدهای بسته‌بندی خرما و محصولات کشاورزی در ایرانشهر، سراوان و نیکشهر اشاره کرد.

تولید سیمان و کلینکر در استان در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۳ تا ۴ میلیون تن رسیده که بخش قابل توجهی از آن به بازارهای صادراتی مانند افغانستان و پاکستان ارسال شده است. در حوزه صنایع شیلاتی، سالانه بیش از ۱۰۰ هزار تن از آبزیان صید و پرورش‌یافته در استان فرآوری و بسته‌بندی می‌شود. همچنین صنایع غذایی و تبدیلی کشاورزی در مجموع چند صد هزار تن انواع محصولات را فرآوری کرده‌اند که این موضوع نشان‌دهنده حرکت تدریجی استان به سمت تکمیل زنجیره ارزش تولید است.

معادن در ۱۴۰۴؛ استخراج بیش از ۳.۵ میلیون تن مواد معدنی

بخش معدن در سال ۱۴۰۴ یکی از مهم‌ترین پایه‌های اقتصادی استان بوده و میزان استخراج مواد معدنی به بیش از ۳.۵ میلیون تن رسیده است. مهم‌ترین معادن فعال شامل معدن طلای تفتان با ذخایر قابل توجه طلا، معادن مس در سراوان و فنوج، معادن کرومیت در مناطق جنوب و جنوب شرق استان، معادن منگنز، تیتانیوم و همچنین معادن سنگ‌های تزئینی در مناطق مختلف هستند.

تولید طلا در مقیاس صنعتی در محدوده تفتان در حال توسعه بوده و کنسانتره مس و کرومیت از مهم‌ترین محصولات صادراتی این بخش به شمار می‌روند. همچنین سالانه بیش از یک میلیون تن مصالح ساختمانی شامل سنگ، شن و ماسه در استان تولید می‌شود. این ظرفیت‌ها باعث شده سیستان و بلوچستان به یکی از استان‌های دارای تنوع معدنی بالا در کشور تبدیل شود، هرچند بخش زیادی از مواد معدنی همچنان به‌صورت خام یا نیمه‌خام صادر می‌شود.

کشاورزی، دام و شیلات در ۱۴۰۴؛ عبور از ۴.۲ میلیون تن تولید

در سال ۱۴۰۴ مجموع تولیدات بخش کشاورزی، دام و شیلات استان از مرز ۴.۲ میلیون تن عبور کرده و این بخش همچنان بزرگ‌ترین سهم را در اقتصاد استان دارد. تولید محصولات زراعی شامل گندم، جو و ذرت به حدود ۱.۲ میلیون تن رسیده و در حوزه باغی نیز بیش از ۱.۳ میلیون تن انواع محصولات تولید شده است.

خرما به‌عنوان مهم‌ترین محصول باغی استان با تولید بیش از ۲۵۰ هزار تن و با ارقام معروفی مانند ربی، مضافتی و هلیله، سهم بالایی در صادرات دارد. همچنین تولید موز در استان به بیش از ۱۲۰ هزار تن و انبه به حدود ۳۰ هزار تن رسیده و سایر محصولات گرمسیری مانند گواوا، پاپایا و چیکو نیز در حال افزایش سطح زیر کشت هستند. در حوزه صیفی‌جات، تولید گوجه‌فرنگی، هندوانه و خیار در مجموع به چند صد هزار تن رسیده است.

در بخش شیلات، تولید بیش از ۲۶۰ هزار تن انواع آبزیان شامل ماهی و میگو، سیستان و بلوچستان را در رتبه نخست کشور قرار داده است. از این میزان، بیش از ۱۵ هزار تن مربوط به پرورش میگو در مزارع گواتر و کنارک است.

در حوزه دامداری نیز سالانه حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار تن گوشت قرمز و مقادیر قابل توجهی شیر تولید می‌شود و پرورش شتر به‌عنوان یک مزیت بومی در مناطق خشک استان رواج دارد.

صنایع دستی، فرش و منسوجات در ۱۴۰۴؛ اشتغال گسترده در اقتصاد محلی

در سال ۱۴۰۴ صنایع دستی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های اشتغال‌زا در استان، به‌ویژه در مناطق روستایی، نقش مهمی ایفا کرده است. سوزن‌دوزی بلوچ به‌عنوان شاخص‌ترین هنر استان، در کنار گلیم‌بافی، جاجیم‌بافی، پلاس‌بافی، سفال کلپورگان و تولید زیورآلات سنتی، از مهم‌ترین تولیدات این بخش هستند.

برآوردها نشان می‌دهد بیش از ۵۰ هزار نفر به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه فعالیت دارند و هزاران کارگاه خانگی فعال است. اگرچه آمار دقیق وزنی تولید در این بخش کمتر ثبت می‌شود، اما ارزش صادراتی صنایع دستی استان سالانه ده‌ها میلیون دلار برآورد می‌شود و سهم مهمی در اقتصاد خانوارهای محلی دارد.

تجارت، گمرکات و ترانزیت در ۱۴۰۴؛ ثبت مبادلات چند میلیون تنی

سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۴ با اتکا به موقعیت مرزی خود، یکی از مهم‌ترین استان‌های تجاری کشور بوده است. این استان با پاکستان و افغانستان مرز زمینی دارد و از طریق دریای عمان به آب‌های آزاد متصل است. گمرکات مهم استان شامل میلک، میرجاوه، ریمدان و بندر چابهار هستند که نقش کلیدی در مبادلات تجاری دارند.

در سال ۱۴۰۴ میزان صادرات از گمرکات استان به بیش از ۲ تا ۲.۳ میلیون تن رسیده و ارزش آن به صدها میلیون دلار بالغ شده است. در هشت‌ماهه سال نیز حدود ۱.۷ میلیون تن صادرات ثبت شده است. همچنین مجموع مبادلات مرزی، به‌ویژه در حوزه محصولات کشاورزی، به بیش از ۱.۳ میلیون تن رسیده که نشان‌دهنده رشد قابل توجه تجارت منطقه‌ای است.

ترانزیت کالا از مسیر استان نیز رشد داشته و بندر چابهار به‌عنوان تنها بندر اقیانوسی کشور، با افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری به چندین میلیون تن در سال، نقش مهمی در کریدورهای ترانزیتی ایفا می‌کند. این بندر به‌ویژه در ارتباط با کشورهای هند، افغانستان و آسیای میانه اهمیت راهبردی دارد.

گردشگری در ۱۴۰۴؛ افزایش تدریجی ورود گردشگران

در سال ۱۴۰۴ گردشگری در سیستان و بلوچستان با وجود ظرفیت‌های گسترده، روندی رو به رشد اما تدریجی داشته است. جاذبه‌هایی مانند شهر سوخته، سواحل مکران، کوه‌های مریخی چابهار، تالاب هامون و آثار تاریخی و طبیعی متعدد، از مهم‌ترین مقاصد گردشگری استان هستند.

توسعه زیرساخت‌ها در منطقه آزاد چابهار، افزایش اقامتگاه‌های بوم‌گردی و بهبود مسیرهای دسترسی، موجب افزایش ورود گردشگران داخلی شده است. برآوردها نشان می‌دهد تعداد گردشگران ورودی به استان نسبت به سال‌های گذشته رشد داشته و سرمایه‌گذاری در این حوزه نیز در حال افزایش است.

آمارهای اقتصادی در ۱۴۰۴؛ رشد اشتغال و تقویت تولید

در سال ۱۴۰۴ بیش از ۲۴ هزار فرصت شغلی جدید در استان ایجاد شده و بخش‌های کشاورزی، شیلات، معدن و تجارت بیشترین سهم را در این رشد داشته‌اند. افزایش تولید در بخش‌های مختلف، رشد صادرات، توسعه زیرساخت‌های بندری و افزایش مبادلات مرزی، از مهم‌ترین عوامل بهبود شاخص‌های اقتصادی استان بوده است. این روند نشان می‌دهد سیستان و بلوچستان به‌تدریج در حال تبدیل شدن به یک اقتصاد تولیدمحور و تجارت‌محور است.

چشم‌انداز اقتصادی استان سیستان و بلوچستان در سال ۱۴۰۵

چشم‌انداز اقتصادی استان در سال ۱۴۰۵ حاکی از تداوم روند رو به رشد در حوزه‌های تولید، تجارت و سرمایه‌گذاری است به‌گونه‌ای که با توسعه بندر چابهار و افزایش ظرفیت‌های لجستیکی، حجم ترانزیت کالا افزایش یافته و استان به یکی از محورهای اصلی کریدورهای بین‌المللی تبدیل خواهد شد، همچنین با توسعه صنایع معدنی و فرآوری، از خام‌فروشی کاسته شده و ارزش افزوده تولیدات افزایش می‌یابد و در بخش کشاورزی نیز با گسترش گلخانه‌ها و صنایع تبدیلی، بهره‌وری ارتقا پیدا می‌کند و شیلات و اقتصاد دریامحور به‌عنوان پیشران اصلی رشد اقتصادی نقش پررنگ‌تری خواهند داشت و گردشگری نیز با توسعه زیرساخت‌ها به یکی از منابع پایدار درآمد و اشتغال تبدیل خواهد شد.